ലോകമെമ്പാടുമുള്ള സർവ്വകലാശാലകൾ കടുത്ത പ്രതിസന്ധിയിലൂടെയാണ് കടന്നുപോകുന്നത്. ഒരിക്കൽ സ്വതന്ത്രമായ അന്വേഷണങ്ങളുടെ വിളനിലങ്ങളായിരുന്ന ഈ സ്ഥാപനങ്ങൾ ഇപ്പോൾ രാഷ്ട്രീയ നിയന്ത്രണത്തിൻ്റെ വേദികളായി മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു. അമേരിക്ക മുതൽ ഇന്ത്യ വരെയും ഓസ്‌ട്രേലിയ മുതൽ യൂറോപ്പ് വരെയുമുള്ള രാജ്യങ്ങളിൽ ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസ മേഖലയിൽ രാഷ്ട്രീയ ഇടപെടലുകൾ വർദ്ധിച്ചുവരുന്നതായാണ് റിപ്പോർട്ടുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.

​അമേരിക്കയിൽ, ഐവി ലീഗ് സർവ്വകലാശാലകൾ സാംസ്കാരിക സംഘർഷങ്ങളുടെ കേന്ദ്രബിന്ദുവായി മാറിയിരിക്കുന്നു. മുൻ പ്രസിഡൻ്റ് ഡോണാൾഡ് ട്രംപ് വിദേശ വിദ്യാർത്ഥികളുടെ വിസ നിയന്ത്രിക്കുകയും "സൗജന്യ പ്രസംഗം" എന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ നിർവചനത്തെ ധിക്കരിക്കുന്ന കോളേജുകൾക്ക് ഫണ്ടിംഗ് വെട്ടിക്കുറയ്ക്കുമെന്ന് ഭീഷണിപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു. 2023-ലെ സുപ്രീം കോടതിയുടെ അഫ്ഫർമേറ്റീവ് ആക്ഷൻ റദ്ദാക്കൽ വലതുപക്ഷ പ്രവർത്തകർക്ക് കോളേജ് പ്രവേശന നിയമങ്ങളിൽ വലിയ മാറ്റങ്ങൾ വരുത്താൻ ആത്മവിശ്വാസം നൽകി. അതേസമയം, ഹാർവാർഡ് പ്രസിഡൻ്റ് ക്ലോഡിൻ ഗേയുടെ രാജിക്ക് 2024-ലെ കോൺഗ്രസ് തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രചാരണം വഴിവെച്ചു. ദാതാക്കൾ ദശലക്ഷക്കണക്കിന് ഡോളർ പിൻവലിക്കുന്നത് വംശം, ലിംഗഭേദം, വിദേശനയം എന്നിവയെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകളെ ഭയത്തിലാഴ്ത്തുന്നു.

​ആഗോളതലത്തിലും ഈ പ്രവണത വ്യാപകമാണ്. ഓസ്‌ട്രേലിയയിൽ, കാലാവസ്ഥാ പ്രവർത്തനം, തദ്ദേശീയ രാഷ്ട്രീയം തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളിലെ പഠനങ്ങൾക്ക് മന്ത്രിമാർ "ദേശീയ താൽപ്പര്യം" എന്ന പേരിൽ വീറ്റോ ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. നിയമ പഠന വിഭാഗങ്ങൾക്ക് "ബ്ലാക്ക് ലെറ്റർ നിയമത്തിൽ" നിന്ന് വ്യതിചലിച്ചതിന് വിമർശനം നേരിടേണ്ടി വരുന്നു. ഇന്ത്യയിൽ, ജവഹർലാൽ നെഹ്റു സർവകലാശാല പോലുള്ള തുറന്ന ചർച്ചകളുടെ കേന്ദ്രമായിരുന്ന സ്ഥാപനങ്ങൾ ഇപ്പോൾ "ദേശീയ വിരുദ്ധ" എന്ന് മുദ്രകുത്തപ്പെടുന്നു. 2023-ൽ യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഗ്രാൻ്റ്സ് കമ്മീഷൻ നിർബന്ധിത ഇന്ത്യൻ വിജ്ഞാന സമ്പ്രദായ കോഴ്സുകൾ നടപ്പിലാക്കിയത് ഹിന്ദു ദേശീയവാദ ആശയങ്ങളെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതായി വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു.
​ബുഡാപെസ്റ്റ് മുതൽ ബഹ്‌റൈൻ വരെയും, ബ്രസീൽ, ഫിലിപ്പീൻസ് എന്നിവിടങ്ങളിലും സാമൂഹിക ശാസ്ത്ര പഠനങ്ങളുടെ ഫണ്ടിംഗ് വെട്ടിക്കുറയ്ക്കുകയും, അസമത്വങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള പഠനങ്ങളെ നിശ്ശബ്ദമാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങൾ മതം, ലിംഗഭേദം, തൊഴിൽ അവകാശങ്ങൾ എന്നിവയെക്കുറിച്ചുള്ള സംഭാഷണങ്ങൾക്ക് കർശന നിയന്ത്രണങ്ങൾ ഏർപ്പെടുത്തുന്നു. സ്വതന്ത്ര ഗവേഷണം ഇപ്പോൾ പല രാജ്യങ്ങളിലും ദേശീയ സുരക്ഷയ്ക്ക് ഭീഷണിയായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.

