മലയോര മേഖലകളുടെ വികസനത്തിൽ ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ പ്രത്യേകതകൾ എന്നും നിർണായകമാണ്. കുന്നുകളും താഴ്‌വരകളും വനാതിർത്തികളും തോട്ടം മേഖലകളും ചിതറിക്കിടക്കുന്ന ജനവാസകേന്ദ്രങ്ങളും ചേർന്നതാണ് ഇടുക്കിയുടെയും വയനാടിന്റെയും ഭൂപ്രകൃതി. നഗരകേന്ദ്രങ്ങളിൽനിന്നും പ്രധാന സേവനകേന്ദ്രങ്ങളിൽനിന്നും അകലെ താമസിക്കുന്നവർക്ക് വിദ്യാഭ്യാസം, തൊഴിൽ, ആരോഗ്യപരിചരണം, വിപണി, സർക്കാർ സേവനങ്ങൾ എന്നിവയിലേക്കുള്ള പ്രവേശനം പലപ്പോഴും യാത്രയെയും സമയത്തെയും ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു. ഇത്തരമൊരു സാഹചര്യത്തിൽ ഡിജിറ്റൽ കണക്റ്റിവിറ്റി ഒരു അധിക സൗകര്യം മാത്രമല്ല, ദൈനംദിന ആവശ്യങ്ങൾ നിറവേറ്റാൻ സഹായിക്കുന്ന അടിസ്ഥാനസൗകര്യവുമാണ്. മലയോര ജനതയെ ഡിജിറ്റൽ ലോകവുമായി കൂടുതൽ അടുപ്പിക്കുന്നതിൽ കേരള ഫൈബർ ഒപ്റ്റിക് നെറ്റ്‌വർക്ക് (കെഫോൺ) പോലുള്ള പദ്ധതികൾക്ക് പ്രസക്തിയേറുന്നു.
സംസ്ഥാനത്ത് കെഫോണിന്റെ ആകെ കണക്ഷനുകളുടെ എണ്ണം 2,04,591 ആയി ഉയർന്നിട്ടുണ്ട്. മലയോര ജില്ലകളായ ഇടുക്കിയിൽ 10,357 കണക്ഷനുകളും വയനാട്ടിൽ 10,199 കണക്ഷനുകളുമാണുള്ളത്. ഈ കണക്കുകൾ ജില്ലകളിലെ എല്ലാ പ്രദേശങ്ങളിലും ഒരേ തരത്തിലുള്ള സേവനലഭ്യതയുണ്ടെന്ന് അർഥമാക്കുന്നില്ലെങ്കിലും മലയോര മേഖലകളിലേക്കുള്ള കണക്റ്റിവിറ്റി വ്യാപനത്തിന്റെ ഒരു ചിത്രം നൽകുന്നു. പ്രത്യേകിച്ച് ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ വെല്ലുവിളികൾ നിലനിൽക്കുന്ന പ്രദേശങ്ങളിൽ ഫൈബർ ശൃംഖല വികസിപ്പിക്കുകയും വീടുകളിലേക്കും സ്ഥാപനങ്ങളിലേക്കും അവസാന മൈൽ കണക്ഷൻ എത്തിക്കുകയും ചെയ്യുന്നത് പ്രധാനമാണ്.

ഇടുക്കിയിലും വയനാട്ടിലും ഇന്റർനെറ്റ് ലഭ്യതയുടെ പ്രാധാന്യം മനസ്സിലാക്കാൻ അവിടങ്ങളിലെ ജീവിതസാഹചര്യങ്ങൾ പരിഗണിക്കണം. ചില ഗ്രാമങ്ങൾ പ്രധാന റോഡുകളിൽനിന്ന് അകലെയാണ്. ചിലയിടങ്ങളിൽ വീടുകൾ പരസ്പരം ദൂരെയായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. കുന്നിൻപ്രദേശങ്ങൾ, വനാതിർത്തികൾ, തോട്ടം മേഖലകൾ, വളഞ്ഞുപുളഞ്ഞ റോഡുകൾ എന്നിവ അടിസ്ഥാനസൗകര്യങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കുന്നതിലും പരിപാലിക്കുന്നതിലും വെല്ലുവിളി സൃഷ്ടിക്കുന്നു. മഴക്കാലത്ത് റോഡുകളിലുണ്ടാകുന്ന തടസ്സങ്ങൾ, മണ്ണിടിച്ചിൽ സാധ്യത, വൈദ്യുതി തടസ്സങ്ങൾ, കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനങ്ങൾ എന്നിവ സേവനങ്ങളുടെ തുടർച്ചയെ ബാധിക്കാം. അതിനാൽ മലയോര മേഖലകളിലെ കണക്റ്റിവിറ്റി വികസനം ശൃംഖല സ്ഥാപിക്കുന്നതിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നില്ല. തകരാറുകൾ വേഗത്തിൽ പരിഹരിക്കാനും സ്ഥിരതയുള്ള സേവനം നിലനിർത്താനും കഴിയുന്ന പരിപാലന സംവിധാനവും അതിനൊപ്പം ആവശ്യമാണ്.

