ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി എം.പി പി.പി. ചൗധരി അധ്യക്ഷനായ പാർലമെന്ററി സംയുക്ത സമിതി സംവിധാന (128-ാമത് ഭേദഗതി) ബിൽ, 2024 വിലയിരുത്തുമ്പോൾ ഒന്നിച്ചുതെരഞ്ഞെടുപ്പിന്റെ നിയമപരവും ഭരണഘടനാപരവുമായ സുതാര്യതകൾക്കുറിച്ച് വ്യത്യസ്തമായ അഭിപ്രായങ്ങൾ ഉയർന്നിരിക്കുകയാണ്.

നിയമപരമായ പ്രതിസന്ധി: അടിസ്ഥാന ഘടനാ സിദ്ധാന്തം ചോദ്യം ചെയ്യപ്പെടുന്നു

മുൻ ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് യു.യു. ലളിത്, സംസ്ഥാന നിയമസഭാ കാലാവധിയെ കുറയ്ക്കുന്ന നിർദ്ദേശം ഭരണഘടനയുടെ അടിസ്ഥാന ഘടനാ സിദ്ധാന്തത്തെ ലംഘിക്കുമോ എന്ന ചോദ്യം ഉയർത്തിയിരിക്കുന്നു. കേശവാനന്ദ ഭാരതി കേസിലെ സുപ്രീംകോടതി വിധിയുടെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ, ഒരു നിയമസഭയുടെ 30%-40% കാലാവധി ശേഷിക്കുമ്പോൾ അത് "പ്രധാനമായ കാലാവധി" എന്ന പരിധിയിൽ വരുമെന്ന് അദ്ദേഹം ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.

അതേസമയം, ഒന്നിച്ചുതെരഞ്ഞെടുപ്പിന്റെ അടിസ്ഥാന ആശയം അംഗീകരിക്കാമെന്ന നിലപാട് ജസ്റ്റിസ് ലളിത് വ്യക്തമാക്കിയെങ്കിലും, നിയമസഭകളുടെ കാലാവധി കൂട്ടത്തോടെ അവസാനിപ്പിക്കേണ്ടതില്ല, പകരം ഘട്ടംഘട്ടമായി വേണം എന്നായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ നിർദ്ദേശം.

ഭാരതത്തിലെ തെരഞ്ഞെടുപ്പു ചക്രം 1935 ലെ ഇന്ത്യൻ ഗവൺമെന്റ് ആക്ടിൽ നിന്നുമുള്ള പശ്ചാത്തലത്തിൽ വളർന്നു വന്നതാണ്. 1967 തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് ശേഷം കേന്ദ്ര-സംസ്ഥാന തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ വേർപിരിഞ്ഞതാണ് ഇപ്പോഴത്തെ സാഹചര്യം. അതുകൊണ്ട് തന്നെ, പ്രകൃതിദത്തമായി വളർന്ന തെരഞ്ഞെടുപ്പ് രീതിയിൽ നിയമനിർമാണം വഴി ഇടപെടൽ നടത്തുന്നത് പ്രശ്നങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കാമെന്ന് അദ്ദേഹം ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.

രാഷ്ട്രീയ ഭിന്നത: കേന്ദ്രത്തിനെതിരെ സംസ്ഥാനങ്ങളുടെ അവകാശാവകാശം

പ്രതിപക്ഷ പാർട്ടികൾ ബില്ലിനെ ശക്തമായി എതിർക്കുന്നു, സംസ്ഥാന നിയമസഭകൾക്കും പാർലമെന്റിനും ഒരേ ഭരണഘടനാപരമായ അവകാശങ്ങൾ ഉണ്ട്, അതിനാൽ അവയെ കേന്ദ്ര സർക്കാരിന് കീഴ്പ്പെടുത്താനാകില്ല എന്നതാണ് പ്രധാന വാദം.

കോൺഗ്രസ് എം.പി മനീഷ് തിവാരി, "സംസ്ഥാന നിയമസഭകളുടെ സ്വാതന്ത്ര്യം കുറയ്ക്കുന്നത് ഭരണഘടനാവിരുദ്ധം" എന്ന നിലപാടിലാണ്. കൂടാതെ, ജനതാദൾ (യുനൈറ്റഡ്) പോലുള്ള എൻ.ഡി.എയിൽ അംഗമായ പാർട്ടികളും ഈ നിയമം സംശയത്തോടെ കാണുന്നു. ജെ.ഡി.യു ജനറൽ സെക്രട്ടറി സഞ്ജയ് കെ. ഝാ, "രാജ്യത്ത് തെരഞ്ഞെടുപ്പ് ചക്രം സ്വാഭാവികമായി രൂപം കൊണ്ടതാണെന്നും അതിൽ രാഷ്ട്രീയ ഇടപെടൽ അനാവശ്യമാണ്" എന്നും അഭിപ്രായപ്പെട്ടു.

ചെലവ് കുറയ്ക്കുമോ? ഒന്നിച്ചുതെരഞ്ഞെടുപ്പിന് അനുകൂല വാദങ്ങൾ

നിയമപരവും ഭരണഘടനാപരവുമായ പ്രതിസന്ധികൾ തുടരുമ്പോഴും, തെരഞ്ഞെടുപ്പ് ചിലവ് കുറയ്ക്കാനാകുമെന്ന വാദം ശക്തമാണ്. മുൻ നിയമ കമ്മീഷൻ ചെയർമാൻ റിതുരാജ് അവസ്ഥി, "വ്യവസ്ഥാപിത ശൈലിയിൽ ഭരണപരമായ കാര്യക്ഷമത വർധിപ്പിക്കാൻ ഈ ബിൽ സഹായിക്കും" എന്ന നിലപാട് എടുത്തു.

2019 ലോക്സഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് നടന്നതും സംസ്ഥാന നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ നടന്നതും ഒരേ ചെലവാണു ഉണ്ടായത്. ഡൽഹി, ഹരിയാണ എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ചിലവുകൾ ലോക്സഭയേക്കാളും കൂടുതലായിരുന്നു എന്നതിനാൽ കേന്ദ്ര-സംസ്ഥാന തെരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ ഒരുമിച്ച് നടത്തുന്നത് ചെലവ് കുറയ്ക്കാൻ സഹായിക്കും എന്ന വാദം സർക്കാർ മുന്നോട്ട് വെക്കുന്നു.

അടുത്ത ഘട്ടം: നിയമനിർമാണ സമിതിയിൽ ചർച്ച തുടരുന്നു

സമിതിയുടെ അടുത്ത യോഗം മാർച്ച് 10-നാണ് നടക്കുന്നത്. വിദഗ്ധരെ വിളിച്ച് വിശദമായ പരിശോധന നടത്തണം എന്നാവശ്യപ്പെട്ട് പ്രതിപക്ഷം പ്രതിഷേധിച്ചു.

ഇത് ഭാരതത്തിലെ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് സംവിധാനത്തിൽ വലിയ മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തുമോ? അല്ലെങ്കിൽ, ഭരണഘടനാപരമായ നിയമപരമായ വെല്ലുവിളികൾ ഈ ഭേദഗതിയെ തടയും? ഈ ചോദ്യങ്ങൾ ഇപ്പോഴും അനിയന്ത്രിതമായിത്തന്നെയാണ്.