വിദേശ ചരക്ക് കപ്പൽ കടലിൽ എണ്ണയും രാസവസ്തുക്കളും ചോർത്തി പരിസ്ഥിതിക്കും മത്സ്യത്തൊഴിലാളികൾക്കും വലിയ നാശനഷ്ടമുണ്ടാക്കിയ സംഭവത്തിൽ കേരള ഹൈക്കോടതി സർക്കാരിനെതിരെ രൂക്ഷ വിമർശനം ഉന്നയിച്ചു. 2025 KHC OnLine 1792 എന്ന കേസ് പരിഗണിക്കവെയാണ് കോടതിയുടെ വിമർശനം.
സംഭവത്തിനുശേഷം സർക്കാർ വലിയ തുക മുടക്കി ശുചീകരണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ നടത്തിയെങ്കിലും, കപ്പലിന്റെ ഉടമസ്ഥരിൽ നിന്ന് നഷ്ടപരിഹാരം ഈടാക്കാൻ നിയമനടപടികൾ സ്വീകരിച്ചില്ലെന്ന് കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. ഇത് സർക്കാരിന്റെ ഭരണഘടനാപരവും നിയമപരവുമായ ഉത്തരവാദിത്തങ്ങളുടെ ലംഘനമാണെന്നും കോടതി നിരീക്ഷിച്ചു.
2017-ലെ അഡ്മിറാൾട്ടി നിയമം അനുസരിച്ച്, കപ്പലുകളിൽ നിന്നുള്ള മലിനീകരണത്തിൽ നഷ്ടപരിഹാരം ആവശ്യപ്പെടാൻ ഹൈക്കോടതികൾക്ക് അധികാരമുണ്ട്. എന്നാൽ ഈ അധികാരം ഉപയോഗിക്കാതെ ജനങ്ങളുടെ പണം ചെലവഴിക്കുന്നത് ഭരണപരമായ വീഴ്ചയാണെന്ന് കോടതി പറഞ്ഞു.
പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണം സർക്കാരിന്റെ ഭരണഘടനാപരമായ കടമയാണെന്നും കോടതി ഓർമ്മിപ്പിച്ചു. അനുച്ഛേദം 48A, 21 എന്നിവ പ്രകാരം പരിസ്ഥിതിയും ജനങ്ങളുടെ അവകാശങ്ങളും സംരക്ഷിക്കേണ്ടത് സർക്കാരിന്റെ ചുമതലയാണ്. പൊതു നിക്ഷേപം (Public Trust Doctrine) അനുസരിച്ച് പ്രകൃതി വിഭവങ്ങൾ ജനങ്ങളുടെ അവകാശമാണ്, അത് സംരക്ഷിക്കാൻ സർക്കാരിന് ബാധ്യതയുണ്ട്.
കപ്പൽ ഉടമകൾക്കെതിരെ നിയമനടപടികൾ വൈകുന്നത് അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിൽ തെറ്റായ സന്ദേശം നൽകുമെന്നും കോടതി മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി. ഈ വിധി സമാനമായ ഭാവി സംഭവങ്ങളിൽ സംസ്ഥാന സർക്കാരിന് കർശനമായ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശം നൽകുന്നതാണ്.
