​ആത്മീയതയുടെയും ശാന്തതയുടെയും അനന്തമായ സാന്നിധ്യമാണ് ഹിമാലയ പർവ്വതനിരകൾ. ഭൂമിയുടെ മകുടിയിൽ ഹിമക്കിരീടമണിഞ്ഞു നിൽക്കുന്ന ഭാരതത്തിന്റെ ഈ വടക്കൻ അതിർത്തി കേവലം ഒരു ഭൂപ്രകൃതി മാത്രമല്ല, ഭാരതീയ സംസ്കാരത്തിന്റെ ജീവനാഡി കൂടിയാണ്. എന്നാൽ അവിടുത്തെ കാലാവസ്ഥയും ഭാവങ്ങളും പ്രവചനാതീതമാണ്. മനുഷ്യസ്പർശമേൽക്കാത്ത കൈലാസ പർവ്വതം, വിസ്തൃതമായ മാനസസരോവരം, ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന എവറസ്റ്റ് കൊടുമുടി എന്നിവയെല്ലാം ഹിമാലയത്തിന്റെ മനോഹാരിതയേറ്റുന്നു. ഭക്തജനങ്ങളുടെ പുണ്യതീർത്ഥാടന കേന്ദ്രങ്ങളായ കേദാർനാഥ്, ബദരീനാഥ്, ഗംഗോത്രി, യമുനോത്രി എന്നീ ചതുർധാമങ്ങളിലേക്ക് പ്രതിവർഷം ലക്ഷക്കണക്കിന് തീർത്ഥാടകരാണ് ഒഴുകിയെത്തുന്നത്. കൈലാസ-മാനസസരോവർ യാത്രകൾക്കായി ഭൂരിഭാഗം പേരും ആശ്രയിക്കുന്നത് നേപ്പാൾ-ടിബറ്റ് അതിർത്തി വഴിയുള്ള പാതകളെയാണ്. എന്നാൽ പ്രകൃതിയുടെ അത്ഭുതങ്ങൾ നിറഞ്ഞുനിൽക്കുന്ന ഈ മേഖലകളിൽ അപ്രതീക്ഷിതമായി ഉണ്ടാകുന്ന പ്രകൃതികോപങ്ങൾ മനുഷ്യരാശിയെയാകെ ദുഃഖത്തിലാഴ്ത്താറുണ്ട്. അടുത്തിടെ നേപ്പാളിലുണ്ടായ മിന്നൽ പ്രളയവും അതിനെത്തുടർന്നുണ്ടായ വൻ മലവെള്ളപ്പാച്ചിലും അത്തരത്തിലൊരു വലിയ ദുരന്തമായി പെയ്തിറങ്ങിയിരിക്കുകയാണ്. ഈ കഠിന പരീക്ഷണഘട്ടത്തിലും, സഹജീവി സ്നേഹത്തിന്റെയും അയൽപക്ക ബന്ധങ്ങളുടെയും അടിയുറച്ച അന്താരാഷ്ട്ര സഹകരണത്തിന്റെയും വെളിച്ചം പടർത്താൻ നമുക്ക് സാധിക്കുന്നുവെന്നത് പ്രതിസന്ധികൾക്കിടയിലെ വലിയൊരു പ്രകാശകിരണമാണ്.
​നേപ്പാളിലെ പ്രളയക്കെടുതിയും ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ ആഘാതവും
​നേപ്പാളിലുണ്ടായ കനത്ത മഴയെത്തുടർന്ന് രൂപപ്പെട്ട മിന്നൽ പ്രളയം അതിവേഗമാണ് ജനവാസ കേന്ദ്രങ്ങളെയും തീർത്ഥാടന പാതകളെയും ഗ്രസിച്ചത്. ടിബറ്റ്-നേപ്പാൾ അതിർത്തിയിലെ നിരവധി ഉൾനാടൻ ഗ്രാമങ്ങൾക്ക് ഭീഷണിയുയർത്തിയ ദുരന്തത്തിൽ ഇരുന്നൂറോളം ജീവനുകൾ പൊലിയുകയും നിരവധിയാളുകളെ കാണാതാവുകയും ചെയ്തു. നേപ്പാൾ-ചൈന അതിർത്തിയിലെ റസുഗഡിയിൽ നിന്നാരംഭിച്ച ഹിമപാതവും മലവെള്ളപ്പാച്ചിലും ലെൻഡെ നദിയെ പ്രക്ഷുബ്ധമാക്കുകയുംആ ജലപ്രവാഹം ത്രിശൂൽ, ഭോട്ടെകോശി എന്നീ നദികളിലേക്ക് ആഞ്ഞടിക്കുകയും ചെയ്തു. റസുവ, ഡാഢിങ്, നുവാക്കോട്ട് എന്നീ ജില്ലകളിലാണ് പ്രളയം ഏറ്റവും രൂക്ഷമായ നാശനഷ്ടങ്ങൾ വരുത്തിവെച്ചത്.
