ദോഹ: ഉപഭോക്താക്കളുടെ മാറുന്ന ശീലങ്ങളും ഡിജിറ്റൽ സംവിധാനങ്ങളുടെ ദ്രുതഗതിയിലുള്ള വളർച്ചയും മുൻനിർത്തി ഖത്തറിലെ ഓൺലൈൻ ബിസിനസ്സ് മേഖലയിൽ വൻ മുന്നേറ്റം. 2020-ലെ കോവിഡ് മഹാമാരിക്ക് ശേഷം രാജ്യത്ത് ഓൺലൈൻ സംരംഭകത്വം വലിയ തോതിലാണ് വികസിച്ചിരിക്കുന്നത്.
​യു.എസ് ഡിപ്പാർട്ട്‌മെന്റ് ഓഫ് കൊമേഴ്‌സിന്റെ കണക്കുകൾ പ്രകാരം 2019-ൽ ഏകദേശം 150 കോടി ഡോളർ മൂല്യമുണ്ടായിരുന്ന ഖത്തറിലെ ഇ-കൊമേഴ്‌സ് വിപണി, പ്രമുഖ മാർക്കറ്റ് റിസർച്ച് സ്ഥാപനമായ 'മോർഡോർ ഇന്റലിജൻസി'ന്റെ വിലയിരുത്തൽ അനുസരിച്ച് 2025-ഓടെ 400 മുതൽ 500 കോടി ഡോളറിലേക്ക് ഉയർന്നതായാണ് കണക്കാക്കുന്നത്. ഈ ദശകത്തിന്റെ അവസാനം വരെ പ്രതിവർഷം 9% മുതൽ 14% വരെ വളർച്ചയാണ് ഈ മേഖലയിൽ പ്രതീക്ഷിക്കുന്നത്.
​സർക്കാർ പിന്തുണയും നിയമപരമായ ഇളവുകളും
സാമ്പത്തിക വൈവിധ്യവൽക്കരണവും ചെറുകിട-ഇടത്തരം സംരംഭങ്ങളുടെ (SMEs) വളർച്ചയും ലക്ഷ്യമിട്ടുള്ള ഖത്തർ വാണിജ്യ-വ്യവസായ മന്ത്രാലയത്തിന്റെ (MoCI) 2024-2030 തന്ത്രപരമായ പദ്ധതിയുടെ പ്രധാന തൂണുകളിൽ ഒന്നാണ് ഡിജിറ്റൽ കൊമേഴ്‌സ്. ഇതിന് ആക്കം കൂട്ടിക്കൊണ്ട്, 2026-ൽ പ്രാബല്യത്തിൽ വന്ന പുതിയ നിയമങ്ങൾ പ്രകാരം ചില പ്രത്യേക ബിസിനസ്സുകൾക്ക് ഭൗതികമായ ഓഫീസുകളോ കടകളോ (Physical Premises) ഇല്ലാതെ തന്നെ പൂർണ്ണമായും ഡിജിറ്റൽ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളിലൂടെ പ്രവർത്തിക്കാൻ അനുമതി നൽകിയിട്ടുണ്ട്. ഇത് പുതിയ സ്റ്റാർട്ടപ്പുകൾക്കും ഓൺലൈൻ സംരംഭകർക്കും വലിയ അനുഗ്രഹമായി മാറി.
​മന്ത്രാലയത്തിന്റെ കണക്കുകൾ പ്രകാരം 2025-ൽ മാത്രം ഖത്തറിൽ 28,000-ത്തോളം പുതിയ കൊമേഴ്‌സ്യൽ രജിസ്‌ട്രേഷനുകളാണ് (CR) അനുവദിച്ചത്. ഇത് മുൻവർഷത്തെ അപേക്ഷിച്ച് 57 ശതമാനത്തിന്റെ വർദ്ധനവാണ് രേഖപ്പെടുത്തുന്നത്.
