ന്യൂഡൽഹി: മനുഷ്യബന്ധങ്ങളിലും ബിസിനസ് ഇടപാടുകളിലും നൽകുന്ന വാഗ്ദാനങ്ങൾ പലപ്പോഴും പാലിക്കപ്പെടാറില്ല. എന്നാൽ, ഒരു വാഗ്ദാനം പാലിക്കാൻ കഴിയാതെ പോകുന്നതോ, നൽകിയ ചെക്ക് പണമില്ലാതെ മടങ്ങുന്നതോ എപ്പോഴും ഒരു ക്രിമിനൽ കുറ്റമാകുമോ? ഇല്ലെന്നാണ് സുപ്രീം കോടതിയുടെ ഏറ്റവും പുതിയ വിധി വ്യക്തമാക്കുന്നത്. സിവിൽ തർക്കങ്ങളെ ക്രിമിനൽ കുറ്റങ്ങളാക്കി മാറ്റുന്ന പ്രവണതയ്ക്ക് കടുത്ത നിയന്ത്രണമേർപ്പെടുത്തുന്നതാണ് ജസ്റ്റിസ് പമിദിഘന്തം നരസിംഹ, ജസ്റ്റിസ് മനോജ് മിശ്ര എന്നിവരുടെ നിരീക്ഷണം.
​സിനിമ പോലെ അനിശ്ചിതമായ വഴിത്തിരിവുകൾ
​ഒരു സിനിമാ പ്രോജക്റ്റുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സാമ്പത്തിക തർക്കമാണ് ഈ നിയമപോരാട്ടത്തിന് തുടക്കമിട്ടത്. ലാഭം പ്രതീക്ഷിച്ച് പണം നിക്ഷേപിച്ചയാൾക്ക്, സിനിമ പരാജയപ്പെട്ടതോടെ നിക്ഷേപത്തുക തിരികെ നൽകാൻ നിർമ്മാതാക്കൾ രണ്ട് പോസ്റ്റ് ഡേറ്റഡ് ചെക്കുകൾ നൽകി. എന്നാൽ ബാങ്കിൽ പണമില്ലാത്തതിനാൽ ആ ചെക്കുകൾ മടങ്ങി. ഉടൻ തന്നെ ഇത് വഞ്ചനാക്കുറ്റമായി (Section 420) കോടതിയിലെത്തി.
​മദ്രാസ് ഹൈക്കോടതി ഇതിൽ വഞ്ചനയുണ്ടെന്ന് നിരീക്ഷിച്ചെങ്കിലും, സുപ്രീം കോടതി കേസിന്റെ ആഴങ്ങളിലേക്ക് ഇറങ്ങിച്ചെന്നു. സിനിമ എന്നത് ലാഭനഷ്ടങ്ങൾ പ്രവചിക്കാൻ കഴിയാത്ത ഒരു മേഖലയാണെന്നും, അവിടെ പരാജയം സംഭവിക്കുന്നത് സ്വാഭാവികമാണെന്നും കോടതി കണ്ടു.
​തുടക്കത്തിലെ കള്ളവും പിന്നീടുള്ള പരാജയവും
​ഈ വിധിയിൽ കോടതി മുന്നോട്ടുവെക്കുന്ന പ്രധാന ചോദ്യം ഇതാണ്: "ഇടപാടിന്റെ തുടക്കത്തിൽ തന്നെ വഞ്ചിക്കണമെന്ന ഉദ്ദേശം ഉണ്ടായിരുന്നോ?"
​ചതിയുടെ ലക്ഷണം: പണം വാങ്ങുമ്പോൾ തന്നെ അത് തിരിച്ചുനൽകില്ലെന്ന് ഉറപ്പിക്കുകയും കള്ളം പറയുകയും ചെയ്യുക.
​സാധാരണ പരാജയം: പണം വാങ്ങുമ്പോൾ നൽകാൻ ഉദ്ദേശമുണ്ടാവുകയും, പിന്നീട് സാഹചര്യം മോശമായതുകൊണ്ട് നൽകാൻ കഴിയാതെ വരികയും ചെയ്യുക.
​രണ്ടാമത്തെ സാഹചര്യം കേവലം ഒരു കരാർ ലംഘനം (Breach of Contract) മാത്രമാണെന്നും അതിനെ ക്രിമിനൽ കുറ്റമായി കാണാൻ കഴിയില്ലെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി. സിനിമ റിലീസ് ചെയ്തു എന്നത് തന്നെ നിർമ്മാതാക്കൾക്ക് വഞ്ചിക്കാൻ ഉദ്ദേശമില്ലായിരുന്നു എന്നതിന്റെ തെളിവായി കോടതി സ്വീകരിച്ചു.
​ചെക്ക് മടങ്ങിയാൽ എന്ത് സംഭവിക്കും?
​പോസ്റ്റ് ഡേറ്റഡ് ചെക്കുകൾ മടങ്ങുന്നത് 'നെഗോഷ്യബിൾ ഇൻസ്ട്രുമെന്റ്‌സ് ആക്ട്' പ്രകാരം കുറ്റകരമാണ്. എന്നാൽ അത് ഐപിസി 420 പ്രകാരമുള്ള വഞ്ചനയാകണമെങ്കിൽ, ആ ചെക്ക് നൽകുന്ന സമയത്ത് തന്നെ മനഃപൂർവം വഞ്ചിക്കാൻ പദ്ധതിയിട്ടിരിക്കണം. ഒരു ബിസിനസ് പരാജയത്തെ ക്രിമിനൽ കുറ്റമാക്കി മാറ്റുന്നത് നീതിയല്ലെന്ന് സുപ്രീം കോടതി ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു.
​ചുരുക്കത്തിൽ: എല്ലാ വാഗ്ദാന ലംഘനങ്ങളും ചതിയല്ല. ബിസിനസ് തകർച്ചകളെയും സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധികളെയും ക്രിമിനൽ നിയമം ഉപയോഗിച്ച് നേരിടുന്നത് നിയമത്തിന്റെ ദുരുപയോഗമാണെന്ന് ഈ വിധി ഒരിക്കൽ കൂടി അടിവരയിടുന്നു.