ന്യൂഡൽഹി: ഭാരതീയ നാഗരിക സുരക്ഷാ സംഹിത (BNSS), 2023 ലെ സെക്ഷൻ 163-ന്റെ ഭരണഘടനാ സാധുത പരിശോധിക്കാൻ സുപ്രീം കോടതി തയ്യാറായില്ല. അതേസമയം, നിയമപരമായ നിർദ്ദേശങ്ങൾ അവഗണിക്കുന്നവരെ കസ്റ്റഡിയിലെടുക്കാനോ മാറ്റിനിർത്താനോ പോലീസിന് അധികാരം നൽകുന്ന സെക്ഷൻ 172-നെതിരെയുള്ള ഹർജിയിൽ കേന്ദ്ര സർക്കാരിന് കോടതി നോട്ടീസ് അയച്ചു.
​ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് സൂര്യകാന്ത്, ജസ്റ്റിസ് ജോയ്മല്യ ഭഗ്ചി എന്നിവരടങ്ങിയ ബെഞ്ചാണ് ഒക്ടോബർ 15-ന് സമീപകാല ഡൽഹി പ്രതിഷേധങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ഹർജികൾ പരിഗണിച്ചത്. പഴയ ക്രിമിനൽ നടപടിക്രമത്തിലെ (CrPC) സെക്ഷൻ 144-ന് തുല്യമായ ബി.എൻ.എസ്.എസ്. സെക്ഷൻ 163, 'ബാബുലാൽ പാരതെ വേഴ്സസ് മഹാരാഷ്ട്ര സംസ്ഥാനം' കേസിൽ ശരിവെച്ചതാണെന്ന് കോടതി നിരീക്ഷിച്ചു.
​തുടർന്ന് ഭരണഘടനാ പരിശോധന സെക്ഷൻ 172-ലേക്ക് മാത്രമായി ചുരുക്കിയ കോടതി, രണ്ടാഴ്ചയ്ക്കകം മറുപടി നൽകാൻ കേന്ദ്ര സർക്കാരിനോട് ആവശ്യപ്പെട്ടു. കേസ് നവംബർ 19-ലേക്ക് മാറ്റി.
​ബി.എൻ.എസ്.എസ്. അദ്ധ്യായം XII പ്രകാരമുള്ള പ്രതിരോധ ചുമതലകൾ നിർവഹിക്കുന്നതിനിടയിൽ നൽകുന്ന നിയമപരമായ പോലീസ് നിർദ്ദേശങ്ങൾ പാലിക്കണമെന്ന് സെക്ഷൻ 172 വ്യവസ്ഥ ചെയ്യുന്നു. അത്തരം നിർദ്ദേശങ്ങൾ ധിക്കരിക്കുകയോ അവഗണിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നവരെ കസ്റ്റഡിയിലെടുക്കാനോ സ്ഥലത്തുനിന്ന് മാറ്റാനോ പോലീസിന് ഇതിൽ അധികാരമുണ്ട്. കൂടാതെ ഇവരെ മജിസ്ട്രേറ്റിന് മുന്നിൽ ഹാജരാക്കുകയോ ചെറിയ കേസുകളിൽ 24 മണിക്കൂറിനുള്ളിൽ എത്രയും വേഗം വിട്ടയക്കുകയോ ചെയ്യാം.
​മതിയായ സുരക്ഷാ മുൻകരുതലുകളോ രേഖപ്പെടുത്തിയ കാരണങ്ങളോ വേണ്ടത്ര ജുഡീഷ്യൽ പരിശോധനയോ ഇല്ലാതെ, ഒരു പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥന്റെ വ്യക്തിപരമായ വിലയിരുത്തലിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ തടങ്കലിൽ വെക്കാൻ ഈ വ്യവസ്ഥ അനുവദിക്കുന്നുവെന്ന് ഹർജിയിൽ വാദിക്കുന്നു. ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടനയുടെ 14, 19, 21 അനുച്ഛേദങ്ങളെ ലംഘിക്കുന്നതാണ് ഈ വ്യവസ്ഥയെന്നും ഹർജിയിൽ ചോദ്യം ചെയ്യുന്നു.
​ചീഫ് ഇലക്ഷൻ കമ്മീഷണർ ഗ്യാനേഷ് കുമാറിനും വോട്ടർ പട്ടികയുടെ പ്രത്യേക തീവ്ര പുനരവലോകനത്തിനുമെതിരെ ഒക്ടോബർ 10-ന് ജന്തർമന്തറിൽ നടന്ന പ്രതിഷേധവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പോലീസ് നടപടികളിൽ നിന്നാണ് ഈ നിയമനടപടികൾ ഉണ്ടായത്. വിദ്യാർത്ഥികൾ, പ്രവർത്തകർ, അഭിഭാഷകർ, മാധ്യമപ്രവർത്തകർ, രാഷ്ട്രീയ നേതാക്കൾ എന്നിവരെ കസ്റ്റഡിയിലെടുക്കുകയോ പ്രതിഷേധ സ്ഥലത്ത് എത്തുന്നതിൽ നിന്ന് തടയുകയോ ചെയ്തു എന്നാണ് ഹർജിക്കാർ ആരോപിക്കുന്നത്.
​പ്രത്യേകം പുറപ്പെടുവിച്ച നിരോധനാജ്ഞകളെ ചോദ്യം ചെയ്തുകൊണ്ടുള്ള രണ്ട് ഹർജികൾ കോടതി നവംബർ 19-ലേക്ക് മാറ്റി. 2026 ആഗസ്റ്റ് 23-ലെ ഉത്തരവ് ഉൾപ്പെടെയുള്ള പ്രസക്തമായ ഉത്തരവുകൾ രേഖകളിൽ ഹാജരാക്കാൻ കേന്ദ്ര സർക്കാരിനോട് കോടതി നിർദ്ദേശിച്ചു.
​പ്രതിഷേധങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സി.സി.ടി.വി ദൃശ്യങ്ങളും മറ്റ് ഡിജിറ്റൽ തെളിവുകളും സുരക്ഷിതമായി സൂക്ഷിക്കാൻ എല്ലാ നിയമപാലക ഏജൻസികളോടും ബെഞ്ച് ഉത്തരവിട്ടു. അത്തരം തെളിവുകൾ കൈവശമുള്ള വ്യക്തികൾക്ക് കോടതിയിൽ സമർപ്പിക്കാൻ അനുവാദമുണ്ട്.