​വീടുകളിൽ വിരിയുന്ന സംരംഭങ്ങൾ; ഡെലിവറി ആപ്പുകളുടെ പങ്ക്
കോവിഡ് കാലത്തെ ലോക്ക്ഡൗൺ വേളയിലാണ് പലരും തങ്ങളുടെ ഹോം-ബേസ്ഡ് ബിസിനസ്സുകൾക്ക് തുടക്കം കുറിച്ചതെന്ന് കതാറ കൾച്ചറൽ വില്ലേജിലെ പ്രാദേശിക കരകൗശല വിദഗ്ധരുടെ കൂട്ടായ്മയായ 'ഖത്തർആർട്ടി'ലെ (QatArt) സോമയ വ്യക്തമാക്കുന്നു. ജോലിസ്ഥലങ്ങളിൽ വർക്ക് ഫ്രം ഹോം രീതി വന്നതോടെ ലഭിച്ച ഒഴിവുസമയങ്ങൾ പലരും തങ്ങളുടെ സർഗ്ഗാത്മക കഴിവുകൾ ബിസിനസ്സാക്കി മാറ്റാൻ ഉപയോഗിക്കുകയായിരുന്നു.
​കൈകൊണ്ട് നിർമ്മിച്ച ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ, ഹോം ബേക്കറി, ഭക്ഷ്യ ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ, ചിത്രരചനകൾ എന്നിവ ചെയ്യുന്ന ഓൺലൈൻ വിൽപനക്കാരുടെ എണ്ണത്തിൽ വലിയ വർദ്ധനവാണ് ഉണ്ടായത്. ഖത്തറിലെ ഡെലിവറി സർവീസുകളുടെ ദ്രുതഗതിയിലുള്ള വികാസം ഇത്തരം ചെറുകിട സംരംഭങ്ങൾക്ക് സ്വന്തമായി കടകളോ സെയിൽസ് സ്റ്റാഫോ ഇല്ലാതെ തന്നെ ഓർഡറുകൾ ഉപഭോക്താക്കളിൽ എത്തിക്കാൻ സഹായകരമായി.
​മാറുന്ന ഉപഭോക്തൃ ശീലങ്ങൾ
സമയവും അധ്വാനവും ലാഭിക്കാമെന്നതിനാൽ, പ്രത്യേകിച്ച് കടുത്ത വേനൽക്കാലത്ത് ജനങ്ങൾ ഓൺലൈൻ ഷോപ്പിംഗിനാണ് കൂടുതൽ മുൻഗണന നൽകുന്നത്. ഇൻസ്റ്റാഗ്രാം, വാട്ട്‌സ്ആപ്പ്, ഫേസ്ബുക്ക് തുടങ്ങിയ സോഷ്യൽ മീഡിയ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളിലൂടെയും ആപ്പുകളിലൂടെയും ആശയവിനിമയം നടത്തി ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ കസ്റ്റമൈസ് ചെയ്ത് വാങ്ങാനാണ് പുതിയ തലമുറയ്ക്ക് താൽപ്പര്യം. കടകൾ തുറക്കുന്ന സമയം നോക്കാതെ 24 മണിക്കൂറും ഷോപ്പിംഗ് നടത്താനുള്ള സൗകര്യവും ഇതിന്റെ ജനപ്രീതി വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു.
​അതേസമയം, ഓൺലൈൻ വിപണി ശക്തമായതോടെ ഈ രംഗത്തെ മത്സരവും അഞ്ച് വർഷം മുമ്പുള്ളതിനേക്കാൾ കഠിനമായിട്ടുണ്ടെന്ന് വിദഗ്ദ്ധർ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു. എങ്കിലും, സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ വളർച്ചയ്ക്കൊപ്പം വിപണിയിൽ പുതിയ അവസരങ്ങളും മുൻപെന്നത്തേക്കാളും വർദ്ധിച്ചിരിക്കുകയാണ്.