ന്യൂഡൽഹി: ക്രിമിനൽ നടപടി ചട്ടത്തിലെ (CrPC) സെക്ഷൻ 311 പ്രകാരം സാക്ഷികളെ വിസ്തരിക്കാൻ വിളിച്ചുവരുത്താനുള്ള അധികാരം വിചാരണ കോടതികൾ അതീവ ജാഗ്രതയോടെ മാത്രമേ വിനിയോഗിക്കാവൂ എന്ന് സുപ്രീം കോടതി. സത്യം കണ്ടെത്താൻ പ്രസ്തുത സാക്ഷിമൊഴി അത്യന്താപേക്ഷിതമാണെന്ന് ബോധ്യമുള്ള സാഹചര്യങ്ങളിൽ മാത്രമേ ഈ അധികാരം ഉപയോഗിക്കാവൂ എന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി.
​ഗുജറാത്ത് ഹൈക്കോടതി വിധിക്കെതിരെ സമർപ്പിച്ച അപ്പീലിലാണ് ജസ്റ്റിസ് വിക്രം നാഥ് അധ്യക്ഷനായ ബെഞ്ചിന്റെ ഈ നിരീക്ഷണം. ഒരു ക്രിമിനൽ കേസിൽ വിചാരണയുടെ അവസാന ഘട്ടത്തിൽ 11 വയസ്സുകാരിയെ സാക്ഷിയായി വിസ്തരിക്കാൻ ഉത്തരവിട്ട ഹൈക്കോടതി നടപടി സുപ്രീം കോടതി റദ്ദാക്കി.

​കേസിന്റെ പശ്ചാത്തലം

​വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് നടന്ന ഒരു സംഭവത്തിൽ 21 സാക്ഷികളെ പ്രോസിക്യൂഷൻ ഇതിനോടകം വിസ്തരിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ എഫ്‌.ഐ.ആറിലോ (FIR), മറ്റ് സാക്ഷിമൊഴികളിലോ ഈ കുട്ടിയെക്കുറിച്ച് പരാമർശമുണ്ടായിരുന്നില്ല. കുട്ടി സംഭവത്തിന് ദൃക്സാക്ഷിയാണെന്ന് പ്രോസിക്യൂഷൻ ഒരിടത്തും അവകാശപ്പെട്ടിരുന്നതുമില്ല.

​എന്നാൽ, 2023 സെപ്റ്റംബറിൽ പ്രോസിക്യൂഷൻ സെക്ഷൻ 311 പ്രകാരം അപേക്ഷ നൽകുകയും ഇപ്പോൾ 11 വയസ്സുള്ള കുട്ടിയെ വിസ്തരിക്കണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെടുകയും ചെയ്തു. ട്രയൽ കോടതി ഈ അപേക്ഷ തള്ളിയെങ്കിലും ഗുജറാത്ത് ഹൈക്കോടതി ഇത് അനുവദിക്കുകയായിരുന്നു. ഇതാണ് സുപ്രീം കോടതിയിൽ ചോദ്യം ചെയ്യപ്പെട്ടത്.

​സുപ്രീം കോടതിയുടെ നിരീക്ഷണങ്ങൾ

​ഹൈക്കോടതി വിധി റദ്ദാക്കിക്കൊണ്ട് സുപ്രീം കോടതി പ്രധാനമായും 
​തെളിവുകളുടെ അഭാവം: കുട്ടി സംഭവസ്ഥലത്ത് ഉണ്ടായിരുന്നു എന്നതിന് കൃത്യമായ തെളിവുകളില്ല. പരാതിക്കാരന്റെ പുനർവിസ്താരത്തിൽ കുട്ടി വീട്ടിലുണ്ടായിരുന്നു എന്ന് പറഞ്ഞതുകൊണ്ട് മാത്രം അവൾ ദൃക്സാക്ഷിയാകണമെന്നില്ല.
​കാലതാമസവും ഓർമ്മശക്തിയും: സംഭവം നടന്ന് ഏഴ് വർഷത്തിലേറെ കഴിഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ഇത്രയും കാലത്തിന് ശേഷം അന്നത്തെ കാര്യങ്ങൾ കൃത്യമായി ഓർത്തെടുക്കാൻ കുട്ടിക്കാവില്ല. ഓർമ്മകളിൽ മാറ്റം വരാൻ സാധ്യതയുണ്ട്.
​പഠിപ്പിച്ചു വിടാനുള്ള സാധ്യത (Tutoring): കുട്ടി വർഷങ്ങളായി അമ്മൂമ്മയോടും അപ്പൂപ്പനോടും ഒപ്പമാണ് താമസിക്കുന്നത്. ഈ സാഹചര്യത്തിൽ കുട്ടിയെ മൊഴി പഠിപ്പിച്ചു വിടാനുള്ള (Tutoring) സാധ്യത തള്ളിക്കളയാനാവില്ലെന്ന് കോടതി നിരീക്ഷിച്ചു. ഇത് മൊഴിയുടെ വിശ്വാസ്യതയെ ബാധിക്കും.

​വിധി

​ഹൈക്കോടതിയുടെ സമീപനം തെറ്റാണെന്നും ഊഹാപോഹങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് വിധി പുറപ്പെടുവിച്ചതെന്നും സുപ്രീം കോടതി പറഞ്ഞു. ട്രയൽ കോടതിയുടെ മുൻ ഉത്തരവ് പുനഃസ്ഥാപിച്ച കോടതി, നിലവിലുള്ള തെളിവുകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ വിചാരണ പൂർത്തിയാക്കാൻ നിർദ്ദേശിച്ചു.

​കേസ്: മയങ്ക് കുമാർ നട്‌വർലാൽ കങ്കണ പട്ടേൽ & മറ്റുള്ളവർ vs സ്റ്റേറ്റ് ഓഫ് ഗുജറാത്ത്.