പ്രായം കൂടുമ്പോൾ മനുഷ്യർക്ക് താങ്ങും തണലുമായി നിൽക്കേണ്ടത് മക്കളും അടുത്ത ബന്ധുക്കളുമാണ്. എന്നാൽ, കാലം മാറിയപ്പോൾ ഈ ബന്ധങ്ങളിൽ വിള്ളലുകൾ വീഴുന്ന കാഴ്ചയാണ് പലപ്പോഴും നാം കാണുന്നത്. പ്രായമായ മാതാപിതാക്കൾ സാമ്പത്തികമായി ബുദ്ധിമുട്ടുകയും മക്കളാൽ അവഗണിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്ന അവസ്ഥ വർധിച്ചുവരുന്നു. ഈ സാഹചര്യത്തിലാണ് 'മാതാപിതാക്കളുടെയും മുതിർന്ന പൗരന്മാരുടെയും ക്ഷേമവും സംരക്ഷണവും നിയമം 2007' ഒരു കൈത്താങ്ങായി മാറുന്നത്. ഈ നിയമം വഴി, പ്രായമായവർക്ക് അന്തസ്സോടെ ജീവിക്കാൻ ആവശ്യമായ സാമ്പത്തിക സഹായവും സംരക്ഷണവും ഉറപ്പാക്കുന്നു. ഈ അവകാശം നേടിയെടുക്കാൻ സഹായിക്കുന്ന സ്ഥാപനങ്ങളാണ് മെയിന്റനൻസ് ട്രൈബ്യൂണലുകൾ.

ആർക്കൊക്കെയാണ് ഈ നിയമം സഹായകമാകുന്നത്?

ഈ നിയമം മാതാപിതാക്കൾക്ക് മാത്രമല്ല, മക്കളില്ലാത്ത മുതിർന്ന പൗരന്മാർക്കും സാമ്പത്തിക സുരക്ഷ നൽകുന്നു. മക്കളിൽ നിന്നോ അല്ലെങ്കിൽ അടുത്ത ബന്ധുക്കളിൽ നിന്നോ ചെലവിനുള്ള പണം (മെയിന്റനൻസ്) ലഭിക്കാത്തവർക്ക് ഈ ട്രൈബ്യൂണലിനെ സമീപിക്കാം. ചെറിയ തുകയായ രണ്ടായിരം രൂപ മുതൽ, കോടതിയുടെ വിധി അനുസരിച്ച് പതിനായിരം രൂപ വരെ (സെക്ഷൻ: 9) ലഭിക്കാൻ ഈ നിയമം സഹായിക്കും. ചുരുക്കത്തിൽ, പ്രായമായവർക്ക് അന്തസ്സോടെയും സുരക്ഷിതമായും ജീവിക്കാൻ ആവശ്യമായ സാമ്പത്തിക സഹായം ഉറപ്പുവരുത്തുകയാണ് ഈ നിയമത്തിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം.

വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന കേസുകൾ

മുൻപ് ഈ ട്രൈബ്യൂണലുകളിൽ വളരെ കുറച്ച് കേസുകളേ വന്നിരുന്നുള്ളൂ. എന്നാൽ ഇപ്പോൾ സ്ഥിതി മാറി. തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിൽ മാത്രം, 2023-24 വർഷത്തിൽ 900-ൽ അധികം അപേക്ഷകളാണ് മെയിന്റനൻസ് ട്രൈബ്യൂണലിൽ ലഭിച്ചത്. സാമൂഹികനീതി വകുപ്പിന്റെ കണക്കുകളാണ് ഇത് കാണിക്കുന്നത്. ഇത് വ്യക്തമാക്കുന്നത്, കൂടുതൽ കൂടുതൽ പ്രായമായവർ തങ്ങളുടെ അവകാശങ്ങൾക്കായി മുന്നോട്ട് വരുന്നു എന്നാണ്.
എന്തുകൊണ്ട് കേസുകൾ കൂടുന്നു?

ഈ കേസുകളുടെ എണ്ണം കൂടുന്നതിന് പല കാരണങ്ങളുണ്ട്.