മലയോര മേഖലകളിൽ മൊബൈൽ സിഗ്നൽ ലഭ്യതയിലും ഇന്റർനെറ്റ് വേഗതയിലും പ്രദേശങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് വ്യത്യാസങ്ങൾ അനുഭവപ്പെടാം. താഴ്‌വരകളിലും വനാതിർത്തികളോടു ചേർന്ന പ്രദേശങ്ങളിലും ഒരേ നിലവാരത്തിലുള്ള നെറ്റ്‌വർക്ക് ലഭിക്കണമെന്നില്ല. ചില വീടുകളിൽ നിന്ന് പ്രധാന റോഡിലേക്കോ പൊതുസേവന കേന്ദ്രത്തിലേക്കോ എത്താൻ തന്നെ ദൂരം സഞ്ചരിക്കേണ്ടിവരാം. ഇത്തരം സാഹചര്യങ്ങളിൽ ഓൺലൈൻ സേവനങ്ങൾ പ്രയോജനപ്പെടുത്താനുള്ള അവസരം ഉണ്ടായാലും കണക്ഷന്റെ സ്ഥിരതയും ചെലവും ഉപകരണങ്ങളുടെ ലഭ്യതയും നിർണായകമാകും. കർഷകർക്ക് കാലാവസ്ഥാ മുന്നറിയിപ്പുകളും വിപണിവിവരങ്ങളും സമയബന്ധിതമായി ലഭിക്കുന്നത് മുതൽ വിദ്യാർഥികൾക്ക് പഠനസാമഗ്രികൾ ഡൗൺലോഡ് ചെയ്യുന്നതുവരെ വിശ്വസനീയമായ കണക്റ്റിവിറ്റി ആവശ്യമാണ്. ദുരന്തസാധ്യതയുള്ള മേഖലകളിൽ മുന്നറിയിപ്പുകളും ഔദ്യോഗിക അറിയിപ്പുകളും വേഗത്തിൽ ലഭ്യമാക്കുന്നതിലും ഡിജിറ്റൽ ശൃംഖലകൾ സഹായകമാകാം. അതേസമയം, വൈദ്യുതി തടസ്സം, പ്രകൃതിക്ഷോഭം, കേബിൾ തകരാർ തുടങ്ങിയ സാഹചര്യങ്ങളിൽ സേവനം തുടർച്ചയായി ലഭ്യമാക്കുക എളുപ്പമല്ല. ഇത്തരം വെല്ലുവിളികൾ മുൻകൂട്ടി കണക്കിലെടുത്തുള്ള ശൃംഖലാ ആസൂത്രണവും പ്രാദേശികതലത്തിലുള്ള പരിപാലനവും അത്യാവശ്യമാണ്. ഡിജിറ്റൽ സേവനങ്ങൾ ലഭ്യമാകാത്ത ഇടങ്ങൾ കണ്ടെത്തി അവിടേക്കുള്ള കണക്റ്റിവിറ്റി വികസിപ്പിക്കുന്നതിനും ശ്രദ്ധ നൽകണം.

