ന്യൂഡൽഹി: കൊലക്കേസ് പ്രതിയെ വിചാരണ പൂർത്തിയാക്കാതെ ഒൻപത് വർഷത്തിലേറെയായി തടവിൽ പാർപ്പിച്ച സംഭവത്തിൽ കടുത്ത അതൃപ്തി രേഖപ്പെടുത്തി സുപ്രീം കോടതി. പ്രതിക്ക് ജാമ്യം അനുവദിച്ച കോടതി, ഇത്തരം നീണ്ട കാലതാമസം "കോടതിയുടെ നീതിബോധത്തെ ഞെട്ടിക്കുന്നതാണെന്ന്" (Shocks Judicial Conscience) നിരീക്ഷിച്ചു. പ്രതികൾ തടവിലാക്കപ്പെടുമ്പോൾ വേഗത്തിലുള്ള വിചാരണ ഉറപ്പാക്കാൻ കോടതികൾക്കും പ്രോസിക്യൂഷൻ ഏജൻസികൾക്കും കടമയുണ്ടെന്നും സുപ്രീം കോടതി ഓർമ്മിപ്പിച്ചു.
​ജസ്റ്റിസ് എം.എം. സുന്ദരേഷ്, ജസ്റ്റിസ് പ്രസന്ന ബി. വരാലെ എന്നിവരടങ്ങിയ ബെഞ്ചാണ് ഭരണഘടനയുടെ 32-ാം അനുച്ഛേദം അനുസരിച്ചുള്ള അസാധാരണ അധികാരം ഉപയോഗിച്ച് പ്രതിയായ ലിയാഖത് അലിക്ക് ജാമ്യം അനുവദിച്ചത്. രൺബീർ പീനൽ കോഡിലെ (RPC) കൊലപാതകം ഉൾപ്പെടെയുള്ള കുറ്റങ്ങൾ ചുമത്തപ്പെട്ട ലിയാഖത് അലി, ഒൻപത് വർഷവും രണ്ട് മാസവുമായി ജയിലിൽ കഴിയുകയായിരുന്നു.
​വിചാരണയിലെ ഇഴച്ചിൽ: സുപ്രീം കോടതി ചൂണ്ടിക്കാണിച്ച പ്രധാന കാര്യങ്ങൾ
​സാക്ഷികളെ വിസ്തരിക്കുന്നതിലെ താമസം: പ്രോസിക്യൂഷൻ ആകെയുള്ള 30 സാക്ഷികളിൽ 12 പേരെ മാത്രമാണ് ഇതുവരെ വിസ്തരിച്ചിട്ടുള്ളത്.
​മുൻ ഉത്തരവുകൾ ഫലം കണ്ടില്ല: 2024-ൽ പ്രതിയുടെ മുൻ ജാമ്യാപേക്ഷകളിലെ നടപടികൾ അവസാനിച്ചിട്ടും വിചാരണ നടപടികൾ വേഗത്തിലാക്കാൻ യാതൊരു ശ്രമവും ഉണ്ടായില്ല.
​കുറ്റകൃത്യം നടക്കുമ്പോൾ പ്രതി കൗമാരക്കാരൻ: കേസിന് ആസ്പദമായ സംഭവം നടക്കുമ്പോൾ പ്രതി കൗമാരക്കാരനായിരുന്നു. വിചാരണ വൈകുന്നതിൽ പ്രതിക്ക് യാതൊരു പങ്കുമില്ല.സാഹചര്യത്തെളിവുകൾ മാത്രം: കേസ് പൂർണ്ണമായും സാഹചര്യത്തെളിവുകളെ മാത്രം ആശ്രയിച്ചുള്ളതാണ്. നിലവിലെ വേഗതയിലാണ് മുന്നോട്ട് പോകുന്നതെങ്കിൽ വിചാരണ എന്ന് അവസാനിക്കുമെന്ന് പറയാൻ കഴിയില്ല.
​"പ്രതി തടവിലായിരിക്കുമ്പോൾ വിചാരണ വേഗത്തിലാക്കാൻ കോടതിയും പ്രോസിക്യൂഷൻ ഏജൻസിയും ബാധ്യസ്ഥരാണ്. വിചാരണ പൂർത്തിയാകാതെയുള്ള നീണ്ട തടവുശിക്ഷ ഭരണഘടനാപരമായ നീതിബോധത്തെ ഞെട്ടിക്കുന്നതാണ്."
— സുപ്രീം കോടതി ബെഞ്ച്
​സംസ്ഥാന സർക്കാരിന്റെ വാദം കോടതി തള്ളി
​പ്രതിക്ക് ജാമ്യത്തിനായി വിചാരണ കോടതിയെ സമീപിക്കാമായിരുന്നെന്നും, സുപ്രീം കോടതിയുടെ അസാധാരണമായ 32-ാം അനുച്ഛേദം ഇതിനായി ഉപയോഗിക്കേണ്ട സാഹചര്യമില്ലെന്നും സംസ്ഥാന സർക്കാർ വാദിച്ചു. എന്നാൽ ഈ വാദം തള്ളിയ സുപ്രീം കോടതി, കേസിന്റെ സവിശേഷവും അസാധാരണവുമായ സാഹചര്യങ്ങൾ കണക്കിലെടുത്ത് ഭരണഘടനാപരമായ ഇടപെടൽ അത്യാവശ്യമാണെന്ന് വ്യക്തമാക്കി.
​കുറ്റം തെളിയുന്നത് വരെ ഒരാൾ നിരപരാധിയാണെന്ന ക്രിമിനൽ നിയമശാസ്ത്രത്തിലെ അടിസ്ഥാന തത്വം കോടതി ആവർത്തിച്ചു. "ജാമ്യമാണ് നിയമം, ജയിൽ അപ്വാദം" എന്ന ചട്ടം പാലിക്കപ്പെടണം. വിചാരണയ്ക്ക് മുൻപുള്ള നീണ്ട തടവുശിക്ഷ എന്നത് ഒരിക്കലും യഥാർത്ഥ ശിക്ഷയ്ക്ക് പകരമുള്ള ഒന്നാകരുതെന്നും, കുറ്റത്തിന്റെ ഗൗരവം എത്രത്തോളമായാലും വേഗത്തിലുള്ള വിചാരണ എന്നത് പ്രതിയുടെ ഭരണഘടനാപരമായ അവകാശമാണെന്നും കോടതി അടിവരയിട്ടു പറഞ്ഞു.
​വിചാരണ കോടതി നിശ്ചയിക്കുന്ന ഉപാധികൾക്ക് വിധേയമായി ലിയാഖത് അലിയെ ജാമ്യത്തിൽ വിട്ടയക്കാൻ സുപ്രീം കോടതി ഉത്തരവിട്ടു.
​(കേസ്: ലിയാഖത് അലി വി. സ്റ്റേറ്റ് ഓഫ് ജമ്മു ആൻഡ് കശ്മീർ)