​കേരളത്തിൽ നിന്നും ഭാരതത്തിന്റെ വിവിധ സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ നിന്നും എത്തിയ നൂറുകണക്കിന് തീർത്ഥാടകരും സഞ്ചാരികളും ഈ മേഖലയിലുണ്ടായിരുന്നു. ഇന്ത്യക്കാർക്ക് പുറമേ ഓസ്ട്രേലിയ, ബ്രിട്ടൻ, മലേഷ്യ, ദക്ഷിണാഫ്രിക്ക, അമേരിക്ക, പോർച്ചുഗൽ എന്നീ രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള സഞ്ചാരികളും യാത്രയിലായിരുന്നു. നേപ്പാളിലെ ദുരന്തവാർത്ത പുറത്തുവന്ന നിമിഷം മുതൽ, ലോകമെമ്പാടുമുള്ള മനുഷ്യസ്നേഹികളുടെ പ്രാർത്ഥനകളും സഹായഹസ്തങ്ങളും അങ്ങോട്ടേക്ക് നീളുന്ന കാഴ്ചയ്ക്കാണ് ലോകം സാക്ഷ്യം വഹിച്ചത്. പ്രതിസന്ധികൾ എത്ര വലുതാണെങ്കിലും മനുഷ്യത്വം കവിഞ്ഞൊഴുകുന്ന കൂട്ടായ്മയിലൂടെ അതിനെ മറികടക്കാൻ സാധിക്കുമെന്ന വലിയൊരു സന്ദേശമാണ് ഈ സാഹചര്യം നൽകുന്നത്.

​ഇന്ത്യയുടെ സഹോദര്യവും നെഹ്റുവിയൻ വിദേശനയത്തിന്റെ കരുത്തും:

​ഒരു അയൽരാജ്യം ദുരന്തമുഖത്ത് നിലവിളിക്കുമ്പോൾ സ്വന്തം വേദനയായി കണ്ട് ആദ്യം ഓടിയെത്തുക എന്നത് ഭാരതത്തിന്റെ പാരമ്പര്യമാണ്. നേപ്പാളിന് സഹായഹസ്തവുമായി ഇന്ത്യ ഉടനടി മുന്നോട്ടുവന്നത് രണ്ട് രാജ്യങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള ആഴത്തിലുള്ള സാംസ്കാരിക-സാമൂഹിക ബന്ധത്തിന്റെ ഉത്തമ ഉദാഹരണമാണ്. പണ്ഡിറ്റ് ജവഹർലാൽ നെഹ്റു അടിത്തറയിട്ട ഇന്ത്യയുടെ വിദേശനയം എപ്പോഴും അയൽരാജ്യങ്ങളുടെ ക്ഷേമത്തിനും പരസ്പര സഹകരണത്തിനുമാണ് മുൻഗണന നൽകിയിട്ടുള്ളത്. "പഞ്ചശീല തത്ത്വങ്ങളിൽ" ഉറച്ചുനിന്നുകൊണ്ട് ലോകസമാധാനത്തിനും സഹോദര്യത്തിനും ഇന്ത്യ നൽകിയ സംഭാവനകൾ ചരിത്ര പ്രസിദ്ധമാണ്.
​നേപ്പാളിലുണ്ടായ ഈ അടിയന്തര സാഹചര്യത്തിൽ ഇന്ത്യ നൽകുന്ന ഉറച്ച പിന്തുണയും രക്ഷാപ്രവർത്തനങ്ങൾക്കുള്ള ഏകോപനവും ഇരു രാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ചരിത്രപരമായ സൗഹൃദത്തിന്റെ ആഴം വ്യക്തമാക്കുന്നു. ദുരന്തമുഖങ്ങളിൽ രാജ്നീതിയുടെ അതിർവരമ്പുകൾ മാഞ്ഞുപോവുകയും മനുഷ്യത്വം മാത്രം ബാക്കിയാവുകയും ചെയ്യുന്നു. നേപ്പാൾ പ്രധാനമന്ത്രി തന്നെ ഇന്ത്യയുടെ ഈ സഹോദര്യ നിലപാടിനെ നന്ദിയോടെയും ആദരവോടെയും സ്മരിക്കുകയുണ്ടായി. ദുരന്തബാധിത പ്രദേശങ്ങളിൽ മുഴുവൻ സർക്കാർ സംവിധാനങ്ങളും വിന്യസിച്ച് ജനങ്ങളെ സുരക്ഷിതരാക്കാൻ നേപ്പാൾ ഭരണകൂടം ശ്രമിക്കുമ്പോൾ, അവർക്ക് ആവശ്യമായ സാങ്കേതികവും മെഡിക്കൽ പരവുമായ എല്ലാ സഹായങ്ങളും നൽകാൻ ഇന്ത്യ സദ്ധമായി നിലകൊള്ളുന്നു.
