കഴിഞ്ഞ ജൂൺഒന്നിന് ലോക സൈനിക രംഗത്ത് ഞെട്ടിക്കുന്നൊരു സംഭവം അരങ്ങേറി. "സ്പൈഡർ വെബ്" എന്ന് പേരിട്ട, അതീവ തന്ത്രപരമായ ഡ്രോൺ ആക്രമണത്തിലൂടെ യുക്രേനിയൻ സേന, റഷ്യൻ അതിർത്തിയിൽ നിന്ന് 4,000 കിലോമീറ്ററിലധികം ദൂരെയുള്ള അവരുടെ സുപ്രധാന വ്യോമതാവളങ്ങളിൽ മിന്നലാക്രമണം നടത്തി. ഈ സംഭവം ആഗോള സൈനിക നിരീക്ഷകരെ അമ്പരപ്പിച്ചു.

അപ്രതീക്ഷിത ആക്രമണം:

ഈ ആക്രമണത്തിൽ ഉപയോഗിച്ച ഡ്രോണുകൾ സാധാരണയായിരുന്നില്ല. ഒളിപ്പിച്ചുവെച്ച മൊബൈൽ കണ്ടെയ്‌നറുകളിൽ നിന്ന് വിക്ഷേപിച്ചതിനാൽ ഇവയെ കണ്ടെത്താനും പ്രതിരോധിക്കാനും റഷ്യൻ സൈന്യത്തിന് കഴിഞ്ഞില്ല. ഡസൻ കണക്കിന് ഡ്രോണുകൾ റഷ്യയുടെ സങ്കീർണ്ണമായ വ്യോമപ്രതിരോധ സംവിധാനങ്ങളെ, പ്രത്യേകിച്ച് ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും ശക്തമായ ഒന്നായി കരുതപ്പെടുന്ന S-400 ട്രയംഫിനെ, മറികടന്ന് ലക്ഷ്യസ്ഥാനങ്ങളിൽ എത്തി.

പ്രത്യാഘാതം:

ഈ ആക്രമണത്തിൽ കുറഞ്ഞത് 40 റഷ്യൻ വിമാനങ്ങൾ, അവയിൽ തന്ത്രപ്രധാനമായ പലതും, താഴെവെച്ച് നശിപ്പിക്കപ്പെട്ടു. ഇത് റഷ്യയുടെ വ്യോമസേനയുടെ കഴിവിനെ ഗുരുതരമായി ബാധിച്ചുവെന്ന് മാത്രമല്ല, പരമ്പരാഗത യുദ്ധത്തിനായി നിർമ്മിച്ച പ്രതിരോധ സംവിധാനങ്ങളുടെ വിശ്വാസ്യതയെയും ചോദ്യം ചെയ്തു.

S-400 ന്റെ പരിമിതികൾ: പഴയ യുദ്ധങ്ങൾക്കുള്ളതോ?

അതിവേഗ വിമാനങ്ങൾ, ക്രൂയിസ് മിസൈലുകൾ, ബാലിസ്റ്റിക് പ്രൊജക്റ്റിലുകൾ എന്നിവയെ തടയാൻ രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത S-400, ആഗോളതലത്തിൽ ഏറ്റവും മികച്ച വ്യോമപ്രതിരോധ സംവിധാനമായി വാഴ്ത്തപ്പെടുന്ന ഒന്നാണ്. എന്നാൽ "സ്പൈഡർ വെബ്" അതിന്റെ ദൗർബല്യം തുറന്നുകാട്ടി. റഡാറിന്റെ താഴെക്കൂടി, സാവധാനത്തിൽ പറക്കുന്ന, കുറഞ്ഞ ചിലവിലുള്ള ഡ്രോണുകളെ കണ്ടെത്താൻ S-400 ന് കഴിഞ്ഞില്ല. ഈ ഡ്രോണുകൾക്ക് പരമ്പരാഗത സംവിധാനങ്ങൾക്ക് കണ്ടെത്താൻ കഴിയുന്ന താപ സിഗ്നേച്ചറുകൾ ഇല്ലാത്തതും പ്രവചനാതീതമായ പാതകളിലൂടെ പറന്നതും S-400 ന്റെ പ്രതിരോധത്തെ ദുർബലപ്പെടുത്തി.

വൻതോതിലുള്ള, കുറഞ്ഞ ചിലവിലുള്ള ഡ്രോൺ ആക്രമണങ്ങൾ തടയാൻ S-400 അനുയോജ്യമല്ലെന്ന് സൈനിക വിദഗ്ധർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. 
അളവ്, ഒളിച്ചോട്ടം, പ്രവചനാതീതത്വം എന്നിവക്ക് മുൻഗണന നൽകുന്ന അസമമായ യുദ്ധത്തിന്റെ ഭാവിയാണ് യുക്രേനിയൻ തന്ത്രം കാണിക്കുന്നത്.

ഇന്ത്യയുടെ പാഠം:

 ബഹുതല പ്രതിരോധം

റഷ്യയിൽ നിന്ന് S-400 സംവിധാനം വാങ്ങിയ ഇന്ത്യ, ഈ സംഭവങ്ങളിൽ നിന്ന് പാഠം ഉൾക്കൊണ്ട് മറ്റൊരു സമീപനമാണ് സ്വീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്. S-400 പോലുള്ള ദീർഘദൂര സംവിധാനങ്ങളെ ആകാശ് മിസൈൽ സംവിധാനം, ക്ലോസ്-ഇൻ വെപ്പൺ സിസ്റ്റംസ് (CIWS), ഇലക്ട്രോണിക് വാർഫെയർ ജാമറുകൾ, ഡ്രോൺ കണ്ടെത്തൽ റഡാറുകൾ തുടങ്ങിയ തദ്ദേശീയ സംവിധാനങ്ങളുമായി സംയോജിപ്പിച്ച് ഇന്ത്യ ഒരു ബഹുതല വ്യോമപ്രതിരോധ ശൃംഖല വികസിപ്പിച്ചു.

ഡ്രോൺ ആക്രമണങ്ങളെ നിർവീര്യമാക്കാൻ സഹായിക്കുന്ന RF ജാമിംഗ്, GNSS സ്പൂഫിംഗ്, AI- പവർഡ് നിരീക്ഷണം, കൈനറ്റിക് ഇന്റർസെപ്റ്ററുകൾ എന്നിവ പോലുള്ള നൂതന കൗണ്ടർ-ഡ്രോൺ സാങ്കേതികവിദ്യകളും ഇന്ത്യ തദ്ദേശീയമായി വികസിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഉയർന്ന നിലവാരമുള്ള മിസൈൽ ബാറ്ററികൾക്കപ്പുറം, ബഹുതല കണ്ടെത്തൽ, തടസ്സം കൂടാതെ പ്രവർത്തിക്കാനുള്ള കഴിവ്, സാഹചര്യങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് മാറാനുള്ള ശേഷി എന്നിവയിലൂന്നിയുള്ള ശക്തമായ പ്രതിരോധ സംവിധാനമാണ് ഇന്ത്യയുടെ വിജയ രഹസ്യമെന്ന് വിദഗ്ധർ പറയുന്നു.

യുദ്ധങ്ങളുടെ മാറുന്ന മുഖം:

"സ്പൈഡർ വെബ്" കേവലമൊരു സൈനിക നീക്കമായിരുന്നില്ല, അതൊരു സന്ദേശമായിരുന്നു. ഭാവിയിലെ യുദ്ധങ്ങൾ യുദ്ധവിമാനങ്ങളെയും ബാലിസ്റ്റിക് മിസൈലുകളെയും ആശ്രയിച്ചായിരിക്കില്ല നടക്കുക. 500 ഡോളറിന്റെ ഡ്രോണുകളും വികേന്ദ്രീകൃത തന്ത്രങ്ങളും പോലുള്ളവയാകും യുദ്ധത്തിന്റെ ഗതി നിർണയിക്കുക. ഏറ്റവും മികച്ചതും വിലകൂടിയതുമായ സംവിധാനങ്ങൾ മാത്രം ഉണ്ടായിട്ട് കാര്യമില്ല; ഭീഷണികളെ തിരിച്ചറിയാനും നിർവീര്യമാക്കാനും കഴിയുന്ന ചലനാത്മകവും ബഹുതലവുമായ ഒരു പ്രതിരോധ സംവിധാനമാണ് ഇപ്പോൾ ആവശ്യം.
2025 ലെ ഈ ഡ്രോൺ ആക്രമണം ചരിത്രത്തിൽ ഒരു വഴിത്തിരിവായി മാറും. ഏറ്റവും സങ്കീർണ്ണമായ വ്യോമപ്രതിരോധ സംവിധാനങ്ങളെ പോലും ചെറിയതും എന്നാൽ സമർത്ഥവുമായ ഭീഷണികൾക്ക് മറികടക്കാൻ കഴിയുമെന്ന് ഇത് തെളിയിച്ചു. ലോകം ഈ സംഭവത്തെ സൂക്ഷ്മമായി നിരീക്ഷിക്കുമ്പോൾ, ഇന്ത്യയുടെ ബഹുതല വ്യോമപ്രതിരോധ മാതൃക, വരാനിരിക്കുന്ന യുദ്ധങ്ങളുടെ സ്വഭാവത്തെക്കുറിച്ച് ഒരു പാഠപുസ്തകമായി മാറിയേക്കാം.