കൊച്ചി: ഔദ്യോഗിക കൃത്യനിർവഹണത്തിനിടെയുള്ള അതിക്രമങ്ങളിൽ പൊതുപ്രവർത്തകർക്കെതിരെ കേസെടുക്കുന്നതിന് മുൻപ് മജിസ്‌ട്രേറ്റ് വിശദീകരണം തേടണമെന്ന് കേരള ഹൈക്കോടതി. ഭാരതീയ നാഗരിക് സുരക്ഷാ സംഹിത (BNSS) വകുപ്പ് 223(2) പ്രകാരം പൊതുപ്രവർത്തകർക്ക് വിപുലമായ സംരക്ഷണം ലഭിക്കുമെന്ന് ഹൈക്കോടതി വ്യക്തമാക്കി. ക്രിമിനൽ നടപടികൾ ചോദ്യം ചെയ്ത് പൊതുപ്രവർത്തകർ സമർപ്പിച്ച ഹർജികളിലാണ് ഹൈക്കോടതിയുടെ സുപ്രധാന വിധി.

​പൊതുപ്രവർത്തകർ ഔദ്യോഗിക ചുമതലകൾ നിർവഹിക്കുന്നതിനിടെയാണ് ആരോപണ വിധേയമായ പ്രവർത്തികൾ ചെയ്തതെന്നും, അതിനാൽ നിയമനടപടികൾക്ക് മുൻപ് അനുമതി തേടുകയോ അല്ലെങ്കിൽ അവരുടെ ഭാഗം വിശദീകരിക്കാൻ അവസരം നൽകുകയോ ചെയ്യണമെന്ന് ഹർജിക്കാർ വാദിച്ചു.

​BNSS നിയമത്തിലെ മാറ്റങ്ങൾ:

പഴയ ക്രിമിനൽ നടപടിച്ചട്ടത്തിലെ (CrPC) സെക്ഷൻ 197(1) (ഇപ്പോഴത്തെ BNSS സെക്ഷൻ 218(1)) പ്രകാരം ഔദ്യോഗിക പദവിയിലുള്ള ഉദ്യോഗസ്ഥരെ പ്രോസിക്യൂട്ട് ചെയ്യാൻ സർക്കാർ അനുമതി ആവശ്യമായിരുന്നു. എന്നാൽ BNSS-ലെ സെക്ഷൻ 223(2) ഇതിനൊരു അധിക സുരക്ഷ ഒരുക്കുന്നു. ഇത് പ്രകാരം തങ്ങൾക്കെതിരായ ആരോപണങ്ങൾ ഔദ്യോഗിക കൃത്യനിർവഹണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണെന്ന് പൊതുപ്രവർത്തകർക്ക് വാദിക്കാൻ അവസരം ലഭിക്കും.
​ഔദ്യോഗിക ചുമതലയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണെങ്കിൽ, അതിരുകടന്ന പ്രവർത്തികൾ പോലും ഈ സംരക്ഷണത്തിന്റെ പരിധിയിൽ വരുമെന്നും കോടതി നിരീക്ഷിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും, ശാരീരിക പീഡനമോ ദുരുപയോഗമോ ഔദ്യോഗിക കൃത്യനിർവഹണത്തിന്റെ ഭാഗമായി കണക്കാക്കാനാവില്ലെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

​തെറ്റായതോ അടിസ്ഥാനരഹിതമായതോ ആയ പരാതികളിൽ നിന്ന് പൊതുപ്രവർത്തകരെ സംരക്ഷിക്കുന്നതിനാണ് BNSS-ലെ സെക്ഷൻ 223(2)-ൽ വിശാലമായ വ്യാഖ്യാനം നൽകിയിരിക്കുന്നതെന്നും ഹൈക്കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. 'പൊതു കടമ' (public duty), 'പൊതു ധർമ്മം' (public function) എന്നീ വാക്കുകൾ ശ്രദ്ധാപൂർവ്വം വേർതിരിച്ചിട്ടുണ്ട്. ആദ്യത്തേത് ഉദ്യോഗസ്ഥന്റെ കടമകളെയും രണ്ടാമത്തേത് സർക്കാരിന് വേണ്ടിയുള്ള പ്രവർത്തനങ്ങളെയും സൂചിപ്പിക്കുന്നു.

​മജിസ്ട്രേറ്റിന് നിർദ്ദേശം:

കേസ് പരിഗണിക്കുന്നതിന് മുൻപ് മജിസ്ട്രേറ്റ് പ്രതികളായ പൊതുപ്രവർത്തകർക്ക് തങ്ങളുടെ പ്രവൃത്തികളെക്കുറിച്ച് വിശദീകരിക്കാൻ അവസരം നൽകുകയും അവരുടെ മേലുദ്യോഗസ്ഥനിൽ നിന്ന് റിപ്പോർട്ട് തേടുകയും ചെയ്യണമെന്ന് ഹൈക്കോടതി നിർദ്ദേശിച്ചു. ഈ നടപടിക്രമം പാലിക്കപ്പെടാത്തതിനാൽ, കോടതി മുൻ ഉത്തരവുകൾ റദ്ദാക്കുകയും ഹർജികൾക്ക് അനുമതി നൽകുകയും ചെയ്തു.
​ഈ വിധി പൊതുപ്രവർത്തകർക്ക് അവരുടെ ജോലികൾ ചെയ്യുമ്പോൾ അനാവശ്യമായ ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ ഒഴിവാക്കാൻ സഹായിക്കും. അതേസമയം, അധികാര ദുർവിനിയോഗവും ക്രൂരതയും ഔദ്യോഗിക കൃത്യനിർവഹണത്തിന്റെ പേരിൽ ന്യായീകരിക്കാനാവില്ലെന്നും വിധി വ്യക്തമാക്കുന്നു.
​പൊതുപ്രവർത്തകരുടെ ഉത്തരവാദിത്തവും സംരക്ഷണവും തമ്മിൽ സന്തുലിതാവസ്ഥ ഉറപ്പാക്കുന്ന ഒരു പ്രധാന നാഴികക്കല്ലാണ് ഈ വിധി.

​കേസിന്റെ പേര്: സുഹൈബ് പി. ജെ v. സ്റ്റേറ്റ് ഓഫ് കേരള & മറ്റൊരാൾ.
Citation: 2025:KER:49758