​കേസുകൾ തീർപ്പാക്കാതെ അനന്തമായി നീളുന്നതും "നീതി വൈകിക്കുന്നത് നീതി നിഷേധിക്കലാണ്" എന്ന തത്വം നിത്യേന അനുഭവിക്കേണ്ടി വരുന്നതുമായ അവസ്ഥയാണ് ഇന്ത്യൻ നീതിന്യായ വ്യവസ്ഥ നേരിടുന്ന ഏറ്റവും വലിയ വെല്ലുവിളി. സബോർഡിനേറ്റ് (കീഴ്‌ക്കോടതികൾ) തലത്തിൽ ന്യായാധിപരുടെ രൂക്ഷമായ ക്ഷാമമാണ് ഇതിന്റെ പ്രധാന കാരണം. ഐ.എ.എസ്., ഐ.പി.എസ്. മാതൃകയിൽ ദേശീയ തലത്തിൽ ഏകീകൃത പരീക്ഷയിലൂടെ പ്രാപ്തരായ ജഡ്ജിമാരെ തിരഞ്ഞെടുക്കാനായി നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ട അഖിലേന്ത്യാ ജുഡിഷ്യൽ സർവീസ് (AIJS - All India Judicial Services) ഇന്നും ഫയലുകളിൽ ഉറങ്ങുകയാണ്. കേന്ദ്രസർക്കാരും ഹൈക്കോടതികളും സംസ്ഥാന സർക്കാരുകളും തമ്മിലുള്ള അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങളും ഭരണഘടനാപരമായ ആശങ്കകളും കാരണം നീണ്ടുപോകുന്ന ഈ വിഷയത്തിന്റെ വിവിധ വശങ്ങൾ താഴെ വിശദീകരിക്കുന്നു.
​1. കീഴ്‌ക്കോടതികളിലെ നിലവിലെ പ്രതിസന്ധിയും ന്യായാധിപ ക്ഷാമവും
​രാജ്യത്തെ നീതിന്യായ വ്യവസ്ഥയുടെ നട്ടെല്ല് എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കാവുന്നത് ജില്ലാ-സബോർഡിനേറ്റ് കോടതികളെയാണ്. സാധാരണക്കാരായ ജനങ്ങൾ തങ്ങളുടെ ദൈനംദിന നിയമപ്രശ്നങ്ങളുമായി ആദ്യം സമീപിക്കുന്നത് ഈ കോടതികളെയാണ്.
* ​ഒഴിവുകളുടെ കണക്ക്: രാജ്യത്തുടനീളമുള്ള കീഴ്‌ക്കോടതികളിൽ 7,310-ലധികം ജഡ്ജിമാരുടെ തസ്തികകളാണ് നിലവിൽ നികത്തപ്പെടാതെ കിടക്കുന്നത്.
* ​കെട്ടിക്കിടക്കുന്ന കേസുകൾ: നാലരക്കോടിയിലധികം കേസുകളാണ് രാജ്യത്തെ വിവിധ കോടതികളിലായി വിചാരണ കാത്തുകഴിയുന്നത്. ഇതിൽ 85 ശതമാനത്തിലധികവും കീഴ്‌ക്കോടതികളിലാണ്.
* ​ജനസംഖ്യാ-ന്യായാധിപ അനുപാതം: ലോകത്തിലെ വികസിത രാജ്യങ്ങളിൽ 10 ലക്ഷം ആളുകൾക്ക് 50-ൽ അധികം ജഡ്ജിമാർ ഉള്ളപ്പോൾ, ഇന്ത്യയിൽ ഇത് വെറും 21 മാത്രമാണ്.
​ഈ ക്ഷാമം പരിഹരിക്കാൻ നിലവിലുള്ള സംസ്ഥാനതല റിക്രൂട്ട്‌മെന്റ് സംവിധാനങ്ങൾക്ക് വേഗത്തിൽ സാധിക്കുന്നില്ല എന്നതാണ് യാഥാർത്ഥ്യം.
