തിരുവനന്തപുരം: വിഴിഞ്ഞം അന്താരാഷ്ട്ര തുറമുഖത്തിന്റെ അടുത്ത ഘട്ട വികസനത്തിനായി ആഗോള ഷിപ്പിംഗ് ഭീമനായ എം.എസ്.സി (MSC) ഗ്രൂപ്പ് 13,000 കോടി രൂപ നിക്ഷേപിക്കുന്നു. എന്നാൽ ഈ തുക വിഴിഞ്ഞത്തിന്റെ വികസനത്തിന് മാത്രമേ ഉപയോഗിക്കാവൂ എന്ന കർശന വ്യവസ്ഥയോടെയാകും അദാനി ഗ്രൂപ്പുമായി സർക്കാർ അനുബന്ധ കരാർ ഒപ്പിടുക. തുറമുഖത്ത് ഒരു കമ്പനിക്കും കുത്തകാവകാശം നൽകില്ലെന്നും എല്ലാ കപ്പലുകൾക്കും വരാൻ സ്വാതന്ത്ര്യമുള്ള 'ഓപ്പൺ-ആക്സസ്' പോർട്ടായി വിഴിഞ്ഞം നിലനിർത്തുമെന്നും സർക്കാർ ഉറപ്പുനൽകുന്നു.
​കർശന വ്യവസ്ഥകളോടെ ഓഹരി കൈമാറ്റം
​അടുത്ത മൂന്ന് ഘട്ടങ്ങളിലായി തുറമുഖ വികസനത്തിന് 19,000 കോടി രൂപയാണ് അദാനി ഗ്രൂപ്പ് മുടക്കേണ്ടത്. ഇതിനായി വായ്പയെടുക്കുന്നതിന് പകരമായാണ് അദാനി വിഴിഞ്ഞം പോർട്ട് കമ്പനിയുടെ 49% ഓഹരികൾ എം.എസ്.സിക്ക് കൈമാറുന്നത്. ഈ ഇടപാടിന് സർക്കാർ അനുമതി നൽകുന്നതോടെ വലിയൊരു സാമ്പത്തിക ബാധ്യത ഒഴിവാക്കാനും വികസനം വേഗത്തിലാക്കാനും സാധിക്കും.
​കരാറിലെ പ്രധാന വ്യവസ്ഥകൾ ഇവയാണ്:
​തുറമുഖത്തിന് പൊതുസ്വഭാവം: എം.എസ്.സി കമ്പനിക്കോ അവരുടെ അനുബന്ധ സ്ഥാപനങ്ങൾക്കോ മാത്രമായി പ്രത്യേക ബെർത്ത് അവകാശങ്ങൾ ഉണ്ടായിരിക്കില്ല.
​സർക്കാർ ഓഡിറ്റിംഗ്: അദാനി രൂപീകരിച്ച പ്രത്യേക കമ്പനിയിലൂടെയാണ് എല്ലാ നിക്ഷേപങ്ങളും ഇടപാടുകളും നടക്കുന്നത്. ഇത് പൂർണ്ണമായും ഓഡിറ്റ് ചെയ്യാൻ സർക്കാരിന് അധികാരമുണ്ട്.
​അദാനിയുടെ പങ്കാളിത്തം: കമ്പനിയിൽ അദാനിക്ക് കുറഞ്ഞത് 26% ഓഹരി എങ്കിലും ഉണ്ടായിരിക്കണമെന്നാണ് വ്യവസ്ഥ (നിലവിൽ 74% വരെ കൈമാറാൻ അനുവാദമുണ്ട്).
​ഉടമസ്ഥത സർക്കാരിന് തന്നെ: ഡിസൈൻ, ബിൽറ്റ്, ഫിനാൻസ്, ഓപ്പറേറ്റ് ആൻഡ് ട്രാൻസ്ഫർ (DBFOOT) മാതൃകയിലുള്ള ഈ പദ്ധതിയുടെ പൂർണ്ണ ഉടമസ്ഥത സംസ്ഥാന സർക്കാരിനാണ് (കേരളാ മാരിടൈം ബോർഡ്). അദാനി ഗ്രൂപ്പിന് 40 വർഷത്തെ നടത്തിപ്പവകാശം മാത്രമാണുള്ളത്.
​ഭീമനാണെങ്കിലും വിഴിഞ്ഞം എന്നും 'മൈനർ പോർട്ട്'; എന്തുകൊണ്ട്?
​ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ മദർഷിപ്പുകൾക്ക് അണയാൻ ശേഷിയുള്ള അത്യാധുനിക തുറമുഖമാണെങ്കിലും, വിഴിഞ്ഞം ഔദ്യോഗിക രേഖകളിൽ എന്നും ഒരു 'മൈനർ പോർട്ട്' (Minor Port) ആയിരിക്കും.
​ഇതിനുള്ള പ്രധാന കാരണം കേന്ദ്ര ഷിപ്പിംഗ് മന്ത്രാലയത്തിന്റെ നേരിട്ടുള്ള നിയന്ത്രണത്തിലും ഉടമസ്ഥതയിലുമുള്ള തുറമുഖങ്ങൾക്ക് മാത്രമേ 'മേജർ പോർട്ട്' പദവി ലഭിക്കൂ എന്നതാണ്. കൊച്ചി തുറമുഖം കേന്ദ്രത്തിന് കീഴിലായതിനാൽ അത് മേജർ പോർട്ടാണ്. എന്നാൽ സംസ്ഥാന സർക്കാരിന്റെ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള വിഴിഞ്ഞം സാങ്കേതികമായി മൈനർ പോർട്ടുകളുടെ പട്ടികയിലാണ് വരുന്നത്. നിലവിൽ രാജ്യത്ത് 13 മേജർ തുറമുഖങ്ങളും, വിഴിഞ്ഞം ഉൾപ്പെടെ ഇരുന്നൂറിലധികം മൈനർ തുറമുഖങ്ങളുമുണ്ട്.
​ഈ നിക്ഷേപത്തോടെ വിഴിഞ്ഞം തുറമുഖം അന്താരാഷ്ട്ര മാരിടൈം ഭൂപടത്തിൽ ഇന്ത്യയുടെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ഹബ്ബായി മാറുമെന്നാണ് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നത്.