ന്യൂഡൽഹി : വ്യക്തിസ്വാതന്ത്ര്യം എന്നത് ഭരണഘടനയുടെ 21-ാം അനുച്ഛേദം ഉറപ്പുനൽകുന്ന മൗലികാവകാശമാണെന്നും, ജാമ്യാപേക്ഷകൾ തീർപ്പാക്കുന്നതിലുണ്ടാകുന്ന കാലതാമസം ഈ അവകാശത്തിന്റെ ലംഘനമാണെന്നും സുപ്രീം കോടതി നിരീക്ഷിച്ചു. രാജ്യത്തെ വിവിധ ഹൈക്കോടതികളിൽ കെട്ടിക്കിടക്കുന്ന ജാമ്യാപേക്ഷകളും മുൻകൂർ ജാമ്യാപേക്ഷകളും വേഗത്തിൽ തീർപ്പാക്കുന്നതിനായി ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് സൂര്യകാന്ത്, ജസ്റ്റിസ് ജോയ്മാല്യ ബാഗ്ചി എന്നിവരടങ്ങിയ ബെഞ്ച് പുതിയ മാർഗനിർദ്ദേശങ്ങൾ പുറപ്പെടുവിച്ചു.

​ലിസ്റ്റിംഗ് സംവിധാനം:

 ജാമ്യാപേക്ഷകൾ ആഴ്ചയിലൊരിക്കലോ രണ്ടാഴ്ചയിലൊരിക്കലോ കൃത്യമായി പരിഗണിക്കുന്ന രീതിയിൽ ലിസ്റ്റിംഗ് സംവിധാനം പരിഷ്കരിക്കണം.
​സോഫ്റ്റ്‌വെയർ അധിഷ്ഠിത ലിസ്റ്റിംഗ്: ഒരു ദിവസം പരിഗണിക്കാൻ കഴിയാത്ത കേസുകൾ അനിശ്ചിതമായി നീണ്ടുപോകാതിരിക്കാൻ ഓട്ടോമാറ്റിക് സോഫ്റ്റ്‌വെയർ അധിഷ്ഠിത ലിസ്റ്റിംഗ് രീതി നടപ്പിലാക്കണം.
​സമയപരിധി: പുതിയ ജാമ്യാപേക്ഷകൾ ഫയൽ ചെയ്ത് ഒരാഴ്ചയ്ക്കകം കോടതിയുടെ പരിഗണനയ്ക്ക് വരണം. ഇത്തരം കേസുകൾ തീർപ്പാക്കുന്നതിന് ഒരു നിശ്ചിത സമയപരിധി നിശ്ചയിക്കാൻ ഹൈക്കോടതികൾ ശ്രദ്ധിക്കണം.
​സർക്കാർ സഹകരണം: അന്വേഷണ ഏജൻസികളും സംസ്ഥാന സർക്കാരുകളും ഹൈക്കോടതികളുമായി സഹകരിക്കണം. ജാമ്യാപേക്ഷകൾ പരിഗണിക്കുമ്പോൾ ആവശ്യമായ വിവരങ്ങളുമായി പ്രോസിക്യൂഷൻ തയ്യാറായിരിക്കണം. അനാവശ്യമായ അവധി അപേക്ഷകൾ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കരുത്.
​ഇരകളുടെ അവകാശം: കേസുകൾ വേഗത്തിൽ തീർപ്പാക്കുമ്പോൾ തന്നെ ഇരകളുടെ അവകാശങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കപ്പെടുന്നുണ്ടെന്ന് ഉറപ്പാക്കണമെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി.
​ഹൈക്കോടതികളിലെ നടപടിക്രമങ്ങൾ ലളിതമാക്കാനും ജാമ്യാപേക്ഷകളെ 'സാധാരണ കേസുകൾ' എന്നതിലുപരി 'അടിയന്തര പ്രാധാന്യമുള്ള വിഷയങ്ങളായി' കാണാനും ഈ വിധി വഴിയൊരുക്കും.

​ (Legal Citation):
Sunny Chauhan v. State of Haryana, Supreme Court of India, order dated 4 February 2026 and subsequent directions reported on 11 May 2026.
കടപ്പാട്: Indian Kanoon / Bar & Bench / India Today / Moneycontrol.