​2. അഖിലേന്ത്യാ ജുഡിഷ്യൽ സർവീസ് (AIJS): ചരിത്രവും ഭരണഘടനാ പശ്ചാത്തലവും
​സിവിൽ സർവീസ് പരീക്ഷകൾ പോലെ ജുഡീഷ്യറിയിലേക്കും കേന്ദ്രീകൃതമായ പരീക്ഷ നടത്തി മിടുക്കരായ ഉദ്യോഗാർത്ഥികളെ തിരഞ്ഞെടുക്കുക എന്നതാണ് AIJS എന്ന ആശയം കൊണ്ട് ലക്ഷ്യമിടുന്നത്.
* ​നിയമ കമ്മീഷൻ നിർദ്ദേശങ്ങൾ: 1958-ലെ 14-ാം നിയമ കമ്മീഷൻ റിപ്പോർട്ടിലാണ് ആദ്യമായി AIJS രൂപീകരണത്തെക്കുറിച്ച് നിർദ്ദേശിക്കുന്നത്. തുടർന്ന് 1978-ലെ 77-ാം റിപ്പോർട്ടിലും 1988-ലെ 116-ാം റിപ്പോർട്ടിലും ഇത് ആവർത്തിച്ചു.
* ​42-ാം ഭരണഘടനാ ഭേദഗതി (1976): ഭരണഘടനയുടെ 312-ാം അനുഛേദത്തിൽ ഭേദഗതി വരുത്തിക്കൊണ്ട് രാജ്യസഭയ്ക്ക് മൂന്നിൽ രണ്ട് ഭൂരിപക്ഷത്തോടെ എ.ഐ.ജെ.എസ്. രൂപീകരിക്കാൻ വ്യവസ്ഥ ചെയ്യുന്ന പ്രമേയം പാസാക്കാനുള്ള അധികാരം നൽകി.
* ​പരമോന്നത കോടതിയുടെ ഇടപെടലുകൾ: 1992-ലും 1993-ലും (All India Judges' Association Case) സുപ്രീം കോടതി, കേന്ദ്ര സർക്കാറിനോട് AIJS രൂപീകരണ സാധ്യത പരിശോധിക്കാൻ ആവശ്യപ്പെട്ടിരുന്നു.
​3. സമവായമില്ലാത്ത ചർച്ചകൾ: 15 വർഷത്തെ വഴിമുട്ടിയ നീക്കങ്ങൾ
​ഭരണഘടനാ പരമായ പിന്തുണയുണ്ടെങ്കിലും, രാഷ്ട്രീയ-ഭരണതലങ്ങളിലെ സമവായമില്ലായ്മ പദ്ധതിക്ക് വലിയ തിരിച്ചടിയായി.
* ​2012-ലെ കരട് നിർദ്ദേശം: സെക്രട്ടറിമാരുടെ സമതി തയ്യാറാക്കിയ കരട് നിർദ്ദേശം സംസ്ഥാനങ്ങൾക്കും ഹൈക്കോടതികൾക്കും അയച്ചുകൊടുത്തു.
* ​2013-ലെ യോഗം: മുഖ്യമന്ത്രിമാരുടെയും ചീഫ് ജസ്റ്റിസുമാരുടെയും സംയുക്ത യോഗത്തിൽ ഇത് ചർച്ചയായെങ്കിലും സംസ്ഥാനങ്ങൾ ശക്തമായ എതിർപ്പും സംശയങ്ങളും പ്രകടിപ്പിച്ചു.
* ​2015, 2017, 2022 വർഷങ്ങൾ: പാർലമെന്ററി സ്ഥിരം സമിതികളും വിവിധ ജുഡിഷ്യൽ യോഗങ്ങളും വിഷയം ചർച്ച ചെയ്തെങ്കിലും യോഗ്യത, സംവരണം, പ്രാദേശിക ഭാഷ തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങളിൽ ഒരു തത്വത്തിലെത്താൻ കഴിഞ്ഞില്ല.
