കൊച്ചി മെട്രോ നഗരത്തിന്റെ തിരക്കിനകത്തൊരു ശ്വാസവിവരമായി തുടക്കം കുറിച്ചു. തിരക്കുള്ള റോഡുകൾക്കുമേൽ ഉയർന്നപാതകളിലൂടെ കുതിച്ചുചെന്ന മെട്രോ, വളരെക്കാലം കൊണ്ട് വലിയൊരു ദിശ മാറ്റത്തിനാണ് ഇനി സാക്ഷ്യംവഹിക്കാൻ പോകുന്നത്. യാത്രക്കാരെ കൊണ്ടുപോകുന്ന ട്രെയിനുകൾക്കപ്പുറം, നഗരത്തിന്റെ ജീവിതശൈലിയേയും, ഉപഭോഗസംസ്‌കാരവും വേദിയാക്കി മാറ്റുന്ന പരീക്ഷണം.

മെട്രോയും മദ്യവും – സഹയാത്രയുടെ തുടക്കം

“അങ്കവും കാണാം താളിയും ഒടിക്കാം” – പഴഞ്ചൊല്ലുകൾക്ക് പിന്നിൽ ഒരു കാലഘട്ടത്തിന്റെ വിശ്വാസങ്ങൾ മറഞ്ഞിരിക്കുമ്പോൾ, കൊച്ചി മെട്രോയുടെ പുതിയ നീക്കത്തിന് ഈ അന്വർത്ഥമാകുന്നു. മെട്രോ സ്റ്റേഷനുകളിൽ, പ്രത്യേകിച്ച് വൈറ്റിലയും വടക്കേക്കോട്ടയും പോലെ പ്രധാന കേന്ദ്രങ്ങളിലായി, ബിവറേജസ് കോർപ്പറേഷന്റെ പ്രീമിയം വിദേശ മദ്യ ഔട്ട്ലെറ്റുകൾ സ്ഥാപിക്കാനുള്ള പദ്ധതി ഇപ്പോൾ സജീവ ചർച്ചയിലാണ്.

പ്രീമിയം ബ്രാൻഡുകൾ, പ്രധാനമായും 1000 രൂപയ്ക്കുമുകളിലുള്ളത്, യാത്രയ്ക്കിടെ ‘മിനുങ്ങുന്ന’ യാത്രക്കാരെ ആകർഷിക്കാൻ തയ്യാറാവുകയാണ്. എന്നാൽ അതിനൊപ്പമാണ് കർശന ഉപാധികളും. മദ്യവുമായി ട്രെയിനിൽ കയറിയാലും, കുപ്പി തുറക്കാൻ കഴിയില്ല. ‘കണ്ടേനിയർ’ പൊട്ടിക്കാതെ, ടിക്കറ്റുള്ളവർക്കു മാത്രമായിരിക്കും പ്രവേശനം.

പാത മാത്രമല്ല, വിപണിയും

കൊച്ചി മെട്രോയുടെ ഈ നീക്കത്തിന് പിന്നിലെ വലിയതോതിലുള്ള യുക്തികരണമാണ് – ടിക്കറ്റിനപ്പുറം വരുമാനം വർദ്ധിപ്പിക്കുക. 2021-22ൽ 35.86 കോടി രൂപയായിരുന്നു ടിക്കറ്റേതര വരുമാനം, അത് 2023-24ൽ 51.24 കോടി രൂപയായി ഉയർന്നു. ട്രെയിൻ ഓടുന്നത് യാത്രക്കാർക്കായി മാത്രമല്ല, കമേഴ്സ്യൽ സ്പേസുകളിലൂടെയും. കളമശേരിയിൽ ഫുഡ് കോർട്ട്, ഇലക്ട്രിക് ചാർജിംഗ് സ്റ്റേഷൻ, പെട്രോൾ പമ്പ്, സൗത്ത് സ്റ്റേഷനിലെ ബഹുനില കെട്ടിടം ഇൻഫോപാർക്കിനായി പാട്ടത്തിന് നൽകൽ—ഇവയെല്ലാം ചെറുതല്ല.