ഇവിടങ്ങളിൽ ഇന്റർനെറ്റ് ഉപയോഗം പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുമ്പോൾ പ്രാദേശിക ഭാഷയിലുള്ള ഡിജിറ്റൽ ഉള്ളടക്കത്തിനും പ്രാധാന്യമുണ്ട്. കൃഷി, മൃഗസംരക്ഷണം, ചെറുകിട വ്യാപാരം, ടൂറിസം തുടങ്ങിയ മേഖലകളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിവരങ്ങൾ ലളിതമായ രീതിയിൽ ലഭ്യമാകുന്നത് ഉപയോക്താക്കൾക്ക് കൂടുതൽ പ്രയോജനകരമാകും. സ്കൂളുകൾക്കും വായനശാലകൾക്കും പൊതുസേവന കേന്ദ്രങ്ങൾക്കും ലഭിക്കുന്ന കണക്റ്റിവിറ്റി വ്യക്തിഗത വീടുകളിലെ സേവനത്തിന് പുറമെ സമൂഹതലത്തിലുള്ള ഉപയോഗത്തിനും വഴിയൊരുക്കും. ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകളും പ്രാദേശിക കൂട്ടായ്മകളും ചേർന്ന് ഡിജിറ്റൽ പരിശീലന പരിപാടികൾ സംഘടിപ്പിച്ചാൽ പുതിയ ഉപയോക്താക്കൾക്ക് ഓൺലൈൻ സേവനങ്ങൾ ആത്മവിശ്വാസത്തോടെ ഉപയോഗിക്കാൻ കഴിയും. ഇതിലൂടെ കണക്റ്റിവിറ്റി സൗകര്യം യഥാർഥ സാമൂഹിക പ്രയോജനമായി മാറാനുള്ള സാധ്യത വർധിക്കും. ഇതിനൊപ്പം സേവനങ്ങളുടെ ചെലവ് സാധാരണ കുടുംബങ്ങൾക്കും ചെറുകിട സംരംഭങ്ങൾക്കും താങ്ങാനാകുന്നതാണെന്ന് ഉറപ്പാക്കുന്നതും തുല്യപ്രാധാന്യമുള്ള കാര്യമാണ്. സേവനതുടർച്ചയും പരാതിപരിഹാരവും അതിന്റെ ഭാഗമാകണം. പ്രാദേശിക ആവശ്യങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് സേവനം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതും തുടർച്ചയായ പ്രവർത്തനമാണ്.

ഡിജിറ്റൽ കണക്റ്റിവിറ്റി വിദ്യാഭ്യാസ രംഗത്ത് പുതിയ പഠനസാധ്യതകൾ തുറക്കുന്നു. വിദൂര പ്രദേശങ്ങളിലെ വിദ്യാർഥികൾക്ക് ഓൺലൈൻ പഠനവിഭവങ്ങൾ, ഡിജിറ്റൽ ലൈബ്രറികൾ, പഠനവീഡിയോകൾ, വിവിധ വിഷയങ്ങളിലെ പരിശീലന ഉള്ളടക്കങ്ങൾ എന്നിവ ഉപയോഗിക്കാൻ ഇന്റർനെറ്റ് സഹായകമാണ്. സ്കൂളുകളിലും പൊതുപഠന കേന്ദ്രങ്ങളിലും വിശ്വസനീയമായ കണക്ഷൻ ലഭ്യമാകുമ്പോൾ അധ്യാപകർക്കും വിദ്യാർഥികൾക്കും പഠനസാമഗ്രികൾ പങ്കുവയ്ക്കാനും ഓൺലൈൻ പരിശീലനങ്ങളിൽ പങ്കെടുക്കാനും കഴിയും. എന്നാൽ ഉപകരണങ്ങളുടെ ലഭ്യത, വൈദ്യുതി, ഡിജിറ്റൽ പരിജ്ഞാനം, ഭാഷാപരമായ പിന്തുണ എന്നിവയും ഒരുപോലെ പ്രധാനമാണ്. കണക്റ്റിവിറ്റി ലഭിച്ചതുകൊണ്ടുമാത്രം പഠനത്തിലെ വിടവ് ഇല്ലാതാകില്ല; അത് പ്രയോജനപ്പെടുത്താനുള്ള സാഹചര്യം കൂടി ഒരുക്കണം.

