പുലർച്ചെ നാലുമണി. പള്ളിയിലെ ബാങ്കുവിളിയും അമ്പലത്തിലെ നിർമ്മാല്യ വന്ദനവും ഉയരുന്നതിനും മുൻപേ, കട്ടൻചായയുടെ കയ്പ്പിലേക്ക് കണ്ണുതുറക്കുന്ന ഒരു ജീവിതമുണ്ട് ഗ്രാമങ്ങളിൽ—ക്ഷീരകർഷകന്റെ ജീവിതം. തണുത്തുറഞ്ഞ പുലർച്ചെകളിൽ, തൊഴുത്തിലെ പശുക്കളുടെ മണത്തിലേക്കും അവയുടെ ദീനമായ മൂളലുകളിലേക്കും ഉണരുന്ന രാഘവേട്ടനെപ്പോലെയുള്ള ലക്ഷക്കണക്കിന് മനുഷ്യർ. അവർക്ക് ഇതൊരു തൊഴിൽ മാത്രമല്ല, ജീവിതം തന്നെയാണ്. എന്നാൽ ഇന്ന്, ആ പാൽപ്പാത്രങ്ങളിൽ നിറയുന്നത് പാലിന്റെ വെണ്മയല്ല, കർഷകന്റെ കണ്ണീരിന്റെ ഉപ്പുരസമാണ്.

​പുലരിയിലെ അധ്വാനവും വഴിമുട്ടുന്ന കണക്കുകളും

തൊഴുത്തു വൃത്തിയാക്കൽ, പശുക്കളെ കുളിപ്പിക്കൽ, തീറ്റ നൽകൽ... അങ്ങനെ നീളുന്നു രാഘവേട്ടന്റെ പുലർകാല ഡ്യൂട്ടി. ഒടുവിൽ വിരലുകൾ കൊണ്ട് കാമ്പുകളിൽ അമർത്തി പാൽക്കുടങ്ങൾ നിറയ്ക്കുമ്പോൾ അയാളുടെ മനസ്സിൽ പ്രതീക്ഷയുടെ ഒരു വെള്ളിരേഖ തെളിയും. ആ പാൽക്കുടങ്ങളുമായി സൈക്കിളിൽ ക്ഷീരസംഘത്തിലേക്ക് (സൊസൈറ്റി) പോകുമ്പോൾ മനസ്സിൽ നൂറുകൂട്ടം കണക്കുകൂട്ടലുകളാണ്. മകളുടെ കോളേജ് ഫീസ്, കടക്കാരൻ മൊയ്തീന്റെ പീടികയിലെ ബാക്കി, പശുവിനുള്ള അടുത്ത ചാക്ക് തീറ്റയുടെ പണം...
​എന്നാൽ സൊസൈറ്റിയിലെ മെഷീനിൽ പാലിന്റെ കൊഴുപ്പും (Fat) എസ്.എൻ.എഫും (SNF) അളന്ന്, കമ്പ്യൂട്ടർ സ്ക്രീനിൽ തെളിയുന്ന തുക കാണുമ്പോൾ രാഘവേട്ടന്റെ പ്രതീക്ഷകൾ കരിഞ്ഞുപോകും. ഒരു ലിറ്ററിന് കഷ്ടിച്ച് കിട്ടുന്നത് 46-47 രൂപ മാത്രം!
​"ഒരു ലിറ്റർ വെള്ളത്തിന് ഇരുപതു രൂപ കൊടുക്കണം മോനേ... ഈ പശുവിനെ പോറ്റി, പുല്ലുചെത്തി, തീറ്റയും വാങ്ങി കൊടുത്ത് ഞങ്ങൾക്ക് കിട്ടുന്നത് ഈ തുച്ഛമായ കാശാണ്," കൈയിലെ പാൽപ്പാത്രം ഒതുക്കിപ്പിടിച്ച് രാഘവേട്ടൻ ദീർഘശ്വാസം വിടുന്നു.

​അക്കങ്ങളിലെ യാഥാർത്ഥ്യം

ഇത്  രാഘവേട്ടന്റെ മാത്രം കഥയല്ല. കേരളത്തിലെ 3.21 ലക്ഷം കർഷകരുടെ നേർചിത്രമാണ്. സംസ്ഥാനത്തെ 3,320 ക്ഷീരസഹകരണ സംഘങ്ങളിലായി പ്രതിദിനം 17.8 ലക്ഷം ലിറ്റർ പാലാണ് സംഭരിക്കുന്നത്. ലോകത്തിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ പാൽ ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്ന രാജ്യങ്ങളിൽ ഒന്നാമതാണ് ഇന്ത്യയെങ്കിലും, ആഗോള വിപണിയിലെ ഈ തിളക്കം കർഷകന്റെ അടുക്കളയിൽ എത്തുന്നില്ല എന്നതാണ് ക്രൂരമായ യാഥാർത്ഥ്യം