​4. എ.ഐ.ജെ.എസിന്റെ അനുകൂല ഘടകങ്ങൾ

ഘടകം
നേട്ടങ്ങൾ

ഗുണനിലവാരമുള്ള റിക്രൂട്ട്‌മെന്റ്
മികച്ച അഭിഭാഷകരെയും നിയമ ബിരുദധാരികളെയും കേന്ദ്രീകൃത പരീക്ഷയിലൂടെ ജുഡീഷ്യറിയിലേക്ക് ആകർഷിക്കാൻ സാധിക്കുന്നു.

സുതാര്യതയും വേഗതയും
സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ തുടർച്ചയായി ഉണ്ടാകുന്ന റിക്രൂട്ട്‌മെന്റ് തടസ്സങ്ങളും കേസുകളും ഒഴിവാക്കി കൃത്യസമയത്ത് നിയമനം നടത്താം.

സാമൂഹിക നീതിയും സംകരണവും
പട്ടികജാതി/പട്ടികവർഗ്ഗ, പിന്നാക്ക, ഭിന്നശേഷി വിഭാഗങ്ങൾക്കും സ്ത്രീകൾക്കും ഏകീകൃത മാനദണ്ഡത്തിലൂടെ പ്രാതിനിധ്യം ഉറപ്പാക്കാം.

മെച്ചപ്പെട്ട പരിശീലനം
ദേശീയ തലത്തിലുള്ള അക്കാദമികൾ വഴി അന്താരാഷ്ട്ര നിലവാരത്തിലുള്ള നിയമ-വിചാരണ പരിശീലനം നൽകാം.

5. പ്രധാന എതിർപ്പുകളും ഭരണഘടനാ വെല്ലുവിളികളും
​എ.ഐ.ജെ.എസിനെതിരെയുള്ള പ്രധാന തടസ്സങ്ങൾ ഭരണഘടനാ സ്ഥാപനങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ആശങ്കകളാണ്.
* ​ഫെഡറൽ തത്വങ്ങൾക്കെതിരായ നീക്കം: ഭരണഘടന അനുസരിച്ച് ജില്ലാ കോടതികളിലെ നിയമനം സംസ്ഥാന സർക്കാരുകളുടെയും ഹൈക്കോടതികളുടെയും അധികാരപരിധിയിൽ (Article 233 & 234) വരുന്നതാണ്. കേന്ദ്രീകൃത പരീക്ഷ സംസ്ഥാനങ്ങളുടെ ഈ அதிகாரത്തെ കവരും.
* ​ഹൈക്കോടതികളുടെ അധികാരം അയയുന്നു: നിലവിൽ ജില്ലാ ജുഡീഷ്യറിയുടെ മേൽനോട്ടവും ഭരണപരമായ നിയന്ത്രണവും അതത് ഹൈക്കോടതികൾക്കാണ്. എ.ഐ.ജെ.എസ് വരുന്നത് ഈ നിയന്ത്രണം ഇല്ലാതാക്കുമെന്ന് ഹൈക്കോടതികൾ ഭയപ്പെടുന്നു.
* ​ഭാഷാപരമായ വെല്ലുവിളികൾ: കീഴ്‌ക്കോടതികളിലെ വാദപ്രതിവാദങ്ങളും സാക്ഷിമൊഴികളും തെളിവെടുപ്പുകളും നടക്കുന്നത് പ്രാദേശിക ഭാഷകളിലാണ്. ഉത്തരേന്ത്യയിൽ നിന്ന് എത്തുന്ന ഒരു ജഡ്ജിക്ക് തമിഴ്‌നാട്ടിലോ കേരളത്തിലോ പ്രാദേശിക ഭാഷ മനസിലാക്കി നീതി നടപ്പാക്കുക പ്രായോഗികമായി പ്രയാസമായിരിക്കും.
* ​ഗവർണർമാരുടെ അധികാരം: ഹൈക്കോടതി ശുപാർശയോടെ ഗവർണർ നടത്തുന്ന നിയമനങ്ങളിൽ കേന്ദ്ര ഇടപെടൽ കടന്നുകയറ്റമായി മാറുമെന്ന് ഒരു വിഭാഗം വാദിക്കുന്നു.