തൊഴിൽ മേഖലയിലും ഇന്റർനെറ്റ് നിർണായകമാകുകയാണ്. വീട്ടിലിരുന്ന് ജോലി ചെയ്യുന്നവർ, ഫ്രീലാൻസർമാർ, ഓൺലൈൻ സേവനങ്ങൾ നൽകുന്നവർ, ചെറുകിട സംരംഭകർ എന്നിവർക്ക് സ്ഥിരതയുള്ള കണക്റ്റിവിറ്റി ആവശ്യമാണ്. വീഡിയോ മീറ്റിങ്ങുകൾ, ഫയൽ കൈമാറ്റം, ഓൺലൈൻ സഹകരണം, ഉപഭോക്താക്കളുമായുള്ള ആശയവിനിമയം തുടങ്ങിയ പ്രവർത്തനങ്ങൾ തടസ്സമില്ലാതെ നടത്താൻ ഗുണമേന്മയുള്ള ഇന്റർനെറ്റ് വേണം. മലയോര മേഖലകളിൽ താമസിക്കുന്നവർക്ക് ചില തൊഴിൽ അവസരങ്ങൾ സ്വന്തം പ്രദേശത്തുനിന്നുതന്നെ പ്രയോജനപ്പെടുത്താൻ ഇതിലൂടെ സാധ്യമായേക്കാം. നഗരങ്ങളിലേക്ക് താമസം മാറാതെ തൊഴിൽ തുടരാനുള്ള സാധ്യതയും ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. എന്നിരുന്നാലും തൊഴിൽ അവസരങ്ങൾ, പരിശീലനം, കമ്പ്യൂട്ടർ ഉപകരണങ്ങൾ, വൈദ്യുതി, ഡിജിറ്റൽ നൈപുണ്യം എന്നിവ കൂടി ലഭ്യമാകുമ്പോഴാണ് ഈ സാധ്യത പ്രായോഗികമാകുന്നത്.

ഇടുക്കിയുടെയും വയനാട്ടിന്റെയും സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയിൽ കൃഷിക്കും വിനോദസഞ്ചാരത്തിനും ചെറുകിട സംരംഭങ്ങൾക്കും വലിയ സ്ഥാനമുണ്ട്. കർഷകർക്ക് വിപണിവിലകൾ, കാലാവസ്ഥാ വിവരങ്ങൾ, കൃഷിരീതികൾ, സർക്കാർ പദ്ധതികൾ എന്നിവയെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ ഓൺലൈനായി ലഭ്യമാക്കാൻ ഇന്റർനെറ്റ് സഹായിക്കും. ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ നേരിട്ട് ഉപഭോക്താക്കളിലേക്ക് എത്തിക്കുന്നതിനും വിപണന സാധ്യതകൾ കണ്ടെത്തുന്നതിനും ഡിജിറ്റൽ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകൾ പ്രയോജനപ്പെടാം. ഹോംസ്റ്റേകൾ, ചെറുകിട താമസസൗകര്യങ്ങൾ, പ്രാദേശിക ടൂർ ഓപ്പറേറ്റർമാർ, ഗൈഡുകൾ, കൈത്തൊഴിൽ ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ വിൽക്കുന്നവർ എന്നിവർക്കും ഓൺലൈൻ സാന്നിധ്യം ആവശ്യമാണ്. ബുക്കിങ്ങുകൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുക, ഡിജിറ്റൽ പേയ്‌മെന്റുകൾ സ്വീകരിക്കുക, സേവനവിവരങ്ങൾ പങ്കുവയ്ക്കുക, ഉപഭോക്താക്കളുമായി ബന്ധപ്പെടുക തുടങ്ങിയവയ്ക്ക് കണക്റ്റിവിറ്റി പിന്തുണ നൽകുന്നു. എന്നാൽ വിപണനപരിശീലനം, ഭാഷാപരമായ സഹായം, സുരക്ഷിതമായ ഇടപാടുകളെക്കുറിച്ചുള്ള അറിവ് എന്നിവയും ആവശ്യമാണ്.

