ന്യൂഡൽഹി: രജിസ്റ്റർ ചെയ്യാത്ത സൊസൈറ്റികളെയും ചില പ്രത്യേക സാഹചര്യങ്ങളിൽ 'നിർമ്മിത ട്രസ്റ്റ്' (constructive trust) ആയി കണക്കാക്കി സിവിൽ നടപടി ചട്ടം (CPC) സെക്ഷൻ 92 പ്രകാരം കേസെടുക്കാൻ കഴിയുമെന്ന് സുപ്രീം കോടതി. സൊസൈറ്റികൾ ട്രസ്റ്റുകളായി രൂപീകരിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ലെങ്കിൽ പോലും, അവയുടെ സ്വത്തുക്കളോ ഫണ്ടുകളോ പൊതു ധർമ്മപരമായോ മതപരമായോ ആയ ആവശ്യങ്ങൾക്കായി ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിൽ, അവയെ 'പൊതു ട്രസ്റ്റ്' ആയി പരിഗണിക്കാം.
ജസ്റ്റിസുമാരായ ജെ.ബി. പർദിവാല, ആർ. മഹാദേവൻ എന്നിവരടങ്ങിയ ബെഞ്ചാണ് ഓപ്പറേഷൻ ആശ (Operation Asha) v. ഷെല്ലി ബത്ര & മറ്റ്വർ (Shelly Batra & Ors.) കേസിൽ ഈ നിർണായക വിധി പുറപ്പെടുവിച്ചത്.
ഒരു സൊസൈറ്റിയുടെ സ്വത്ത് പൊതുജനങ്ങളുടെ പ്രയോജനത്തിനായി ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ടോ എന്നതാണ് പ്രധാനമെന്നും, അതിന്റെ ഭരണപരമായ കാര്യങ്ങൾ, ഭാരവാഹികളെ നീക്കം ചെയ്യൽ, പുതിയ ഭരണപദ്ധതി രൂപീകരിക്കൽ തുടങ്ങിയവയെക്കുറിച്ചുള്ള പരാതികളിലാണ് സെക്ഷൻ 92 പ്രകാരം കേസെടുക്കാൻ കഴിയുകയെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി.
ഈ വിധി, ജീവകാരുണ്യ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കായി രൂപീകരിച്ച സ്ഥാപനങ്ങളുടെ സ്വത്തുക്കൾ ദുരുപയോഗം ചെയ്യുന്നത് തടയാൻ സഹായിക്കുമെന്ന് കോടതി നിരീക്ഷിച്ചു. അതേസമയം, സ്വകാര്യ തർക്കങ്ങൾ പരിഹരിക്കാൻ സെക്ഷൻ 92 ഉപയോഗിക്കരുതെന്നും കോടതി ഊന്നിപ്പറഞ്ഞു.