 * കുടുംബബന്ധങ്ങളിലെ മാറ്റങ്ങൾ: പണ്ടത്തെ കൂട്ടുകുടുംബ രീതികൾ മാറി, ഇപ്പോൾ ഒറ്റയ്ക്ക് ജീവിക്കാൻ ആളുകൾ ഇഷ്ടപ്പെടുന്നു. പലപ്പോഴും മാതാപിതാക്കളും മക്കളും വെവ്വേറെ താമസിക്കുന്നു. ഈ മാറ്റങ്ങൾ കാരണം, മാതാപിതാക്കൾക്ക് മക്കളിൽ നിന്ന് വേണ്ടത്ര സ്‌നേഹവും പിന്തുണയും ലഭിക്കാതെ വരുന്നു. ചില കേസുകളിൽ, കുടുംബബന്ധങ്ങൾ ഒരു ബിസിനസ് പോലെയായി മാറിയെന്നുപോലും രേഖകളിൽ കാണാം. 'കുടുംബം തന്നെ ഒരു കോർപ്പറേറ്റായി' എന്ന് ചിലർ അഭിപ്രായപ്പെടാറുണ്ട്.
 * ആരോഗ്യച്ചെലവുകൾ: പ്രായമാകുമ്പോൾ രോഗങ്ങളും ആരോഗ്യപ്രശ്‌നങ്ങളും സാധാരണമാണ്. ചികിത്സയ്ക്ക് വലിയ പണം വേണ്ടിവരും. എന്നാൽ പല പ്രായമായവർക്കും ആവശ്യമായ സാമ്പത്തിക സഹായം ലഭിക്കാതെ വരുന്നു. മക്കളുമായി പിണങ്ങിയിരിക്കുന്നവരും ഒറ്റപ്പെട്ട് കഴിയുന്നവരും ചികിത്സാച്ചെലവുകൾ കണ്ടെത്താൻ പാടുപെടുന്നു. അങ്ങനെയുള്ളവർക്ക് മുന്നിലുള്ള ഒരു വഴി ഈ ട്രൈബ്യൂണലാണ്.
 * മക്കൾ ദൂരെ സ്ഥലങ്ങളിൽ: പലരുടെയും മക്കൾ ജോലി തേടി മറ്റ് സംസ്ഥാനങ്ങളിലേക്കോ വിദേശത്തേക്കോ പോയി. ഇത് മാതാപിതാക്കളെ ഒറ്റപ്പെടുത്തുന്നു. മക്കളെ നേരിൽ കാണാൻ പോലും കഴിയാത്ത അവസ്ഥ വരുന്നു. ബന്ധങ്ങൾ വെറും വാട്‌സാപ്പ് സന്ദേശങ്ങളിലും വല്ലപ്പോഴുമുള്ള ഫോൺ വിളികളിലുമായി ഒതുങ്ങുന്നു. ഈ അകലം മാതാപിതാക്കളുടെ മാനസികാരോഗ്യത്തെയും ബാധിക്കുന്നു.
 * അവകാശങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള അറിവ്: സാമൂഹികനീതി വകുപ്പ് നടത്തുന്ന ബോധവൽക്കരണ ക്ലാസുകളിലൂടെയും മാധ്യമങ്ങളിലൂടെയുള്ള പ്രചാരണങ്ങളിലൂടെയും ആളുകൾക്ക് ഈ നിയമത്തെക്കുറിച്ച് കൂടുതൽ അറിവ് ലഭിച്ചു. തങ്ങൾക്ക് നിയമപരമായ അവകാശങ്ങളുണ്ടെന്നും, ട്രൈബ്യൂണലിനെ സമീപിക്കുന്നത് എളുപ്പമാണെന്നും പലർക്കും ഇപ്പോൾ അറിയാം. ഈ അവബോധം കേസുകളുടെ എണ്ണം കൂട്ടാൻ സഹായിച്ചിട്ടുണ്ട്.
 * സ്വത്ത് കൈമാറ്റവും അവഗണനയും: ഒരുപാട് കേസുകളിൽ കാണുന്നത്, മാതാപിതാക്കൾ തങ്ങളുടെ സ്വത്തുക്കൾ മക്കൾക്ക് സ്‌നേഹത്തോടെ കൈമാറിയ ശേഷം പിന്നീട് അവഗണിക്കപ്പെടുന്നതാണ്. സ്വത്ത് ലഭിച്ചുകഴിയുമ്പോൾ മക്കൾ മാതാപിതാക്കളെ തിരിഞ്ഞുനോക്കാതെയാകുന്നു. ഇത്തരം സാഹചര്യങ്ങളിൽ നിയമത്തിലെ സെക്ഷൻ 23 വളരെ പ്രധാനമാണ്. ഈ വകുപ്പ് വഴി, ചില നിബന്ധനകളോടെ കൈമാറ്റം ചെയ്ത സ്വത്ത് തിരിച്ചെടുക്കാൻ പോലും പ്രായമായവർക്ക് സാധിക്കും.