ആരോഗ്യസേവനങ്ങളിലേക്കുള്ള പ്രവേശനത്തിലും കണക്റ്റിവിറ്റി സഹായകമാകാം. ദൂരെയുള്ള ആശുപത്രികളിലെ അപ്പോയിന്റ്മെന്റുകൾ ബുക്ക് ചെയ്യുക, പരിശോധനാ റിപ്പോർട്ടുകൾ ഓൺലൈനായി ലഭ്യമാക്കുക, ആരോഗ്യവിവരങ്ങൾ പരിശോധിക്കുക, സാധ്യമായിടത്ത് ഡോക്ടർമാരുമായി ഓൺലൈൻ കൂടിയാലോചന നടത്തുക തുടങ്ങിയവ ഇതിലൂടെ സാധ്യമാകുന്നു. പ്രത്യേകിച്ച് യാത്രയ്ക്ക് കൂടുതൽ സമയം വേണ്ടിവരുന്ന പ്രദേശങ്ങളിൽ ഇത്തരം സൗകര്യങ്ങൾ പ്രാഥമിക വിവരങ്ങളും ശരിയായ ഉപദേശങ്ങളും ലഭ്യമാക്കാൻ സഹായിക്കും. എന്നാൽ ടെലികൺസൾട്ടേഷൻ നേരിട്ടുള്ള പരിശോധനയ്ക്കോ അടിയന്തര ചികിത്സയ്ക്കോ പകരമല്ല. ആരോഗ്യകേന്ദ്രങ്ങളിലെ സൗകര്യങ്ങളും ഡോക്ടർമാരുടെ ലഭ്യതയും ഗതാഗതസൗകര്യങ്ങളും ഉറപ്പാക്കുന്നതിനൊപ്പം ഡിജിറ്റൽ സംവിധാനങ്ങളെ അനുബന്ധമായി ഉപയോഗിക്കുകയാണ് വേണ്ടത്.

സർക്കാർ സേവനങ്ങളുടെ ഓൺലൈൻ ലഭ്യതയും മലയോര ജനതയ്ക്ക് പ്രയോജനകരമാണ്. വിവിധ അപേക്ഷകൾ സമർപ്പിക്കുക, സർട്ടിഫിക്കറ്റുകൾക്കായി അപേക്ഷിക്കുക, സർക്കാർ അറിയിപ്പുകൾ പരിശോധിക്കുക, ബില്ലുകൾ അടയ്ക്കുക, മറ്റ് സേവനങ്ങൾക്കായി ഓൺലൈൻ സംവിധാനങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുക തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങൾക്ക് ഇന്റർനെറ്റ് സഹായിക്കുന്നു. ഓഫീസുകളിലേക്കുള്ള ആവർത്തിച്ചുള്ള യാത്ര കുറയ്ക്കാൻ ചില സേവനങ്ങൾ ഓൺലൈനായി ലഭ്യമാകുന്നത് വഴിയൊരുക്കും. അതേസമയം എല്ലാ നടപടികളും പൂർണമായും ഓൺലൈനായി പൂർത്തിയാക്കാൻ കഴിയണമെന്നില്ല. രേഖാപരിശോധനയോ നേരിട്ടുള്ള ഹാജരാകലോ ആവശ്യമായ സാഹചര്യങ്ങൾ ഉണ്ടായേക്കാം. ഡിജിറ്റൽ സേവനങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കാൻ പരിചയമില്ലാത്തവർക്ക് അക്ഷയ കേന്ദ്രങ്ങൾ, തദ്ദേശസ്ഥാപനങ്ങൾ, പൊതുസേവന കേന്ദ്രങ്ങൾ എന്നിവയുടെ പിന്തുണയും പ്രധാനമാണ്.

വിനോദവും ആശയവിനിമയവും ഉൾപ്പെടെ കുടുംബജീവിതത്തിന്റെ പല മേഖലകളിലും ഇന്റർനെറ്റ് ഉപയോഗം വർധിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഒടിടി പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളിലൂടെ സിനിമകളും പരമ്പരകളും കാണുക, വീഡിയോ കോളുകളിലൂടെ അകലെ കഴിയുന്ന ബന്ധുക്കളുമായി സംസാരിക്കുക, വാർത്തകളും വിവരങ്ങളും അറിയുക, സാമൂഹ്യമാധ്യമങ്ങളിലൂടെ സമൂഹവുമായി ബന്ധപ്പെടുക തുടങ്ങിയവ ഇന്ന് സാധാരണമാണ്. ഇത്തരത്തിലുള്ള ഡിജിറ്റൽ വിനോദസേവനങ്ങൾക്കും ആശയവിനിമയത്തിനും സ്ഥിരതയുള്ള ഇന്റർനെറ്റ് ആവശ്യമാണ്. ഒരേ കണക്ഷൻ പഠനം, ജോലി, വിനോദം, ദൈനംദിന സേവനങ്ങൾ എന്നിവയ്ക്കായി ഉപയോഗിക്കാനാകുന്നത് വീടുകളിലെ കണക്റ്റിവിറ്റിയുടെ പ്രാധാന്യം വർധിപ്പിക്കുന്നു.

