സംസ്ഥാനത്തെ സർക്കാർ ആശുപത്രികൾ ഗുരുതരമായ പ്രതിസന്ധിയിലൂടെയാണ് കടന്നുപോകുന്നത്. കോടികൾ മുടക്കി വാങ്ങിയ അത്യാധുനിക മെഡിക്കൽ ഉപകരണങ്ങൾ പലതും ഉപയോഗിക്കാനാവാതെ വെറുതെ കിടക്കുമ്പോൾ, അവശ്യ മരുന്നുകളുടെ വിതരണത്തിലും ഗുണനിലവാരത്തിലും വൻ ക്രമക്കേടുകൾ നടക്കുന്നതായി റിപ്പോർട്ടുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഈ ഗുരുതരമായ അവസ്ഥ രോഗികൾക്ക് ലഭിക്കേണ്ട ചികിത്സാ സൗകര്യങ്ങളെ സാരമായി ബാധിക്കുകയും വലിയ സാമ്പത്തിക നഷ്ടം വരുത്തിവെക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

ഉപയോഗശൂന്യമാകുന്ന ഉപകരണങ്ങൾ: കണക്കില്ലാത്ത നഷ്ടം

ആശുപത്രികളിൽ ഉപകരണക്ഷാമം മൂലം ശസ്ത്രക്രിയകൾ പോലും മുടങ്ങുന്ന സാഹചര്യമാണ് നിലവിലുള്ളതെങ്കിൽ, ഉള്ള ഉപകരണങ്ങൾ വേണ്ടവിധം ഉപയോഗിക്കാത്തത് സ്ഥിതി കൂടുതൽ വഷളാക്കുന്നു. ചെറിയ തകരാറുകൾ പരിഹരിക്കാത്തതിനാലോ, സാങ്കേതിക പ്രശ്നങ്ങളാലോ കോടികൾ വിലയുള്ള ഉപകരണങ്ങൾ ഉപയോഗശൂന്യമാകുന്ന സംഭവങ്ങൾ എല്ലാ ആശുപത്രികളിലും സാധാരണമാണ്. തിരുവനന്തപുരം മെഡിക്കൽ കോളേജ് യൂറോളജി വിഭാഗത്തിൽ ശസ്ത്രക്രിയകൾ മുടങ്ങിയത് വലിയ വിവാദങ്ങൾക്ക് വഴിവെച്ചിരുന്നു. ഇത് സംസ്ഥാനത്തെ എല്ലാ മെഡിക്കൽ കോളേജുകളിലെയും പൊതുവായ അവസ്ഥയാണെന്ന് അന്വേഷണ സമിതി കണ്ടെത്തി.

ഒരു ജില്ലാ ആശുപത്രിയിൽ 14 വർഷം മുമ്പ് കോടികൾ ചെലവഴിച്ച് വാങ്ങിയ സി.ടി. സ്കാനർ, വൈദ്യുതി കണക്ഷൻ ലഭിക്കാനുള്ള ചെറിയ തടസ്സം കാരണം ഉപയോഗശൂന്യമായി മാറിയത് ഇതിനൊരു ഉദാഹരണമാണ്. മാസങ്ങൾ നീണ്ട കാത്തിരിപ്പിനൊടുവിൽ കോടികൾ വിലയുള്ള ഉപകരണം പൊടിപിടിച്ച് നശിച്ചു. വാങ്ങുന്ന ഉപകരണങ്ങൾക്ക് നിലവാരമില്ലാത്തതും പതിവ് സംഭവമാണ്. കൊട്ടാരക്കര താലൂക്കാശുപത്രിയിൽ വാങ്ങിയ 130 ഉപകരണങ്ങളിൽ 70 എണ്ണവും കേടായപ്പോൾ, അവ നൽകിയ കമ്പനിയുമായി ബന്ധപ്പെടാൻ പോലും സാധിക്കാതെ വന്നത് ഞെട്ടിക്കുന്ന കാര്യമാണ്. തട്ടിക്കൂട്ട് കമ്പനികൾക്ക് ടെൻഡർ നൽകുന്നതാണ് ഇത്തരം സാഹചര്യങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നതെന്ന ആക്ഷേപം ശക്തമാണ്. ചെറിയ തകരാറുകൾ പോലും സമയബന്ധിതമായി നന്നാക്കാൻ കഴിയാതെ വരുന്നത് ഉപകരണങ്ങൾ പൂർണ്ണമായി നശിക്കുന്നതിലേക്ക് നയിക്കുന്നു. 

സ്വന്തം നിലയ്ക്ക് നന്നാക്കാൻ ശ്രമിച്ചാൽ ഡോക്ടർമാർ പിന്നീട് പ്രതിക്കൂട്ടിലാകുമെന്ന ഭയവും ഈ അവസ്ഥയ്ക്ക് ഒരു കാരണമാണ്.
മരുന്ന് വാങ്ങലിലെ അഴിമതിയും ഗുണനിലവാരമില്ലായ്മയും മെഡിക്കൽ ഉപകരണങ്ങളിലെ പ്രശ്നങ്ങൾക്ക് സമാനമായി മരുന്ന് വാങ്ങലിലും വലിയ ക്രമക്കേടുകളാണ് നടക്കുന്നത്. കേരള മെഡിക്കൽ സർവീസസ് കോർപ്പറേഷൻ ഓരോ വർഷവും 125-130 കോടി രൂപയുടെ മരുന്നുകളാണ് കേന്ദ്രീകൃതമായി വാങ്ങുന്നത്. എന്നാൽ, വാങ്ങുന്ന മുഴുവൻ മരുന്നുകളുടെയും ഗുണനിലവാരം പരിശോധിക്കാനുള്ള സംവിധാനം സംസ്ഥാനത്ത് നിലവിലില്ല. രാജ്യത്തെ പ്രമുഖ മരുന്ന് കമ്പനികളൊന്നും ആരോഗ്യവകുപ്പിന്റെ ടെൻഡറിൽ പങ്കെടുക്കാറില്ല, കാരണം ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ തുക ക്വോട്ട് ചെയ്യുന്ന കമ്പനിക്കാണ് ടെൻഡർ ലഭിക്കുന്നത്.