​6. എതിർക്കുന്നവരുടെ ബദൽ വാദങ്ങൾ
​എ.ഐ.ജെ.എസ്. ഇല്ലാത്തതുകൊണ്ടല്ല ജഡ്ജിമാരുടെ ഒഴിവുകൾ ഉണ്ടാകുന്നത് എന്നാണ് പദ്ധതിയെ എതിർക്കുന്ന സംസ്ഥാനങ്ങളുടെയും ഹൈക്കോടതികളുടെയും വാദം.
* ​അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങളുടെ കുറവ്: പല സംസ്ഥാനങ്ങളിലും ആവശ്യത്തിന് കോടതി മുറികളോ ജീവനക്കാരോ സാങ്കേതിക സൗകര്യങ്ങളോ ഇല്ല.
* ​സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധി: പുതിയ തസ്തികകൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നതിനും അവർക്ക് ശമ്പളവും ആനുകൂല്യങ്ങളും നൽകുന്നതിനും ആവശ്യമായ ഫണ്ട് കേന്ദ്രം നൽകുന്നില്ല.
* ​സംസ്ഥാന റിക്രൂട്ട്‌മെന്റ് ബോർഡുകൾ: നിലവിലുള്ള പി.എസ്.സി / ഹൈക്കോടതി സെലക്ഷൻ ബോർഡുകൾ വഴി കൃത്യമായ സമയബന്ധിതമായി നിയമനം നടത്തിയാൽ തന്നെ ഈ പ്രശ്നം പരിഹരിക്കാം.
​7. ഭാവിയിലേക്കുള്ള വഴി
​അഖീലന്ത്യാ ജുഡിഷ്യൽ സർവീസ് നടപ്പിലാക്കുന്നതിൽ പൂർണ്ണമായ കേന്ദ്രീകരണം സാധ്യമല്ലെന്നത് വ്യക്തമാണ്. എങ്കിലും നീതിന്യായം വൈകുന്നത് തടയാൻ താഴെ പറയുന്ന പരിഹാരമാർഗ്ഗങ്ങൾ സ്വീകരിക്കാവുന്നതാണ്:
* ​ഫെഡറൽ മാതൃകയിലുള്ള സമവായം: കേന്ദ്രവും സംസ്ഥാനങ്ങളും ഹൈക്കോടതികളും അടങ്ങുന്ന ഒരു 'സെൻട്രൽ ജുഡീഷ്യൽ പരീക്ഷാ ബോർഡ്' രൂപീകരിക്കുക.
* ​ഭാഷാ പഠനം നിർബന്ധമാക്കുക: തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുന്ന ജഡ്ജിമാർക്ക് അതാത് സംസ്ഥാനങ്ങളിലെ ഭാഷ പ്രൊബേഷൻ കാലയളവിൽ നിർബന്ധമായും പഠിച്ചെടുക്കാനുള്ള സംവിധാനം ഉറപ്പാക്കുക.
* ​അടിസ്ഥാന സൗകര്യ വികസനം: ജുഡീഷ്യറിക്ക് ബജറ്റിൽ കൂടുതൽ തുക വകയിരുത്തി അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾ വർദ്ധിപ്പിക്കുക.
​ജഡ്ജിമാരുടെ ഒഴിവുകൾ നികത്തുന്നത് ഒരു ഭരണഘടനാപരമായ ആവശ്യമാണ്. സംസ്ഥാനങ്ങളുടെ ഫെഡറൽ അവകാശങ്ങളും പ്രാദേശിക ആവശ്യങ്ങളും സംരക്ഷിച്ചുകൊണ്ട് തന്നെ എ.ഐ.ജെ.എസിലെ തടസ്സങ്ങൾ പരിഹരിക്കാൻ കേന്ദ്ര-സംസ്ഥാന സർക്കാരുകളും ജുഡീഷ്യറിയും ഉടനടി ഒന്നിച്ചിരുന്ന് തീരുമാനമെടുക്കേണ്ടതുണ്ട്.