സംസ്ഥാനത്തിന്റെ ഡിജിറ്റൽ അടിസ്ഥാനസൗകര്യം വികസിപ്പിക്കുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെയാണ് കെഫോൺ ഫൈബർ ശൃംഖല സ്ഥാപിക്കുന്നത്. വീടുകൾ, സർക്കാർ ഓഫീസുകൾ, വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾ, മറ്റ് സ്ഥാപനങ്ങൾ എന്നിവിടങ്ങളിലേക്ക് കണക്റ്റിവിറ്റി വ്യാപിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള അടിസ്ഥാനസൗകര്യമാണ് പദ്ധതി ഒരുക്കുന്നത്. ഫൈബർ ശൃംഖലയുടെ ലഭ്യത വിവിധ ഇന്റർനെറ്റ് സേവനദാതാക്കൾക്ക് ഉപഭോക്താക്കളിലേക്ക് സേവനം എത്തിക്കാനുള്ള അവസരവും നൽകുന്നു. അതിനാൽ കെഫോണിന്റെ പങ്ക് ഫൈബർ ശൃംഖല വികസിപ്പിക്കുന്നതിലും കണക്റ്റിവിറ്റി വ്യാപനത്തിന് അടിസ്ഥാനമൊരുക്കുന്നതിലുമാണ്. അവസാന മൈൽ കണക്ഷനുകൾ, പ്രാദേശിക സേവനദാതാക്കളുടെ പങ്കാളിത്തം, സേവനത്തിന്റെ നിരക്കും ഗുണനിലവാരവും എന്നിവയാണ് ഉപയോക്താക്കൾക്ക് യഥാർഥത്തിൽ ഇന്റർനെറ്റ് ലഭ്യമാകുന്നതിനെ സ്വാധീനിക്കുന്നത്.
മലയോര പ്രദേശങ്ങളിൽ ശൃംഖല വികസിപ്പിക്കുമ്പോൾ പ്രാദേശിക സാഹചര്യങ്ങൾക്കനുസരിച്ചുള്ള ആസൂത്രണം ആവശ്യമാണ്. ഫൈബർ കേബിളുകൾ സ്ഥാപിക്കുന്നതിനുള്ള വഴിയവകാശം, ദൂരെയുള്ള വീടുകളിലേക്കുള്ള കണക്ഷൻ, വൈദ്യുതി ലഭ്യത, പ്രകൃതിക്ഷോഭങ്ങൾ മൂലമുള്ള നാശനഷ്ടങ്ങൾ, അറ്റകുറ്റപ്പണികൾക്കുള്ള സമയപരിധി എന്നിവ പ്രത്യേകം പരിഗണിക്കണം. മഴക്കാലത്ത് മണ്ണിടിച്ചിലോ റോഡ് തടസ്സങ്ങളോ ഉണ്ടായാൽ സാങ്കേതിക ജീവനക്കാർക്ക് തകരാർ സംഭവിച്ച സ്ഥലത്തെത്താൻ വൈകാം. അതിനാൽ തകരാറുകൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യാനുള്ള സൗകര്യവും വേഗത്തിലുള്ള പരിഹാര സംവിധാനവും സേവനത്തിന്റെ വിശ്വാസ്യത നിലനിർത്താൻ ആവശ്യമാണ്. ശൃംഖലയുടെ ശേഷി ഭാവിയിലെ ആവശ്യങ്ങൾ കൂടി കണക്കിലെടുത്ത് വികസിപ്പിക്കുകയും വേണം.

