സ്ത്രീകൾക്കെതിരെയുള്ള ഗാർഹിക പീഡനങ്ങളും ക്രൂരതകളും തടയാൻ ഇന്ത്യൻ പീനൽ കോഡ് (IPC) 498A വകുപ്പ് പ്രകാരം നിയമനിർമ്മാണം നടത്തിയത് 1980-ലാണ്. ഭർത്താവോ അയാളുടെ ബന്ധുക്കളോ സ്ത്രീകളോട് കാണിക്കുന്ന ശാരീരികമോ മാനസികമോ ആയ ക്രൂരതകൾക്ക് തടവുശിക്ഷ നൽകുന്ന ഈ നിയമം, സ്ത്രീകളുടെ സുരക്ഷ ഉറപ്പുവരുത്തുന്നതിൽ ഒരുപാട് കാലം നിർണായക പങ്ക് വഹിച്ചു. സ്ത്രീധന മരണങ്ങൾ വർധിച്ചുവന്ന സാഹചര്യത്തിൽ, പാർലമെന്റ് ആഴത്തിലുള്ള പഠനങ്ങൾക്ക് ശേഷമാണ് ഈ നിയമം കൊണ്ടുവന്നത്.

എന്നാൽ, അടുത്തിടെ അലഹബാദ് ഹൈക്കോടതിയും അതിനു പിന്നാലെ സുപ്രീം കോടതിയും ഈ നിയമത്തിൻറെ പ്രയോഗത്തിൽ ചില മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തിയിരിക്കുകയാണ്. ഒരു പരാതി ലഭിച്ചാൽ പോലും, രണ്ട് മാസത്തേക്ക് പ്രതികളെ അറസ്റ്റ് ചെയ്യുകയോ നിർബന്ധിത നടപടികൾ എടുക്കുകയോ ചെയ്യരുതെന്നാണ് കോടതിയുടെ നിർദ്ദേശം. ഇതിനായി ജില്ലാ തലത്തിൽ 'കുടുംബക്ഷേമ സമിതികൾ' രൂപീകരിക്കാനും കേസുകൾ അവിടേക്ക് കൈമാറാനും കോടതി നിർദേശിച്ചു.

ഇതൊരു താൽക്കാലിക സുരക്ഷാ കവചമായി പ്രതികൾക്ക് ലഭിച്ചേക്കാം, പക്ഷേ ഇത് ഇരകളായ സ്ത്രീകൾക്ക് വലിയ തിരിച്ചടിയാണ്. നിലവിൽ ദുർബലരും പരാതി നൽകാൻ പോലും മടിക്കുന്നവരുമായ സ്ത്രീകൾക്ക് ഇത് വലിയ മാനസിക സമ്മർദ്ദമുണ്ടാക്കും. രണ്ട് മാസത്തേക്ക് അറസ്റ്റ് ചെയ്യാനോ അന്വേഷണം നടത്താനോ കഴിയാതെ വരുമ്പോൾ, ഇരകളുടെ സുരക്ഷ അപകടത്തിലാവുകയും യഥാർത്ഥ കുറ്റവാളികൾ രക്ഷപ്പെടാൻ സാധ്യതയേറുകയും ചെയ്യും.

നിയമത്തിന്റെ ദുരുപയോഗം ഒരു വിഷയമായി കോടതികൾ ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയിട്ടുണ്ട്. 2005-ൽ സുശീൽ കുമാർ ശർമ vs യൂണിയൻ ഓഫ് ഇന്ത്യ കേസിൽ സുപ്രീം കോടതി 'നിയമപരമായ ഭീകരവാദം' എന്ന പ്രയോഗം വരെ നടത്തിയിരുന്നു. 2014-ൽ അർണേഷ് കുമാർ vs സ്റ്റേറ്റ് ഓഫ് ബിഹാർ കേസിൽ അറസ്റ്റ് ചെയ്യുന്നതിന് കർശനമായ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശങ്ങൾ നൽകിയിരുന്നു.

എന്നാൽ, നിയമം ദുരുപയോഗം ചെയ്യുന്നു എന്നതിന് കൃത്യമായ കണക്കുകളോ തെളിവുകളോ കോടതിയുടെ മുന്നിൽ ഉണ്ടായിരുന്നില്ലെന്നാണ് ചൂണ്ടിക്കാട്ടപ്പെടുന്നത്. ദേശീയ ക്രൈം റെക്കോർഡ്സ് ബ്യൂറോ (NCRB) പുറത്തുവിട്ട 2022-ലെ കണക്കനുസരിച്ച്, ഇത്തരം കേസുകളിലെ ശിക്ഷാ നിരക്ക് 18% ആണ്. ഇത് മറ്റ് പല കുറ്റകൃത്യങ്ങളെക്കാളും കൂടുതലാണ്. സമൂഹത്തിലെ കുടുംബബന്ധങ്ങൾ, സാമ്പത്തിക പ്രശ്നങ്ങൾ, അന്വേഷണത്തിലെ പോരായ്മകൾ തുടങ്ങിയ പല കാരണങ്ങളും ശിക്ഷാ നിരക്ക് കുറയാൻ കാരണമാകാം. ഒരു നിയമം ദുരുപയോഗം ചെയ്യപ്പെടുന്നു എന്നതുകൊണ്ട് ആ നിയമത്തെ ഇല്ലാതാക്കുകയോ ദുർബലപ്പെടുത്തുകയോ ചെയ്യുന്നത് ശരിയായ നടപടിയല്ലെന്ന് കോടതി തന്നെ മുൻപ് പല കേസുകളിലും വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.

ഈ പുതിയ കോടതി വിധി സ്ത്രീകളുടെ സുരക്ഷയെ അപകടത്തിലാക്കുന്നുണ്ടോ എന്ന ചോദ്യം പ്രസക്തമാണ്. കുറ്റവാളികൾക്ക് സംരക്ഷണം നൽകുന്ന ഈ നീക്കം, നീതിക്കായി പോരാടുന്ന സ്ത്രീകളുടെ പ്രതീക്ഷകളെ ഇല്ലാതാക്കുന്നതിന് തുല്യമാണ്. യഥാർത്ഥത്തിൽ, ഈ പുതിയ വിധി സ്ത്രീകളെ കൂടുതൽ ദുർബലരാക്കുകയും നീതി ലഭിക്കുന്നതിനുള്ള വഴികൾ അടയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നതായി നിയമ വിദഗ്ധർ അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു.