രാജ്യത്തെ അഭിഭാഷകർക്ക് നേരെയുള്ള അതിക്രമങ്ങൾ തടയാനും അവരുടെ തൊഴിൽ സുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കാനും ലക്ഷ്യമിട്ട് കേന്ദ്ര സർക്കാർ വിഭാവനം ചെയ്യുന്ന 'അഭിഭാഷക സംരക്ഷണ ബിൽ' (Advocates Protection Bill) നിർണായകമായ ഒരു നിയമനിർമ്മാണമായി മാറുമെന്നാണ് വിലയിരുത്തൽ. അഭിഭാഷകരെ ലക്ഷ്യം വെച്ചുള്ള ശാരീരിക ആക്രമണങ്ങൾ, ഭീഷണികൾ, വസ്തുവകകൾ നശിപ്പിക്കൽ തുടങ്ങിയ സംഭവങ്ങൾ വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ, ഈ ബില്ലിന്റെ പ്രസക്തി വർദ്ധിക്കുകയാണ്. 2023-ൽ രാജസ്ഥാനിൽ സമാനമായ ഒരു നിയമം പാസാക്കിയതിന് പിന്നാലെയാണ് ദേശീയതലത്തിൽ ഈ ബിൽ രൂപകൽപ്പന ചെയ്യുന്നത്.

ബില്ലിന്റെ പ്രധാന വ്യവസ്ഥകൾ (പ്രതീക്ഷിത ഉള്ളടക്കം):

കേന്ദ്ര സർക്കാർ പരിഗണനയിലുള്ള  അഭിഭാഷക സംരക്ഷണ ബിൽ' (കരട് രൂപത്തിൽ) അഭിഭാഷകരുടെ സുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കുന്നതിനായി നിരവധി സുപ്രധാന വ്യവസ്ഥകൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നുണ്ട്. ഇവ താഴെ പറയുന്നവയാണ്:

 * 'അക്രമം' എന്നതിന്റെ വിശാലമായ നിർവചനം (Definition of 'Violence'):
   * അഭിഭാഷകർക്കെതിരെ നടക്കുന്ന ഏത് തരത്തിലുള്ള ശാരീരിക ആക്രമണവും (Assault) ഈ നിയമത്തിന്റെ പരിധിയിൽ വരും.
   * ഗുരുതരമായ പരിക്കേൽപ്പിക്കൽ (Grievous Hurt), ക്രിമിനൽ ബലം പ്രയോഗിക്കൽ (Criminal Force), ക്രിമിനൽ ഭീഷണിപ്പെടുത്തൽ (Criminal Intimidation) എന്നിവയും അക്രമത്തിന്റെ നിർവചനത്തിൽ ഉൾപ്പെടും.
   * അഭിഭാഷകന്റെ ഔദ്യോഗിക കൃത്യനിർവ്വഹണത്തെ തടസ്സപ്പെടുത്തുന്ന ഏതൊരു പ്രവൃത്തിയും, ഉദാഹരണത്തിന്, കേസ് ഡയറി കീറുക, രേഖകൾ നശിപ്പിക്കുക, വ്യാജ കേസുകൾ നൽകി ബുദ്ധിമുട്ടിക്കുക, കോടതി നടപടികളിൽ നിന്ന് തടയുക എന്നിവയും അക്രമമായി കണക്കാക്കും.
   * അഭിഭാഷകന്റെ വസ്തുവകകൾക്ക് (property) ഉണ്ടാക്കുന്ന നാശനഷ്ടങ്ങളും ഈ നിയമപ്രകാരം കുറ്റകരമാകും.
 * കുറ്റകൃത്യങ്ങൾക്കുള്ള ശിക്ഷ (Punishment for Offences):
   * അഭിഭാഷകർക്കെതിരെ അക്രമം നടത്തുന്നവർക്ക് അല്ലെങ്കിൽ അതിന് പ്രേരിപ്പിക്കുന്നവർക്ക് കുറഞ്ഞത് ആറ് മാസം തടവ് മുതൽ അഞ്ച് വർഷം വരെ തടവും ഒരു ലക്ഷം രൂപ വരെ പിഴയും ചുമത്താൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ടാകും.
   * ഗുരുതരമായ പരിക്കേൽപ്പിക്കുന്ന കുറ്റങ്ങൾക്ക് ഏഴ് വർഷം വരെ തടവും 50,000 രൂപ വരെ പിഴയും ചുമത്താൻ സാധ്യതയുണ്ട്.
   * ഒന്നിലധികം തവണ കുറ്റം ചെയ്യുന്നവർക്ക് (Repeat Offenders) അഞ്ച് വർഷം വരെ തടവും പിഴയും ലഭിക്കാനുള്ള വ്യവസ്ഥയും പരിഗണനയിലുണ്ട്.
 * നഷ്ടപരിഹാരം (Compensation):
   * അക്രമം വഴി അഭിഭാഷകനുണ്ടാകുന്ന നഷ്ടങ്ങൾക്കോ പരിക്കുകൾക്കോ അക്രമികളിൽ നിന്ന് നഷ്ടപരിഹാരം ഈടാക്കാൻ നിയമത്തിൽ വ്യവസ്ഥയുണ്ടാകും. കോടതിക്ക് ഈ നഷ്ടപരിഹാരത്തുക നിർണ്ണയിക്കാൻ അധികാരമുണ്ടാകും.
 * പോലീസ് സംരക്ഷണം (Police Protection):
   * അക്രമ ഭീഷണിയുള്ള അഭിഭാഷകർക്ക് പോലീസ് സംരക്ഷണം നൽകാൻ സർക്കാരിന് ബാധ്യതയുണ്ടാകും. സംസ്ഥാന ഹൈക്കോടതിയിൽ അഭിഭാഷകൻ അപേക്ഷ സമർപ്പിച്ചാൽ, കോടതിക്ക് ഉചിതമായ കാലയളവിലേക്ക് പോലീസ് സംരക്ഷണം നൽകാൻ ഉത്തരവിടാൻ കഴിയും.
 * അറസ്റ്റ് / അന്വേഷണ നടപടികൾ (Arrest / Investigation Procedures):
   * ചീഫ് ജുഡീഷ്യൽ മജിസ്‌ട്രേറ്റിന്റെ (Chief Judicial Magistrate) പ്രത്യേക ഉത്തരവില്ലാതെ ഒരു പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥനും അഭിഭാഷകനെ അറസ്റ്റ് ചെയ്യാനോ അന്വേഷണം നടത്താനോ പാടില്ല എന്ന വ്യവസ്ഥ ഉൾപ്പെടുത്താൻ സാധ്യതയുണ്ട്.
   * അഭിഭാഷകനെതിരെ ഏതെങ്കിലും കുറ്റകൃത്യത്തെക്കുറിച്ച് വിവരം ലഭിച്ചാൽ, പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥൻ അത് രേഖപ്പെടുത്തുകയും തുടർനടപടിക്കായി ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള ചീഫ് ജുഡീഷ്യൽ മജിസ്‌ട്രേറ്റിന് കൈമാറുകയും വേണം. (ഇത്തരം വ്യവസ്ഥകൾ സംബന്ധിച്ച് അന്തിമരൂപത്തിൽ മാറ്റങ്ങൾ വരാം.)
 * സംസ്ഥാനതല സമിതികൾ (State-level Committees):
   * അഭിഭാഷകരുടെ സുരക്ഷാ വിഷയങ്ങൾ പരിഗണിക്കാനും പരാതികൾ പരിഹരിക്കാനുമായി സംസ്ഥാനതലത്തിൽ പ്രത്യേക സമിതികൾ രൂപീകരിക്കാനും ബില്ലിൽ വ്യവസ്ഥയുണ്ടാകാം.
 * ദുരുപയോഗം തടയൽ (Prevention of Misuse):
   * ഈ നിയമം ദുരുപയോഗം ചെയ്യുകയോ, വ്യാജ പരാതികൾ നൽകുകയോ ചെയ്യുന്ന അഭിഭാഷകർക്കെതിരെയും ശിക്ഷാ വ്യവസ്ഥകൾ ഉൾപ്പെടുത്താൻ സാധ്യതയുണ്ട്. ഇതിലൂടെ നിയമത്തിന്റെ ദുരുപയോഗം തടയാൻ കഴിയും.

നിയമപരമായ അടിസ്ഥാനവും ആവശ്യകതയും:

ഇന്ത്യൻ ശിക്ഷാ നിയമത്തിൽ (BNS) പോലീസുകാർക്കും മറ്റ് സർക്കാർ ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കും ജോലി ചെയ്യുമ്പോൾ നേരിടുന്ന ആക്രമണങ്ങളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷണം നൽകുന്നതിന് പ്രത്യേക വകുപ്പുകളുണ്ട് (ഉദാ: IPC 353, 332). എന്നാൽ, അഭിഭാഷകർക്ക് അവരുടെ തൊഴിൽപരമായ കടമകൾ നിർവഹിക്കുമ്പോൾ ഉണ്ടാകുന്ന അക്രമങ്ങൾക്കെതിരെ വ്യക്തമായ നിയമപരിരക്ഷ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. ഈ നിയമപരമായ വിടവ് നികത്താനാണ് ' അഭിഭാഷകസംരക്ഷണ ബിൽ' ലക്ഷ്യമിടുന്നത്.
രാജസ്ഥാനിൽ ' അഭിഭാഷക സംരക്ഷണ നിയമം, 2023' പാസാക്കിയതോടെ, രാജ്യത്ത് ഒരു ഏകീകൃത നിയമം എന്ന ആവശ്യം കൂടുതൽ ശക്തിപ്പെട്ടു. രാഷ്ട്രീയ ഭേദമില്ലാതെ രാജ്യത്തുടനീളം അഭിഭാഷകർക്ക് സുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കുക എന്നതും ഈ ബില്ലിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യങ്ങളിലൊന്നാണ്.