​തീർത്ഥാടകരുടെ സുരക്ഷയും സംസ്ഥാന സർക്കാരുകളുടെ കരുതലും
​കേരളത്തിൽ നിന്നും ഹിമാലയ സഞ്ചാരത്തിനും കൈലാസ യാത്രയ്ക്കുമായി പോയ മലയാളികളുടെ എണ്ണത്തിൽ വലിയ വർദ്ധനവുണ്ടായിട്ടുള്ള സാഹചര്യത്തിൽ, പ്രവാസികളുടെയും തീർത്ഥാടകരുടെയും സുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കുന്നതിൽ കേരളവും ഇന്ത്യയിലെ മറ്റ് സംസ്ഥാന സർക്കാരുകളും കാണിക്കുന്ന ജാഗ്രത പ്രശംസനീയമാണ്. ദുരന്തത്തിൽപ്പെട്ട മലയാളികളെ കൃത്യമായി കണ്ടെത്താനും അവർക്ക് ആവശ്യമായ അടിയന്തര സഹായങ്ങൾ എത്തിക്കാനും ഡൽഹിയിലെ കേരള ഹൗസ് കേന്ദ്രീകരിച്ച് പ്രത്യേക ഹെൽപ്പ് ഡെസ്കുകളും രക്ഷാപ്രവർത്തന സംവിധാനങ്ങളും സജ്ജമാക്കപ്പെട്ടു.
​അതിർത്തി പങ്കിടുന്ന ഉത്തർപ്രദേശ്, ബീഹാർ തുടങ്ങിയ സംസ്ഥാനങ്ങൾ പ്രളയസാധ്യത മുന്നിൽക്കണ്ട് മുൻകരുതൽ നടപടികൾ ഊർജ്ജിതമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. ദുരന്ത മേഖലകളിൽ കുടുങ്ങിക്കിടക്കുന്ന തീർത്ഥാടകരെ സുരക്ഷിതമായി തിരിച്ചെത്തിക്കാൻ സൈന്യവും ദുരന്തനിവാരണ സേനകളും (NDRF) കാട്ടിയ സമർപ്പണം നമ്മളിൽ വലിയ പ്രതീക്ഷ വളർത്തുന്നു. പ്രകൃതിയുടെ കഠിനമായ പ്രഹരത്തിനിടയിലും ഓരോ മനുഷ്യജീവനും കാത്തുസൂക്ഷിക്കാൻ കേന്ദ്ര-സംസ്ഥാന സംവിധാനങ്ങൾ കൈകോർത്തു പ്രവർത്തിക്കുന്നത് ഭാരതീയരുടെ സുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കുന്നതിൽ വലിയ പങ്കുവഹിക്കുന്നു.
​ഹിമാലയൻ പരിസ്ഥിതിയും ഭാവിയിലേക്കുള്ള പാഠങ്ങളും
​ഈ ദുരന്തം നൽകുന്ന മറ്റൊരു പ്രധാന സന്ദേശം പ്രകൃതിയോടുള്ള മനുഷ്യന്റെ സമീപനത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഓർമ്മപ്പെടുത്തലാണ്. ഹിമാലയം കേവലം ഒരു വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രമല്ല, അത് ഭൂമിയുടെ പരിസ്ഥിതി സമതുലിതാവസ്ഥ കാത്തുസൂക്ഷിക്കുന്ന പവിത്രമായ ആവാസവ്യവസ്ഥയാണ്. വൻകിട നിർമ്മാണ പ്രവർത്തനങ്ങളും അശാസ്ത്രീയമായ പാത വികസനങ്ങളും ഹിമാലയൻ മേഖലയുടെ സ്വാഭാവിക ഘടനയെ ബാധിക്കുന്നുണ്ടോ എന്നത് ആഴത്തിൽ ചിന്തിക്കേണ്ട വിഷയമാണ്.
​ശ്രീമതി ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി ഭാരതത്തിന്റെ പ്രധാനമന്ത്രിയായിരുന്ന കാലഘട്ടത്തിൽ പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണത്തിനായി കൊണ്ടുവന്ന വിപ്ലവകരമായ നയങ്ങൾ ഇന്നിന്റെ ലോകത്ത് ഏറെ പ്രസക്തമാണ്. പരിസ്ഥിതിയും വികസനവും കൈകോർത്തു പോകണമെന്നും പ്രകൃതിയെ മുറിവേൽപ്പിച്ചുകൊണ്ടുള്ള വികസനം ആത്യന്തികമായി മനുഷ്യരാശിക്കുതന്നെ ഭീഷണിയാകുമെന്നും അവർ ലോകത്തെ ഓർമ്മിപ്പിച്ചു. ഹിമാലയൻ മേഖലയിലെ തീർത്ഥാടനങ്ങളും ട്രക്കിംഗുകളും തുടരുമ്പോൾ തന്നെ, പ്രകൃതിയുടെ സുരക്ഷിതത്വവും പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണവും ഉറപ്പാക്കുന്ന സുസ്ഥിരമായ മാതൃകകൾ നാം കെട്ടിപ്പടുക്കേണ്ടതുണ്ട്.
​ഐക്യദാർഢ്യത്തിന്റെ പുതുപുലരി
​വലിയ ഭയവും ആശങ്കയും പടർത്തിയ ഒരു സംഭവ വികാസമാണെങ്കിലും, അതിനെ തുടർന്നുണ്ടായ മനുഷ്യത്വപരമായ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ലോകത്തിന് വലിയൊരു സന്ദേശമാണ് നൽകുന്നത്. ദുരന്തത്തിന്റെ വാർത്തയറിഞ്ഞ് ലോകത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ആശ്വാസ തരംഗങ്ങൾ നേപ്പാളിലേക്ക് ഒഴുകിയെത്തുന്നു. കുടുങ്ങിപ്പോയ സഞ്ചാരികൾക്ക് തദ്ദേശീയരായ നേപ്പാളി ജനത നൽകുന്ന ഭക്ഷണവും അഭയവും സ്നേഹവും അതിജീവനത്തിന്റെ മനോഹരമായ ചിത്രങ്ങളാണ് നമുക്ക് മുന്നിൽ തുറക്കുന്നത്.
​ഇന്ത്യയിലെ ജനങ്ങളും നേപ്പാളിലെ സഹോദരങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം രക്തബന്ധത്തേക്കാൾ ആഴമുള്ളതാണ്. ഭാഷയുടെയോ സംസ്കാരത്തിന്റെയോ അതിർവരമ്പുകളില്ലാതെ, ദുരന്തത്തിൽപ്പെട്ട ഓരോ വ്യക്തിയെയും രക്ഷിച്ചെടുക്കാനായി കൈകോർക്കുന്ന ഈ ഐക്യദാർഢ്യം ലോക സമാധാനത്തിന്റെയും സഹോദര്യത്തിന്റെയും വലിയൊരു പ്രതീക്ഷയാണ്.
​കാറ്റിനും കോളിനും പ്രളയത്തിനും തകർക്കാനാവാത്ത ഒന്നാണ് മനുഷ്യന്റെ അതിജീവന തൃഷ്ണയും പരസ്പര സ്നേഹവും. ഹിമാലയത്തിലെ മഞ്ഞുമലകൾക്കിടയിൽ താത്കാലികമായി ഉയർന്ന പ്രളയജലം ശാന്തമാകും. വഴികൾ വീണ്ടും തെളിയും. കേദാർനാഥും കൈലാസവും മാനസസരോവരവും വീണ്ടും ഭക്തരുടെ മന്ത്രധ്വനികളാൽ മുഖരിതമാകും. അപകടത്തിൽപ്പെട്ട അവസാനത്തെയാളെയും സുരക്ഷിതമായി കരകയറ്റുന്നതുവരെ നമ്മുടെ പ്രാർത്ഥനകളും പ്രവർത്തനങ്ങളും തുടരുകതന്നെ ചെയ്യും.
​"ഒരു തുള്ളി കണ്ണീരിൽ പോലുമുണ്ട് മനുഷ്യത്വത്തിന്റെ തിളക്കം" എന്ന സന്ദേശം ഉയർത്തിപ്പിടിച്ചുകൊണ്ട്, ദുരന്തബാധിതരായ സഹോദരങ്ങൾക്ക് എല്ലാവിധ സഹായങ്ങളും ലഭ്യമാക്കാൻ നാം ഒന്നിച്ച് നിൽക്കണം. നേപ്പാളിന്റെ പുനർനിർമ്മാണത്തിലും അവിടുത്തെ ജനങ്ങളുടെ ആശ്വാസത്തിലും പങ്കാളികളാകാൻ ഭാരതീയരായ നമുക്ക് ചരിത്രപരമായ ബാധ്യതയുണ്ട്. ആ ഉത്തരവാദിത്തം പൂർണ്ണ മനസ്സോടെ ഏറ്റെടുത്തുകൊണ്ട്, അതിജീവനത്തിന്റെ ഈ പോരാട്ടത്തിൽ നേപ്പാളിനൊപ്പം ഭാരതം എന്നും നിലകൊള്ളും. പ്രതീക്ഷയുടെയും സ്നേഹത്തിന്റെയും പു പുതിയൊരു പ്രഭാതം ഹിമാലയൻ സാനുക്കളിൽ വീണ്ടും ഉദിച്ചുയരുകതന്നെ ചെയ്യും.