ട്രൈബ്യൂണലുകൾ നേരിടുന്ന വെല്ലുവിളികൾ

ഈ നിയമം വളരെ നല്ലതാണെങ്കിലും, ട്രൈബ്യൂണലുകൾക്ക് ചില ബുദ്ധിമുട്ടുകളുണ്ട്

 * വിധികൾ നടപ്പാക്കുന്നതിലെ കാലതാമസം: ട്രൈബ്യൂണൽ ഒരു വിധി പുറപ്പെടുവിച്ചാൽ പോലും, അത് പലപ്പോഴും കൃത്യമായി നടപ്പാക്കപ്പെടാറില്ല. ഇത് ഒരുപാട് പ്രായമായവരെ നിരാശരാക്കുന്നു. വിധി ഉണ്ടായിട്ടും തങ്ങൾക്ക് സഹായം ലഭിക്കുന്നില്ലല്ലോ എന്ന് അവർക്ക് തോന്നും.
 * അപേക്ഷ തീർപ്പാക്കുന്നതിലെ സാവധാനം: ഓരോ കേസും വേഗത്തിൽ (ഒരു മാസത്തിനകം) തീർപ്പാക്കണമെന്നാണ് നിയമത്തിൽ പറയുന്നത്. എന്നാൽ പല ജില്ലാ തലങ്ങളിലും അതിനുള്ള സൗകര്യങ്ങളും ജീവനക്കാരും കുറവാണ്. ഇത് അപേക്ഷകൾ തീർപ്പാക്കാൻ കൂടുതൽ സമയമെടുക്കാൻ കാരണമാകുന്നു.
 * മറ്റ് സഹായങ്ങളുടെ കുറവ്: പ്രായമായവർക്ക് സാമ്പത്തിക സഹായം മാത്രമല്ല വേണ്ടത്. അവർക്ക് മാനസികാരോഗ്യ പിന്തുണ, സംരക്ഷണ കേന്ദ്രങ്ങൾ (രമൃല വീാല)െ, കൗൺസിലിംഗ് എന്നിവയൊക്കെ ആവശ്യമാണ്. എന്നാൽ ഈ സംവിധാനങ്ങൾ പലയിടത്തും കുറവാണ്.

കുടുംബബന്ധങ്ങളിൽ നിയമത്തിന്റെ സ്ഥാനം

കുടുംബബന്ധങ്ങൾ കോടതിയിൽ കൊണ്ടുവരേണ്ടി വരുന്നത് ഒരു നല്ല കാര്യമല്ല. ഇത് നമ്മുടെ സമൂഹത്തിന്റെ ദയനീയമായ അവസ്ഥയാണ് കാണിക്കുന്നത്. എന്നാൽ, ഈ നിയമം കൊണ്ടുവന്നത് ആരെയും ശിക്ഷിക്കാനോ പ്രതികാരം ചെയ്യാനോ അല്ല, മറിച്ച് പ്രായമായവർക്ക് സുരക്ഷയും സംരക്ഷണവും ഉറപ്പാക്കാനാണ്. നിയമം നമ്മുടെ ജീവിതത്തിലേക്ക് കടന്നുവരുമ്പോൾ, അത് ശരിയായ രീതിയിൽ ഇടപെടണം. അതിന്റെ സാമൂഹികമായ പ്രാധാന്യം മനസ്സിലാക്കി പ്രവർത്തിക്കണം.

(മെയിന്റനൻസ് ട്രൈബ്യൂണലിന്റെ കൺസീലിയേഷൻ ഓഫീസറാണ് ലേഖകൻ)