തിരുവനന്തപുരം:​ദേശീയ വിദ്യാഭ്യാസ നയത്തിന്റെ (NEP) അടിസ്ഥാനത്തിൽ കേന്ദ്ര സർക്കാർ നടപ്പാക്കുന്ന 'പി.എം-ശ്രീ' (PM-SHRI - Pradhan Mantri Schools for Rising India) പദ്ധതിയിൽ ചേരാനുള്ള സംസ്ഥാന സർക്കാരിന്റെ തീരുമാനം വലിയ രാഷ്ട്രീയ വിവാദമായതിന് പിന്നാലെ, ഒപ്പിട്ട ധാരണാപത്രത്തിൽ (MoU) നിന്ന് പിന്മാറാൻ കേരളം ആലോചിക്കുന്നതായി സൂചന. പദ്ധതിക്കെതിരെ ഘടകകക്ഷിയായ സി.പി.ഐ ഉൾപ്പെടെയുള്ളവർ പരസ്യമായി രംഗത്തുവരികയും എൽ.ഡി.എഫ് (LDF) മുന്നണിയിൽ അഭിപ്രായവ്യത്യാസം രൂക്ഷമാവുകയും ചെയ്ത സാഹചര്യത്തിലാണ് ഈ നീക്കം.

​പദ്ധതിയിലേക്കുള്ള പ്രവേശനവും വിവാദവും

​NEP 2020-ന് അനുസൃതമായി രാജ്യത്തെ തിരഞ്ഞെടുത്ത സ്കൂളുകളെ മാതൃകാ സ്ഥാപനങ്ങളായി ഉയർത്താനുള്ള കേന്ദ്ര പദ്ധതിയാണ് പി.എം-ശ്രീ. പദ്ധതിയിലെ വ്യവസ്ഥകളോടും കേന്ദ്രത്തിന്റെ 'ബ്രാൻഡിംഗി'നോടും എതിർപ്പ് പ്രകടിപ്പിച്ച് കേരളം നേരത്തെ ഇതിൽ ചേരാൻ വിസമ്മതിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ, 2025 ഒക്ടോബറിൽ സംസ്ഥാന വിദ്യാഭ്യാസ സെക്രട്ടറി കേന്ദ്ര വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രാലയവുമായി ധാരണാപത്രം ഒപ്പുവെച്ചു. കേന്ദ്രത്തിൽ നിന്ന് തടഞ്ഞുവെച്ച ഫണ്ടുകൾ തിരികെ ലഭിക്കുന്നതിന് വേണ്ടിയാണ് സർക്കാർ ഈ നടപടി സ്വീകരിച്ചതെന്നാണ് റിപ്പോർട്ട്.
​ഈ തീരുമാനം ഭരണകക്ഷിയായ എൽ.ഡി.എഫിൽ വലിയ രാഷ്ട്രീയ കോളിളക്കം സൃഷ്ടിച്ചു. സി.പി.ഐ (CPI) തങ്ങളുടെ എതിർപ്പ് പരസ്യമാക്കിയതോടെ, കേന്ദ്രത്തിന്റെ നയങ്ങൾ സംസ്ഥാനത്ത് നടപ്പാക്കുന്നതിനെതിരെ ശക്തമായ പ്രതിഷേധമുയർന്നു.

​പിന്മാറ്റം നിയമപരമോ?
പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ എന്ത്?

​സാങ്കേതികമായി, ഈ ധാരണാപത്രം ഭരണഘടനാപരമായ ബാധ്യതയല്ലാത്തതിനാൽ സംസ്ഥാനത്തിന് പദ്ധതിയിൽ നിന്ന് പിന്മാറാൻ സാധിക്കും. എന്നാൽ, പിന്മാറ്റം കനത്ത സാമ്പത്തികവും രാഷ്ട്രീയവുമായ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുമെന്നാണ് വിലയിരുത്തൽ.

​1. സാമ്പത്തിക ആഘാതം:

പദ്ധതിയിൽ നിന്ന് പിന്മാറിയാൽ പി.എം-ശ്രീ സ്കൂളുകൾക്കുള്ള ഫണ്ടുകൾ മാത്രമല്ല, മറ്റ് കേന്ദ്രാവിഷ്കൃത വിദ്യാഭ്യാസ പദ്ധതികളുടെ ഫണ്ടുകളും കേന്ദ്രം തടഞ്ഞുവെച്ചേക്കാം. 2024-25 കാലയളവിൽ ധാരണാപത്രം ഒപ്പിടാൻ വിസമ്മതിച്ചതിനെ തുടർന്ന് കേരളത്തിന് ഏകദേശം 1,500 കോടി നഷ്ടമായെന്ന റിപ്പോർട്ടുകൾ ഈ ആശങ്ക വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു.