മെട്രോയുടെ ചക്രം ഇൻഫോപാർക്കിലേക്ക്:

വളർച്ചയുടെ മറ്റൊരു സന്ദേശമാണ് മെട്രോയുടെ രണ്ടാം ഘട്ടം – കാക്കനാട് വഴി ഇൻഫോപാർക്ക് വരെ എത്തുന്ന 'പിങ്ക് ലൈൻ'. ടെക്കികൾക്കും, നഗരത്തിലെ ഇന്റലിജന്റ് ജോലിക്കാർക്കും ഈ പാത ഒരുപാട് സഹായകരമാകുമെന്നതിൽ സംശയമില്ല.

മൂന്നാംഘട്ടം ആലുവ-അങ്കമാലിയിലേക്കാണ്. അതിലൂടെ നെടുമ്പാശേരി വിമാനത്താവളം വരെ എത്താൻ പദ്ധതി തയ്യാറെടുക്കുന്നു. ഉന്നതാതിതിയിലായാലും, ഭൂഗർഭമോ എലിവേറ്റഡോ അതിനനുസരിച്ചുള്ള പദ്ധതി രൂപീകരിക്കപ്പെടും.

ആലുവ മുതൽ എയർപോർട്ട് വരെ, ടിക്കറ്റ് മുതൽ ടബോറ വരെ

മെട്രോയുടെ വരുമാനം വർധിച്ചതും, ദിവസേന യാത്രക്കാരുടെ എണ്ണം ഉയർന്നതും ഒരു നേട്ടം തന്നെ. 35 കോടിയുടെ നഷ്ടത്തിൽ നിന്ന് 25 കോടിയുടെ ലാഭത്തിലേക്ക്, 31,000 യാത്രക്കാരിൽ നിന്ന് 88,000-ലേയ്ക്ക്. ടിക്കറ്റിന്റെ പുറമെ ബിസിനസ് വലുതായതിന്റെ തെളിവാണ് ഈ കണക്ക്.

എങ്കിലും...

സർവ്വജനതയിലേക്കോ, വിശിഷ്ടവർഗത്തിലേക്കോ?

മെട്രോയുടെ ഈ ചുവടുകൾക്കെതിരെ ശബ്ദങ്ങൾ ഉയരുന്നത് സ്വാഭാവികമാണ്. രാത്രി യാത്രയ്ക്കായി സ്ത്രീകളും കുട്ടികളും ആശ്രയിക്കുന്ന മെട്രോ സ്റ്റേഷനുകളിൽ മദ്യവിൽപന ഔട്ട്ലെറ്റുകൾ തുടങ്ങുന്നത്, ഒരു വിഭാഗത്തിന് ആശങ്കയായി മാറിയിട്ടുണ്ട്. സാമൂഹികവിരുദ്ധർക്ക് സാന്ദ്രത കൂടുമോ, സുരക്ഷാ പ്രശ്നങ്ങൾ ഉയരുമോ എന്നത് രാഷ്ട്രീയമല്ലാത്ത ആശയക്കുഴപ്പമാണ്.

അന്തിമമായി ചോദിക്കേണ്ടത് ഒരേ ചോദ്യമാണ് – പൊതുമേഖലയിലുളള ഒരു സ്ഥാപനമായ മെട്രോയുടെ ഈ വഴിത്തിരിവ്, എവിടേക്ക്?

ലാഭം തേടി നഗരം ഓടുമ്പോൾ, എല്ലാവരുടെയും പാതയായിരിക്കാൻ തയ്യാറായിരിക്കണം മെട്രോ. ആലുവ, കമ്പനിപ്പടി പോലുള്ള സ്റ്റേഷനുകളിൽ ബാങ്ക് ഔട്ട്ലെറ്റുകൾക്കൊപ്പം, എം.ജി. റോഡ് പോലുള്ള കേന്ദ്രങ്ങളിൽ എ.സി ഡോർമെറ്ററികൾ സ്ഥാപിച്ചതുപോലെ, സാധാരണക്കാരനെയും മുന്നിൽ കണ്ട് വികസനമുണ്ടാകണം.

പാതകൾ വളരുന്നു.
ലാഭം കുതിക്കുന്നു.
പക്ഷേ, നഗരത്തിന്റെ ഹൃദയമെന്ന നിലയിൽ, മെട്രോ ആരെക്കായാണ് സഞ്ചരിക്കുന്നത് എന്ന ചോദ്യം മാറരുത്.