ന്യൂഡൽഹി: ഇന്ത്യൻ പൗരന്റെ വോട്ടവകാശം ഭരണഘടനയുടെ അടിസ്ഥാന ഘടനയുടെ അവിഭാജ്യ ഘടനായാണെന്നും, ലക്ഷക്കണക്കിന് ആളുകളെ കൂട്ടത്തോടെ വോട്ടവകാശത്തിൽ നിന്ന് ഒഴിവാക്കുന്ന ഏത് നടപടിയും സ്വേച്ഛാപരവും ആർട്ടിക്കിൾ 14, 326 എന്നിവയുടെ ലംഘനവുമാണെന്നും സുപ്രീം കോടതി ജസ്റ്റിസ് ഉജ്ജൽ ഭൂയാൻ  വ്യക്തമാക്കി.
​പത്തൊൻപതാമത് നൽസാർ-ജസ്റ്റിസ് ബി.ആർ. സാഹ്നി മെമ്മോറിയൽ മൂട്ട് കോർട്ട് മത്സരം 2026-ൻ്റെ സമാപന സമ്മേളനത്തിൽ സംസാരിക്കുകയായിരുന്നു അദ്ദേഹം. ലോക്‌സഭാ-നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ സാർവത്രിക വോട്ടവകാശം ഉറപ്പുനൽകുന്ന ആർട്ടിക്കിൾ 326-ൽ നിന്ന് രൂപപ്പെടുന്ന വോട്ടവകാശം വെറുമൊരു നിയമപരമായ അവകാശം മാത്രമല്ലെന്നും, അതൊരു ഭരണഘടനാപരമായ അവകാശമാണെന്നും അദ്ദേഹം ഊന്നിപ്പറഞ്ഞു.
​വോട്ടവകാശമുള്ളവരും ഇല്ലാത്തവരും എന്നിങ്ങനെ രണ്ട് തരത്തിലുള്ള പൗരന്മാരെ ഭരണഘടന വിഭാവനം ചെയ്യുന്നില്ലെന്ന് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. "കോടാനുകോടി ഇന്ത്യൻ പൗരന്മാരെ സ്വന്തം രാജ്യത്ത് രണ്ടാംകിട പൗരന്മാരാക്കിക്കൊണ്ട്ലക്ഷക്കണക്കിന് ആളുകളെ വോട്ടവകാശത്തിൽ നിന്ന് ഒഴിവാക്കുന്ന ഏതൊരു നടപടിയും സ്വേച്ഛാപരമാണ്. യാതൊരു ന്യായീകരണവും ഇതിന് നിരത്താനാവില്ല," അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി.
​പൗരത്വത്തിന്റെ കാതലായ വോട്ടവകാശം മാത്രമാണ് സാധാരണക്കാരന് രാജ്യഭരണത്തിൽ പങ്കെടുക്കാനുള്ള ഏക വഴിയെന്ന് അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർത്തു. "ആർട്ടിക്കിൾ 326-ൽ ഒട്ടും കൈയേറ്റം ചെയ്യാൻ കഴിയില്ല. ഒരു അധികാരികൾക്കും അതിന് കഴിയില്ല; ഒരു കോടതിക്കും അത് അംഗീകരിക്കാനും കഴിയില്ല. ആരും ഭരണഘടനയ്ക്ക് അതീതരല്ല," അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.
​തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷന്റെ (ഇ.സി.ഐ) വോട്ടർ പട്ടിക പ്രത്യേക തീവ്ര പുനരവലോകനത്തെക്കുറിച്ച് (എസ്.ഐ.ആർ) ജസ്റ്റിസ് ഭൂയാൻ നേരിട്ട് പരാമർശിച്ചില്ല. എങ്കിലും, അർഹരായ വോട്ടർമാർ പുറന്തള്ളപ്പെടുമെന്ന ആശങ്ക ഉയർത്തിയ ഈ വിവാദ നടപടിയുടെ പശ്ചാത്തലത്തിലാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രസ്താവനകൾ വന്നിരിക്കുന്നത്.
​ബീഹാർ, പശ്ചിമ ബംഗാൾ തുടങ്ങിയ സംസ്ഥാനങ്ങളിലെ ഹർജികളിൽ എസ്.ഐ.ആർ നടപടിയെയും അത് നടത്താനുള്ള തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷന്റെ അധികാരത്തെയും ശരിവെച്ചുകൊണ്ട് 2026 മെയ് 27-ലെ സുപ്രീം കോടതി വിധി വന്നിരുന്നു. ഈ പരാമർശങ്ങൾക്ക് അതിനാൽ വലിയ പ്രാധാന്യമുണ്ട്. ഹർജികൾ പരിഗണനയിലിരിക്കെ പ്രസ്തുത നടപടികൾ സ്റ്റേ ചെയ്യാൻ കോടതി വിസമ്മതിച്ചിരുന്നു. തുടർന്ന് ബീഹാറിലും മറ്റ് ചില സംസ്ഥാനങ്ങളിലും തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പൂർത്തിയായ ശേഷമാണ് ഈ വിധി വന്നത്.
​മൗലികാവകാശമല്ല, ഭരണഘടനാപരമായ അവകാശം
​വോട്ടവകാശം മൗലികാവകാശമല്ലെന്ന് സുപ്രീം കോടതി പലവിധ വിധികളിലും വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ടെന്ന് ജസ്റ്റിസ് ഭൂയാൻ പറഞ്ഞു.എങ്കിലും, ആർട്ടിക്കിൾ 326-ൽ നിന്ന് ഉത്ഭവിക്കുന്നതുകൊണ്ട് അതൊരു ഭരണഘടനാപരമായ അവകാശമാണെന്ന് വ്യക്തമാക്കിയ 'പീപ്പിൾസ് യൂണിയൻ ഫോർ സിവിൽ ലിബർട്ടീസ് വേഴ്സസ് യൂണിയൻ ഓഫ് ഇന്ത്യ' കേസിലെ വിധി അദ്ദേഹം ചൂണ്ടിക്കാണിച്ചു.
​ഈ അവകാശത്തിന്റെ ഉപയോഗത്തെ നിയമങ്ങൾക്ക് നിയന്ത്രിക്കാമെങ്കിലും, അത്തരം ഏത് നിയമവും ആർട്ടിക്കിൾ 325, 326 എന്നിവയുടെ പരിധിക്കുള്ളിൽ നിൽക്കണം എന്ന് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. ആർട്ടിക്കിൾ 326 പ്രകാരം, ഭരണഘടന അനുവദിക്കുന്ന അയോഗ്യതകൾക്ക് വിധേയമായി, 18 വയസോ അതിൽ കൂടുതലോ പ്രായമുള്ള ഏതൊരു വ്യക്തിക്കും ലോക്‌സഭാ-നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ വോട്ട് ചെയ്യാൻ അർഹതയുണ്ട്.