​2. നിയമപരമായ വെല്ലുവിളി:

ഫണ്ട് തടഞ്ഞുവെച്ചാൽ കേന്ദ്രത്തിന്റെ നടപടിയെ ഫെഡറൽ തത്വങ്ങൾ ലംഘിക്കുന്നതായി കാട്ടി കേരളത്തിന് കോടതിയിൽ ചോദ്യം ചെയ്യാം. എന്നാൽ, വ്യവസ്ഥകളോടു കൂടിയ ഗ്രാന്റുകൾ നൽകുന്നതിൽ കേന്ദ്രത്തിന്റെ വിവേചനാധികാരം കോടതികൾ പൊതുവെ അംഗീകരിക്കാറുണ്ട് എന്നതിനാൽ നിയമപോരാട്ടം നീണ്ടുപോവാനും ഫലം അനിശ്ചിതത്വത്തിലാവാനും സാധ്യതയുണ്ട്.

​3. രാഷ്ട്രീയ പ്രതിസന്ധി:

പദ്ധതിയിൽ നിന്ന് പിന്മാറുന്നത് NEP-യോടുള്ള സംസ്ഥാനത്തിന്റെ പ്രത്യയശാസ്ത്രപരമായ എതിർപ്പ് വീണ്ടും ഉറപ്പിക്കുമെങ്കിലും, ഇത് എൽ.ഡി.എഫിനുള്ളിലെ ഭിന്നതകൾ കൂടുതൽ വെളിച്ചത്ത് കൊണ്ടുവരും. കേന്ദ്ര-സംസ്ഥാന ബന്ധം കൂടുതൽ വഷളാവാനും ദേശീയ വിദ്യാഭ്യാസ ആസൂത്രണ ഫോറങ്ങളിൽ കേരളം ഒറ്റപ്പെടാനും സാധ്യതയുണ്ട്.

​4. വിദ്യാഭ്യാസപരമായ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ:

പദ്ധതിയിൽ പങ്കെടുത്താൽ ആധുനികവൽക്കരണ ഫണ്ടുകൾ, അധ്യാപക പരിശീലനം, ഡിജിറ്റൽ അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾ എന്നിവ സ്കൂളുകൾക്ക് നഷ്ടപ്പെടും. അതേസമയം, പിന്മാറ്റം സംസ്ഥാനത്തിന്റെ പാഠ്യപദ്ധതിയിലെ സ്വയംഭരണം സംരക്ഷിക്കാനും NEP-യുമായി ബന്ധിപ്പിച്ചുള്ള ഘടനാപരമായ മാറ്റങ്ങളെ ചെറുക്കാനും സഹായിച്ചേക്കും.
​സർക്കാരിന് മുന്നിലുള്ള തന്ത്രപരമായ വഴികൾ
​നിലവിലെ സാഹചര്യം കണക്കിലെടുത്ത് സംസ്ഥാന സർക്കാരിന് മുന്നിൽ പ്രധാനമായും മൂന്ന് വഴികളാണുള്ളത്:

​പൂർണ്ണ പങ്കാളിത്തം:

 മുന്നണിയിലെ പ്രത്യയശാസ്ത്രപരമായ എതിർപ്പുകൾക്കിടയിലും ധാരണാപത്രവുമായി മുന്നോട്ട് പോവുക. ഇത് വലിയ കേന്ദ്ര ഫണ്ടുകൾ ലഭിക്കാൻ സഹായിക്കും.
​വ്യവസ്ഥകളോടെയുള്ള പങ്കാളിത്തം: NEP-യുടെ പൂർണ്ണമായ നടപ്പാക്കലോ അല്ലെങ്കിൽ 'ബ്രാൻഡിംഗ്' ആവശ്യകതകളോ ഇല്ലാതെ പദ്ധതിയുടെ പരിമിതമായ നടപ്പാക്കലിനായി കേന്ദ്രവുമായി ചർച്ച ചെയ്യുക. ഇത് സ്വയംഭരണം നിലനിർത്തിക്കൊണ്ട് ധനസഹായം ഉറപ്പാക്കാൻ സഹായിക്കും.
​പൂർണ്ണ പിന്മാറ്റം: ധാരണാപത്രം റദ്ദാക്കി പദ്ധതിയിൽ നിന്ന് പിന്മാറുക. ഇത് നയപരമായ സ്വാതന്ത്ര്യം ഉയർത്തിപ്പിടിക്കുമെങ്കിലും ഫണ്ട് നഷ്ടത്തിനും കേന്ദ്രവുമായുള്ള സംഘർഷത്തിനും വഴിവെക്കും.
​സാമ്പത്തികവും രാഷ്ട്രീയവുമായ വലിയ വില കൊടുക്കേണ്ടി വരുമെങ്കിലും, പി.എം-ശ്രീ പദ്ധതിയിൽ നിന്ന് പിന്മാറാൻ കേരളത്തിന് നിയമപരമായി സാധിക്കും. എന്നാൽ, സംസ്ഥാനത്തിന്റെ സ്വയംഭരണം സംരക്ഷിച്ചുകൊണ്ട് കേന്ദ്രസഹായം നേടുന്ന, വ്യവസ്ഥകളോടു കൂടിയ പങ്കാളിത്തം എന്ന സമീപനമായിരിക്കും ഏറ്റവും പ്രായോഗികമായ വഴിയെന്ന് വിദഗ്ധർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. പിന്മാറ്റത്തിന്റെ അന്തിമ തീരുമാനം എൽ.ഡി.എഫ് നേതൃത്വത്തിന്റെ ചർച്ചകൾക്ക് ശേഷമേ ഉണ്ടാവുകയുള്ളൂ.