കേരളം എന്നും സാംസ്കാരികമായി പുരോഗമനവാദത്തിന്റെ മാതൃകയായി കണക്കാക്കിയിരുന്നത് വെറും അഭിമാനമല്ല, അവകാശമായിരുന്നു. ആരോഗ്യ രംഗത്ത് നേട്ടങ്ങൾ, സാമൂഹിക ബോധവൽക്കരണങ്ങളിലെ മുന്നേറ്റങ്ങൾ, വിദ്യാഭ്യാസത്തിലെ വിജയം — ഇതെല്ലാം ഒരുമിച്ചാണ് ‘കേരള മോഡൽ’ എന്നത് ഉയർന്നത്. എന്നാൽ കഴിഞ്ഞ ആഴ്ച ഉണ്ടായ രണ്ട് സംഭവങ്ങൾ അതിനൊക്കെ  മങ്ങലേപ്പിക്കുന്നു.

ഒരു സ്വകാര്യ മാർക്കറ്റിംഗ് സ്ഥാപനത്തിൽ ടാർജറ്റ് തികയ്‌ക്കാത്ത ജീവനക്കാരെ നായക്കളെപോലെ പെരുമാറാൻ നിർബന്ധിച്ച സംഭവം വാർത്തയായപ്പോൾ, അതൊരു നാടകപരമായ കഥയല്ല, യഥാർത്ഥ കേരളത്തിന്റെ മറുവശമാണ് എന്ന് മനസ്സിലാക്കേണ്ടി വന്നു. കഴുത്തിൽ ബെൽറ്റ് കെട്ടി നിലത്തു നിരങ്ങാൻ നിർബന്ധിക്കപ്പെട്ട യുവാക്കൾക്ക് അതൊരു പരിശീലനമെന്ന് കരുതാമോ? അതോ മാനസിക പീഡനത്തിന്റെ മറ്റൊരു രൂപം?

ഇതേ സമയത്താണ് പെരുമ്പാവൂരിൽ, അഞ്ചാമത്തെ കുഞ്ഞിന് വീട്ടിൽ പ്രസവം നടത്തി യുവതിയായ അസ്മയുടെ ദുഖാന്ത്യം പുറത്തു വന്നത്. ആശുപത്രിയിലെ ചികിത്സ ലഭിക്കാത്തതും, ഭർത്താവിന്റെ അനാസ്ഥയും ചേർന്ന്, നഷ്ടപ്പെട്ട ജീവൻ ഒരു ദുഖമായി  മാറുകയായിരുന്നു. നവജാതശിശുവിനെയും മൃതദേഹത്തോടൊപ്പം കൂട്ടിയെടുത്ത് ജില്ലാ അതിർത്തികൾ കടന്ന് നടത്തിയ യാത്ര, ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ കാണാൻ  പാടില്ലാത്ത ദുരന്തരൂപമാണ്.

ഇരുവഴിയിലുമുള്ള സംഭവങ്ങളും നമ്മെ ചിന്തിപ്പിക്കുന്നു — എന്താണ് നാം മറന്നത്? സമൂഹവുമായുള്ള നമ്മളുടെ ഉത്തരവാദിത്തങ്ങൾ എവിടെ തെറ്റി? തൊഴിലാളികളുടെ പാതിവഴി ജീവനിനും ഗൗരവം കുറഞ്ഞ ഒരു മനോഭാവം അധികം ദൂരെ പോകില്ല എന്ന മുന്നറിയിപ്പാണ് നായ്പ്പണി സംഭവത്തിൽ നിന്ന് ലഭിക്കുന്നത്. അതുപോലെ, ഗർഭിണികൾക്ക് മികച്ച ആരോഗ്യസേവനങ്ങൾ ഉറപ്പാക്കണമെന്നത് വെറും ആഗ്രഹമല്ല, ഭരണഘടനാപരമായ ഒരു ബാധ്യതയുമാണ്.
അസ്മയുടെ മരണം ഒരു കുടുംബത്തിന്റെ നഷ്ടമാണ്. എന്നാൽ അതിനുപുറമേ, അത് നമ്മൾ ഉണർന്നുനില്ക്കേണ്ടൊരു സാക്ഷ്യവാക്യവുമാണ്. വീട്ടുപ്രസവങ്ങളുടെ കേസുകൾ ഒറ്റപ്പെട്ടതല്ല, ശരാശരി 400 ഓളം ഇത്തരം പ്രസവങ്ങൾ വർഷം കേരളത്തിൽ നടക്കുന്നു എന്നത് അതിന്റെ തെളിവാണ്. ആരോഗ്യപ്രവർത്തകർ സമീപിക്കുമ്പോൾ അടച്ചുപൂട്ടൽ, ചികിത്സയ്ക്ക്എതിരായ അന്ധവിശ്വാസം — ഇതെല്ലാം ഒന്നിച്ച് ജീവിതങ്ങളെ തകർക്കുകയാണ്.

ഇതെല്ലാം സാമൂഹികവ്യവസ്ഥയുടെ അവശിഷ്ടങ്ങളാണ്. ബോധം ഉയർന്ന supposedly enlightened കേരളം ഇനിയും ചില പ്രദേശങ്ങളിൽ പിന്നോട്ട് പോവുകയാണെങ്കിൽ, അത് ഒറ്റപ്പെട്ടരീതിയിൽ കാണാൻ കഴിയില്ല. അതൊരു സമ്പൂർണ സമൂഹപരമായ തിരിച്ചടിയാണ്.

പുറത്താകേണ്ടത് സാമൂഹിക ജാഗ്രതയാണ്. മാറ്റങ്ങൾ നിയമപരവും ബോധപരവുമായതാകണം. കൈപ്പത്തി പിടിക്കേണ്ടത് രാജിക്ക് ശേഷമല്ല, ജീവൻ നശിക്കും മുമ്പാണ്.

കേരളം തിരിച്ചറിയണം — മുന്നോട്ടുപോകേണ്ട കാലമാണിത്. പിറകോട്ടാകരുത്.