ഇങ്ങനെ കുറഞ്ഞ വിലയ്ക്ക് വാങ്ങുന്ന മരുന്നുകൾ യാതൊരു ഗുണനിലവാര പരിശോധനയും കൂടാതെ സംഭരണ കേന്ദ്രങ്ങളിലേക്കും അവിടെ നിന്ന് ആശുപത്രികളിലേക്കും എത്തുന്നു. ആശുപത്രികളിൽ നിന്ന് റാൻഡം സാമ്പിളുകളായി എടുക്കുന്ന മരുന്നുകൾ ഗുണനിലവാര പരിശോധനക്കായി അയക്കുമ്പോഴേക്കും, പലപ്പോഴും മരുന്നിന്റെ ഭൂരിഭാഗവും രോഗികൾക്ക് വിതരണം ചെയ്തിട്ടുണ്ടാകും. വൈകിയെത്തുന്ന പരിശോധനാ ഫലത്തിൽ പ്രശ്നങ്ങൾ കണ്ടെത്തിയാൽ ആ മരുന്ന് വിതരണം നിർത്താൻ നിർദ്ദേശം നൽകുമെങ്കിലും, അപ്പോഴേക്കും അത് രോഗികളിൽ എത്തിക്കഴിഞ്ഞിരിക്കും. പിന്നീട് ചെയ്യാൻ കഴിയുന്നത് കമ്പനിയെ കരിമ്പട്ടികയിൽ പെടുത്തുക എന്നത് മാത്രമാണ്. എന്നാൽ, മരുന്ന് വാങ്ങുമ്പോൾ തന്നെ 80 ശതമാനം തുകയും നൽകിക്കഴിഞ്ഞതിനാൽ കമ്പനിക്ക് നഷ്ടമൊന്നുമില്ല. കരിമ്പട്ടികയിൽപ്പെട്ട കമ്പനികൾ പുതിയ പേരുകളിൽ വീണ്ടും ടെൻഡറിൽ പങ്കെടുക്കുന്നതും പതിവാണ്. ടെൻഡർ ഉറപ്പിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് കമ്പനിയുടെ ആധികാരികതയോ സാമ്പത്തിക സ്ഥിതിയോ ഗുണനിലവാരമോ പരിശോധിക്കാതെയാണ് നടപടികൾ പൂർത്തിയാക്കുന്നതെന്നും ഇത് വ്യക്തമാക്കുന്നു.

പരിഹാരം: 

പർച്ചേസിംഗ് വികേന്ദ്രീകരണം?

ഈ പ്രതിസന്ധിക്ക് പരിഹാരമായി കേന്ദ്രീകൃത പർച്ചേസിംഗ് സംവിധാനം വികേന്ദ്രീകരിക്കണമെന്ന ആവശ്യം ശക്തമാണ്. മെഡിക്കൽ കോളേജുകൾക്കും ആശുപത്രികൾക്കും ആവശ്യമായ ഉപകരണങ്ങളും മരുന്നുകളും വാങ്ങാൻ അതാത് സ്ഥാപന മേധാവികൾക്ക് അധികാരം നൽകുകയും ആവശ്യമായ ഫണ്ട് അനുവദിക്കുകയും ചെയ്യണമെന്നാണ് നിർദ്ദേശം. മെഡിക്കൽ സർവീസ് കോർപ്പറേഷൻ വില നിശ്ചയിക്കുന്ന ഒരു ഏജൻസിയായി മാറിയാൽ മതിയെന്നും, സ്റ്റോർ പർച്ചേസ് നിയമം അനുസരിച്ച് സ്ഥാപന മേധാവികൾക്ക് നേരിട്ട് സാധനങ്ങൾ വാങ്ങാൻ കഴിഞ്ഞാൽ അഴിമതി കുറയ്ക്കാനും ഗുണനിലവാരം മെച്ചപ്പെടുത്താനും സാധിക്കുമെന്നും വിദഗ്ദ്ധർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.
എങ്കിലും, കോടികളുടെ ഇടപാടുകൾ നടക്കുന്ന മരുന്ന് വാങ്ങൽ ആരോഗ്യവകുപ്പിലെ 'ശർക്കരക്കുടം' ആയതിനാൽ ഈ കേന്ദ്രീകൃത സംവിധാനം ഒഴിവാക്കാൻ അധികൃതർ തയ്യാറാകുമോ എന്നത് സംശയമാണ്. ഈ പ്രതിസന്ധി തുടർന്നാൽ സംസ്ഥാനത്തെ ആരോഗ്യമേഖല വലിയ തകർച്ചയിലേക്ക് നീങ്ങുമെന്നും ലക്ഷക്കണക്കിന് സാധാരണ രോഗികൾക്ക് ചികിത്സ നിഷേധിക്കപ്പെടുമെന്നും ആശങ്കയുണ്ട്. ഈ വിഷയത്തിൽ കൂടുതൽ അന്വേഷണങ്ങളും സുതാര്യമായ നടപടികളും ആവശ്യമാണ്.