ക്ഷീരമേഖല ഒറ്റനോട്ടത്തിൽ (കേരളം)
കണക്കുകൾ

മൊത്തം ക്ഷീരസഹകരണ സംഘങ്ങൾ
3,320

പ്രതിദിന കർഷക പങ്കാളിത്തം
3.21 ലക്ഷം

ശരാശരി പ്രതിദിന പാൽ സംഭരണം
17.8 ലക്ഷം ലിറ്റർ

കർഷകന് ലഭിക്കുന്ന ശരാശരി വില (ലിറ്ററിന്)
₹ 46 - 47

തീറ്റവിലയുടെ 'കൊള്ളയും' കർഷകന്റെ 'പൊള്ളലും'

​പാലിന് വില കൂട്ടുമ്പോഴൊക്കെ മാധ്യമങ്ങളിൽ വലിയ വാർത്ത വരും; "പാലിന് വില വർദ്ധിപ്പിച്ചു, ഉപഭോക്താക്കൾക്ക് തിരിച്ചടി" എന്ന്. എന്നാൽ ഈ വർദ്ധനവിന്റെ യഥാർത്ഥ ഗുണം ആർക്കാണ് ലഭിക്കുന്നത്? കർഷകന് ലഭിക്കുന്ന അധിക വരുമാനത്തേക്കാൾ വേഗത്തിലാണ് വിപണിയിൽ കാലിത്തീറ്റയ്ക്കും പിണ്ണാക്കിനും വൈക്കോലിനും വില കൂടുന്നത്.
​മിൽമയും മറ്റ് ഏജൻസികളും വില വർദ്ധിപ്പിക്കുമ്പോൾ അതിന്റെ സിംഹഭാഗവും കർഷകരിലേക്ക് നേരിട്ട് എത്തേണ്ടതുണ്ട്. കാലിത്തീറ്റയുടെ ഭാരം കുറയ്ക്കാൻ ഉത്പാദനച്ചെലവിന് ആനുപാതികമായി കർഷകർക്ക് കൃത്യമായ സബ്‌സിഡിയോ ബോണസോ നൽകിയില്ലെങ്കിൽ, അധികം വൈകാതെ ഈ തൊഴുത്തുകളെല്ലാം ശൂന്യമാകും.
​മാറ്റത്തിന്റെ പുത്തൻ വഴികൾ

​ഈ പ്രതിസന്ധിയിൽ നിന്നും കർഷകരെ കരകയറ്റാൻ വൈകിയാണെങ്കിലും ചില പുത്തൻ പ്രതീക്ഷകൾ ഉദിക്കുന്നുണ്ട്:
* ​ശാസ്ത്രീയമായ കന്നുകാലി വളർത്തൽ: രോഗപ്രതിരോധ ശേഷിയും ഉയർന്ന ഉത്പാദനക്ഷമതയുമുള്ള കന്നുകാലികളെ വളർത്തുക.
* ​വനിതാ കൂട്ടായ്മകൾ: കുടുംബശ്രീ പോലുള്ള വനിതാ സ്വയംസഹായ സംഘങ്ങൾ വഴി മൂല്യവർദ്ധിത ഉത്പന്നങ്ങളായ നെയ്യ്, , പേഡ എന്നിവ നിർമ്മിച്ച് നേരിട്ട് വിപണിയിൽ എത്തിക്കുക.
* ​തീറ്റ സ്വയംപര്യാപ്തത: തദ്ദേശീയമായി ചോളവും സൈലേജും ഉത്പാദിപ്പിച്ച് കർഷകർക്ക് കുറഞ്ഞ നിരക്കിൽ എത്തിക്കുക.
​പ്രത്യാശയുടെ പാലിതങ്ങൾ

​സന്ധ്യ മയങ്ങുമ്പോൾ രാഘവേട്ടൻ വീണ്ടും തൊഴുത്തിലേക്ക് നടക്കുകയാണ്. അടുത്ത ദിവസത്തെ പുലർച്ചെയിലേക്കുള്ള തയാറെടുപ്പുകൾ. കഷ്ടപ്പാടുകൾ മാത്രമാണ് ബാക്കിയെങ്കിലും, ആ പശുക്കളുടെ കണ്ണുകളിലെ ആർദ്രത അയാളെ ഈ മണ്ണിൽ പിടിച്ചു നിർത്തുന്നു.
​ക്ഷീരകർഷകൻ എന്നത് കേവലം ഒരു തൊഴിലാളിയല്ല, രാജ്യത്തിന്റെ പോഷകാഹാര സുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കുന്ന കാവൽക്കാരനാണ്. അവരുടെ ആവശ്യങ്ങളോട് ഭരണകൂടവും സമൂഹവും പുറംതിരിഞ്ഞു നിൽക്കരുത്. പാൽവിലയിലെ വർദ്ധനവ് കർഷകന്റെ കൈകളിൽ നേരിട്ടെത്തുന്ന, തീറ്റവില നിയന്ത്രിക്കപ്പെടുന്ന ഒരു നല്ല നാളെക്കായി നമുക്ക് കാത്തിരിക്കാം. എങ്കിൽ മാത്രമേ ആ പാൽപ്പാത്രങ്ങളിൽ കർഷകന്റെ പുഞ്ചിരി വീണ്ടും തെളിയുകയുള്ളൂ.