​നേരിട്ടുള്ള ഈ ആക്രമണങ്ങൾക്ക് പുറമെ, ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസത്തിൻ്റെ നവലിബറൽവൽക്കരണം മറ്റൊരു വിനാശകരമായ ശക്തിയായി വർത്തിക്കുന്നു. റാങ്കിംഗുകൾ, പേറ്റൻ്റ് നിർമ്മാണം, വിദ്യാർത്ഥികളുടെ "തൊഴിൽക്ഷമത" എന്നിവയുടെ പിന്നാലെ പോകുമ്പോൾ സർവ്വകലാശാലകൾ കോർപ്പറേറ്റ് സ്ഥാപനങ്ങളായി മാറുന്നു. ഫെമിനിസ്റ്റ് പഠനം, സോഷ്യോളജി, ചരിത്രം തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങൾ അനാവശ്യമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. വിദ്യാർത്ഥികൾ പണം നൽകുന്ന ഉപഭോക്താക്കളായും അദ്ധ്യാപകർ "ഡിസ്പോസബിൾ" സേവന ദാതാക്കളായും മാറുന്നു.
​വി-ഡെം (V-Dem) ഉം പങ്കാളി സംഘടനകളും ചേർന്ന് തയ്യാറാക്കിയ 2014-നും 2024-നും ഇടയിലുള്ള അക്കാദമിക് സ്വാതന്ത്ര്യ സൂചിക (Academic Freedom Index) അനുസരിച്ച്, 34 രാജ്യങ്ങളിൽ അക്കാദമിക് സ്വാതന്ത്ര്യം കുറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. സ്വേച്ഛാധിപത്യ രാജ്യങ്ങളിൽ മാത്രമല്ല, ജനാധിപത്യ രാജ്യങ്ങളിലും ഈ പ്രവണത കാണപ്പെടുന്നു. സ്ഥാപനപരമായ സ്വയംഭരണം, ഗവേഷണ സ്വാതന്ത്ര്യം, കാമ്പസ് സമഗ്രത എന്നിവ അളക്കുന്ന സൂചകങ്ങൾ 1980-കളുടെ ആരംഭം മുതലുള്ള ഏറ്റവും താഴ്ന്ന നിലയിലാണ്. അക്കാദമിക് സ്വാതന്ത്ര്യത്തിൻ്റെ ഓരോ തകർച്ചയും കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം, നിർമ്മിത ബുദ്ധിയുടെ സ്വാധീനം, ജനാധിപത്യ തകർച്ച എന്നിവ പോലുള്ള ആഗോള വെല്ലുവിളികളെ നേരിടാനുള്ള സമൂഹത്തിൻ്റെ കഴിവിനെ പരിമിതപ്പെടുത്തുന്നു.

​ഈ വെല്ലുവിളികൾക്കിടയിലും, അക്കാദമിക് സമൂഹത്തിൽ പ്രതീക്ഷ നിലനിൽക്കുന്നുണ്ട്. വിദ്യാർത്ഥികളും സിവിൽ സൊസൈറ്റി ഗ്രൂപ്പുകളും ലോകമെമ്പാടും ഈ പ്രത്യയശാസ്ത്രപരമായ സമ്മർദ്ദങ്ങളെ ചെറുക്കുന്നുണ്ട്. സർവ്വകലാശാലകൾക്ക് അവരുടെ പൊതു അജണ്ട വീണ്ടെടുക്കേണ്ടതുണ്ട്. രാഷ്ട്രീയ ഇടപെടലുകളിൽ നിന്ന് നിയമനങ്ങളെയും, പ്രമോഷനുകളെയും, ഫണ്ടിംഗ് തീരുമാനങ്ങളെയും സംരക്ഷിക്കാൻ ഭരണസമിതികൾക്ക് കഴിയണം. "ഭയം, ലാഭേച്ഛ, അല്ലെങ്കിൽ ഭൂരിപക്ഷ അഹങ്കാരം എന്നിവ പഠിപ്പിക്കാവുന്നതിനെയും പ്രകടിപ്പിക്കാവുന്നതിനെയും നിയന്ത്രിക്കുകയാണെങ്കിൽ, ദുർബലമായ സർവ്വകലാശാലകളെ മാത്രമല്ല, ദുർബലമായ ജനാധിപത്യങ്ങളെയും നാം അഭിമുഖീകരിക്കേണ്ടി വരും."