​ന്യൂഡൽഹി: ക്രിമിനൽ പരാതികളിൽ കോടതിയുടെ അധികാരപരിധിക്ക് പുറത്ത് താമസിക്കുന്ന വ്യക്തികളെ പ്രതികളാക്കി സമൻസ് അയക്കുന്നതിന് മുൻപ് മജിസ്‌ട്രേറ്റ് നിർബന്ധമായും അന്വേഷണം നടത്തണമെന്ന് സുപ്രീം കോടതി. ഭാരതീയ നാഗരിക് സുരക്ഷാ സൻഹിത (BNSS), 2023 ലെ വകുപ്പ് 225 പ്രകാരം ഇത്തരം പ്രാഥമിക പരിശോധനകൾ അത്യാവശ്യമാണെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി.
​കോടതിയുടെ നിരീക്ഷണം
​അധികാരപരിധിക്ക് പുറത്തുള്ളവർക്കെതിരെ കേസ് എടുക്കുമ്പോൾ പാലിക്കേണ്ട നടപടിക്രമങ്ങൾ കേവലം ഔദ്യോഗികമായ ഒന്നല്ലെന്നും, അത് വ്യക്തികളുടെ സംരക്ഷണത്തിനായുള്ള സുപ്രധാന സുരക്ഷാകവചമാണെന്നും കോടതി നിരീക്ഷിച്ചു.
​യാന്ത്രികമായ നടപടി പാടില്ല: ഒരു സ്വകാര്യ പരാതി ലഭിച്ചാലുടൻ മറ്റ് ജില്ലകളിലോ സംസ്ഥാനങ്ങളിലോ ഉള്ളവർക്കെതിരെ യാന്ത്രികമായി സമൻസ് അയക്കാൻ മജിസ്‌ട്രേറ്റിന് അധികാരമില്ല.
​സെക്ഷൻ 225-ന്റെ പ്രാധാന്യം: സമൻസ് അയക്കുന്നതിന് മുൻപ് മജിസ്‌ട്രേറ്റ് നേരിട്ടോ അല്ലെങ്കിൽ മറ്റൊരു ഏജൻസി മുഖേനയോ അന്വേഷണം നടത്തി പരാതിയിൽ കഴമ്പുണ്ടെന്ന് ഉറപ്പുവരുത്തണം.
​ദുരുപയോഗം തടയുക: വ്യക്തിപരമായ വൈരാഗ്യത്തിന്റെ പുറത്തോ അല്ലെങ്കിൽ മറ്റാരെയെങ്കിലും ബുദ്ധിമുട്ടിക്കാനോ വേണ്ടി നൽകുന്ന വ്യാജ പരാതികളിൽ ദൂരസ്ഥലങ്ങളിൽ താമസിക്കുന്നവർ അനാവശ്യമായി കോടതി കയറുന്നത് ഒഴിവാക്കുകയാണ് ഈ നിയമത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം.
​എന്തുകൊണ്ട് ഈ വിധി പ്രസക്തമാകുന്നു?
​പലപ്പോഴും ബിസിനസ്സ് തർക്കങ്ങളിലും മറ്റും മറ്റ് സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ ഉള്ളവർക്കെതിരെ വ്യാപകമായി പരാതികൾ ഫയൽ ചെയ്യപ്പെടാറുണ്ട്. ഇത്തരം സന്ദർഭങ്ങളിൽ പ്രാഥമിക അന്വേഷണം നടത്താതെ നടപടികളിലേക്ക് കടക്കുന്നത് സ്വാഭാവിക നീതിക്ക് നിരക്കാത്തതാണെന്ന് സുപ്രീം കോടതി ഓർമ്മിപ്പിച്ചു.
​പ്രധാന ആനുകൂല്യങ്ങൾ:
​അനാവശ്യമായ ക്രിമിനൽ നടപടികളിൽ നിന്ന് വ്യക്തികൾക്ക് സംരക്ഷണം ലഭിക്കുന്നു.
​കോടതികളുടെ സമയം ദുരുപയോഗം ചെയ്യുന്നത് കുറയുന്നു.
​ക്രിമിനൽ നിയമത്തിലെ നടപടിക്രമങ്ങൾ കൂടുതൽ സുതാര്യവും നീതിയുക്തവുമാകുന്നു.
​പുതിയ ക്രിമിനൽ നിയമമായ ബിഎൻഎസ്എസ് (BNSS) പ്രകാരമുള്ള നടപടിക്രമങ്ങളിൽ ഈ വിധി നിർണ്ണായകമായ ഒരു മാർഗ്ഗരേഖയായി മാറും.