കണക്റ്റിവിറ്റി ലഭ്യമാകുന്നതോടൊപ്പം അത് സുരക്ഷിതമായി ഉപയോഗിക്കാനുള്ള അറിവും ജനങ്ങളിലേക്ക് എത്തണം. ഓൺലൈൻ തട്ടിപ്പുകൾ തിരിച്ചറിയുക, വ്യക്തിഗത വിവരങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കുക, ശക്തമായ പാസ്‌വേഡുകൾ ഉപയോഗിക്കുക, സംശയാസ്പദമായ ലിങ്കുകൾ ഒഴിവാക്കുക തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങളിൽ അവബോധം ആവശ്യമാണ്. മുതിർന്നവർ, ഡിജിറ്റൽ സേവനങ്ങൾ പരിചയമില്ലാത്തവർ, സാങ്കേതിക ഉപകരണങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കാൻ ബുദ്ധിമുട്ടുള്ളവർ എന്നിവർക്ക് പരിശീലനവും സഹായവും ലഭ്യമാക്കണം. പ്രാദേശിക ഭാഷയിലുള്ള നിർദേശങ്ങളും ലളിതമായ സേവനരീതികളും ഡിജിറ്റൽ സംവിധാനങ്ങൾ കൂടുതൽ ആളുകളിലേക്ക് എത്തിക്കാൻ സഹായിക്കും. അതിനാൽ ഡിജിറ്റൽ ഉൾക്കൊള്ളൽ എന്നത് ഇന്റർനെറ്റ് കണക്ഷൻ നൽകുന്നതിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നതല്ല.ഇടുക്കിയിലും വയനാട്ടിലും രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്ന കണക്ഷനുകൾ മലയോര ജില്ലകളിലെ കണക്റ്റിവിറ്റി വ്യാപനത്തിന്റെ ഒരു സൂചനയാണ്. എന്നാൽ കണക്ഷനുകളുടെ എണ്ണം മാത്രം അടിസ്ഥാനമാക്കി ഓരോ ഗ്രാമത്തിലെയും സേവനലഭ്യതയോ ഗുണനിലവാരമോ വിലയിരുത്താനാവില്ല. ഇപ്പോഴും കണക്റ്റിവിറ്റി പരിമിതമായ പ്രദേശങ്ങൾ ഏതൊക്കെയാണ്, വീടുകളിലേക്കുള്ള അവസാന മൈൽ സൗകര്യം എത്രത്തോളം ലഭ്യമാണ്, ഉപയോക്താക്കൾ നേരിടുന്ന പ്രശ്നങ്ങൾ എന്തൊക്കെയാണ് തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങൾ തുടർച്ചയായി വിലയിരുത്തണം. പ്രാദേശിക സ്ഥാപനങ്ങൾ, സേവനദാതാക്കൾ, ഉപയോക്താക്കൾ എന്നിവരിൽനിന്നുള്ള പ്രതികരണങ്ങൾ ശേഖരിക്കുന്നത് സേവനം മെച്ചപ്പെടുത്താൻ സഹായിക്കും. ഓരോ പ്രദേശത്തിന്റെയും ആവശ്യങ്ങൾ വ്യത്യസ്തമായതിനാൽ ഒരേ മാതൃക എല്ലായിടത്തും ഒരുപോലെ പ്രയോഗിക്കാനാവില്ല.

മലയോര ജനതയ്ക്ക് ഡിജിറ്റൽ ലോകത്തേക്കുള്ള പ്രവേശനം വിപുലമാക്കുന്നതിൽ കെഫോൺ പോലുള്ള അടിസ്ഥാനസൗകര്യ പദ്ധതികൾക്ക് പ്രസക്തമായ പങ്കുണ്ട്. പഠനത്തിനും തൊഴിലിനും സംരംഭങ്ങൾക്കും ആരോഗ്യവിവരങ്ങൾക്കും സർക്കാർ സേവനങ്ങൾക്കും വിനോദത്തിനും ഒരുപോലെ ഉപയോഗിക്കാവുന്ന കണക്റ്റിവിറ്റി ഗ്രാമീണ ജീവിതത്തിൽ പുതിയ സാധ്യതകൾ തുറക്കുന്നു. എന്നാൽ ഈ സാധ്യതകൾ യാഥാർഥ്യമാകുന്നത് സ്ഥിരതയുള്ള സേവനം, ചെലവുകുറഞ്ഞ ലഭ്യത, ഡിജിറ്റൽ സാക്ഷരത, സാങ്കേതിക പിന്തുണ എന്നിവ ഉറപ്പാക്കുമ്പോഴാണ്. മലനിരകളും താഴ്‌വരകളും നിറഞ്ഞ ഇടുക്കിയിലും വയനാട്ടിലും കണക്റ്റിവിറ്റി കൂടുതൽ പ്രദേശങ്ങളിലേക്ക് വ്യാപിക്കുകയും അതിന്റെ പ്രയോജനം ജനങ്ങളുടെ ദൈനംദിന ജീവിതത്തിൽ പ്രതിഫലിക്കുകയും ചെയ്യുമ്പോഴാണ് ഡിജിറ്റൽ അടിസ്ഥാനസൗകര്യത്തിന്റെ യഥാർഥ ലക്ഷ്യം കൈവരിക്കുക.