ന്യൂഡൽഹി: ക്രിമിനൽ കേസുകളിൽ വിചാരണ നടപടികൾ ആരംഭിക്കാനുള്ള സമയപരിധി (Limitation Period) കണക്കാക്കേണ്ടത് പരാതി ലഭിക്കുന്ന ദിവസം മുതലല്ല, മറിച്ച് കുറ്റം ചെയ്ത വ്യക്തിയെ തിരിച്ചറിയുന്ന ദിവസം മുതലാണെന്ന് സുപ്രീം കോടതി വിധിച്ചു. കേരള ഹൈക്കോടതിയുടെ ഒരു ഉത്തരവ് റദ്ദാക്കിക്കൊണ്ടാണ് ജസ്റ്റിസുമാരായ അഹ്സാനുദ്ദീൻ അമാനുള്ള, എസ്.വി.എൻ ഭട്ടി എന്നിവരടങ്ങിയ ബെഞ്ചിന്റെ ഈ സുപ്രധാന നിരീക്ഷണം.
കേസിന്റെ പശ്ചാത്തലം
തുടക്കം: 2006 ജനുവരിയിൽ പാനേഷ്യ ബയോടെക് ലിമിറ്റഡ് നിർമ്മിച്ച വാക്സിന്റെ ലേബലിംഗിലെ ക്രമക്കേടുമായി ബന്ധപ്പെട്ടാണ് കേസ് ആരംഭിക്കുന്നത്.
അന്വേഷണം: ഡ്രഗ്സ് ഇൻസ്പെക്ടർ നടത്തിയ വിശദമായ അന്വേഷണത്തിനൊടുവിൽ 2006 ഏപ്രിൽ 18-നാണ് പ്രതികളെ തിരിച്ചറിഞ്ഞത്.
പരാതി: 2009 ജനുവരി 20-ന് മജിസ്ട്രേറ്റ് കോടതിയിൽ ഔദ്യോഗികമായി പരാതി നൽകി.
ഹൈക്കോടതി വിധി: മൂന്ന് വർഷത്തെ കാലാവധി കഴിഞ്ഞു എന്ന് ചൂണ്ടിക്കാട്ടി കേരള ഹൈക്കോടതി ഈ കേസ് റദ്ദാക്കിയിരുന്നു. സി.ആർ.പി.സി സെക്ഷൻ 468(2)(c) പ്രകാരമുള്ള സമയപരിധി ലംഘിക്കപ്പെട്ടു എന്നായിരുന്നു ഹൈക്കോടതിയുടെ കണ്ടെത്തൽ.
സുപ്രീം കോടതിയുടെ നിരീക്ഷണങ്ങൾ
ഹൈക്കോടതിയുടെ വാദങ്ങളെ തള്ളിക്കൊണ്ട് സുപ്രീം കോടതി പ്രധാനമായും രണ്ട് കാര്യങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കി:
സമയപരിധി തുടങ്ങുന്നത് എപ്പോൾ?: സി.ആർ.പി.സി സെക്ഷൻ 469(1)(c) പ്രകാരം, പ്രതി ആരാണെന്ന് അന്വേഷണ ഏജൻസിക്ക് ബോധ്യപ്പെടുന്ന ദിവസം മുതലാണ് സമയപരിധി ആരംഭിക്കുന്നത്. സാമ്പത്തിക കുറ്റകൃത്യങ്ങളിലും റെഗുലേറ്ററി കേസുകളിലും പലപ്പോഴും അന്വേഷണത്തിന് ശേഷമേ പ്രതികളെ കണ്ടെത്താനാകൂ. അതിനാൽ, ആദ്യ പരാതി ലഭിച്ച ദിവസം മുതൽ സമയം കണക്കാക്കുന്നത് നീതി നടപ്പാക്കുന്നതിന് തടസ്സമാകും.
ഈ കേസിൽ പ്രതികളെ തിരിച്ചറിഞ്ഞത് 2006 ഏപ്രിൽ 18-നാണ്. അതിനാൽ 2009 ഏപ്രിൽ 17 വരെ പരാതി നൽകാൻ സമയമുണ്ട്. 2009 ജനുവരിയിൽ നൽകിയ പരാതി നിയമപരമായി നിലനിൽക്കും.
പൊതുപ്രവർത്തകർ നൽകുന്ന പരാതികൾ: പ്രതികൾ കോടതിയുടെ പരിധിക്ക് പുറത്താണെങ്കിൽ മജിസ്ട്രേറ്റ് അന്വേഷണം നടത്തണം എന്ന നിയമം (Section 202 CrPC) സർക്കാർ ഉദ്യോഗസ്ഥർ നൽകുന്ന പരാതികൾക്ക് കർശനമല്ല. ഔദ്യോഗിക കൃത്യനിർവഹണത്തിന്റെ ഭാഗമായി ഡ്രഗ്സ് ഇൻസ്പെക്ടർ നൽകിയ പരാതിയായതിനാൽ ഇതിൽ സാങ്കേതിക പിഴവുകൾ ഇല്ലെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി.
വിധി പ്രസ്താവം
കേരള സർക്കാർ നൽകിയ അപ്പീൽ അനുവദിച്ച സുപ്രീം കോടതി, നിർത്തിവെച്ച ക്രിമിനൽ നടപടികൾ പുനരാരംഭിക്കാൻ ഉത്തരവിട്ടു. അന്വേഷണ ഏജൻസികൾക്ക് വലിയ ആശ്വാസം നൽകുന്നതാണ് ഈ വിധി.