പ്രതീക്ഷകളും ആശങ്കകളും:

ഈ ബിൽ നീതിന്യായ വ്യവസ്ഥയിൽ പുതിയൊരു അധ്യായം കുറിക്കുമെന്നാണ് പൊതുവെയുള്ള വിലയിരുത്തൽ.
 * ആത്മവിശ്വാസം വർദ്ധിക്കും: അഭിഭാഷകർക്ക്, പ്രത്യേകിച്ച് വനിതാ അഭിഭാഷകർക്ക്, ഭയമില്ലാതെ ജോലി ചെയ്യാനുള്ള സുരക്ഷിതമായ സാഹചര്യം ഇത് ഉറപ്പാക്കും.
 * കുറ്റകൃത്യങ്ങൾ കുറയും: ശക്തമായ ശിക്ഷാ വ്യവസ്ഥകൾ അക്രമം നടത്താൻ ശ്രമിക്കുന്നവരെ പിന്തിരിപ്പിക്കും.
 * തൊഴിൽ സ്വാതന്ത്ര്യം: ജനശ്രദ്ധയാകർഷിക്കുന്ന വിഷയങ്ങളിലും അഭിഭാഷകർക്ക് ഭയരഹിതമായി ഇടപെടാൻ ഇത് സഹായിക്കും.
 * സർക്കാർ ഉത്തരവാദിത്തം: അഭിഭാഷകരുടെ നിയമപരമായ സംരക്ഷണം ഉറപ്പാക്കുന്നതിനുള്ള സർക്കാരിന്റെ ബാധ്യതയെ ഈ നിയമം കൂടുതൽ ദൃഢമാക്കും.

എന്നിരുന്നാലും, ബില്ലിലെ 'അക്രമം' എന്ന പദത്തിന്റെ വ്യാഖ്യാനം, മറ്റ് നിയമങ്ങളുമായുള്ള ഓവർലാപ്പിംഗ് സാധ്യതകൾ, കേവലം നിയമനിർമ്മാണം കൊണ്ട് മാത്രം അഭിഭാഷകരുടെ പ്രശ്‌നങ്ങൾ പൂർണ്ണമായി പരിഹരിക്കപ്പെടുമോ തുടങ്ങിയ ആശങ്കകളും ചില കോണുകളിൽ നിന്ന് ഉയരുന്നുണ്ട്. കോടതികളിലെ അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾ മെച്ചപ്പെടുത്തുകയും സുരക്ഷാ സംവിധാനങ്ങൾ ശക്തിപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യേണ്ടതും അനിവാര്യമാണെന്ന് ചില നിയമജ്ഞർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.

നീതിയുടെ സംരക്ഷകർക്ക് സുരക്ഷ:

രാഷ്ട്രീയപരവും തൊഴിൽപരവും സാമൂഹികവുമായ വെല്ലുവിളികൾക്കിടയിലും, നിയമവ്യവസ്ഥയെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നവർക്ക് അവരുടെ ജോലി ഭയമില്ലാതെ ചെയ്യാനുള്ള സാഹചര്യം അത്യാവശ്യമാണ്. "അഭിഭാഷകർക്കെതിരെയുള്ള അക്രമം നീതി നടപ്പിലാക്കാനുള്ള അവകാശത്തെ നേരിട്ട് ബാധിക്കുന്നതാണ്" എന്നത് ആഗോളതലത്തിൽ അംഗീകരിക്കപ്പെട്ട ഒരു തത്വമാണ്.

അതിനാൽ, 'അഭിഭാഷക സംരക്ഷണ ബിൽ' ഒരു കാലഘട്ടത്തിന്റെ ആവശ്യം മാത്രമല്ല, ഭരണഘടനയുടെ ആർട്ടിക്കിൾ 21 പ്രകാരമുള്ള "ജീവിതാവകാശം, അന്തസ്സോടെയും സുരക്ഷയോടെയും ജീവിക്കാനുള്ള അവകാശം" എന്ന തത്വത്തിന്റെ പരിധിയിൽ വരുന്ന നിയമ സംരക്ഷണം കൂടിയാണ്. നീതി സംരക്ഷിക്കുന്നവരെ സംരക്ഷിക്കുമ്പോൾ മാത്രമാണ് ഒരു രാജ്യത്തിന്റെ നീതിന്യായ വ്യവസ്ഥക്ക് പൂർണ്ണമായ ശക്തി ലഭിക്കുന്നത്. ബിൽ നിയമമായി മാറുന്നതോടെ രാജ്യത്തെ നിയമ പ്രൊഫഷന് വലിയ ഉണർവ് ലഭിക്കുമെന്ന പ്രതീക്ഷയിലാണ് അഭിഭാഷക സമൂഹം.