​തിരുവനന്തപുരം: കേരളത്തിലെ രാഷ്ട്രീയ വേദികളിൽ ഇപ്പോൾ കേൾക്കുന്നത് ഹൃദയത്തിൽ നിന്ന് വരുന്ന വാക്കുകളാണോ അതോ എയർകണ്ടീഷൻ ചെയ്ത മുറികളിലിരുന്ന് പ്രൊഫഷണൽ സ്ട്രാറ്റജിസ്റ്റുകൾ തയ്യാറാക്കിയ തിരക്കഥയാണോ? മൈക്കിന് മുന്നിൽ വിറയ്ക്കാതെ സംസാരിക്കുന്ന നേതാവും, ജനക്കൂട്ടത്തിനിടയിലേക്ക് ഇറങ്ങിച്ചെല്ലുന്ന സ്ഥാനാർത്ഥിയും, എന്തിനധികം പറയുന്നു—പ്രതിഷേധത്തിനിടയിൽ ഒരു കപ്പ് ചായ കുടിക്കുന്ന മുഖ്യമന്ത്രി പോലും ഇന്ന് ഒരു 'ബ്രാൻഡ് ഇമേജിന്റെ' ഭാഗമാണ്. ആശയങ്ങൾക്കും ആദർശങ്ങൾക്കും മുകളിൽ 'ഇമേജ് ബിൽഡിംഗ്' ആധിപത്യം സ്ഥാപിക്കുന്ന വിചിത്രമായ ഒരു കാലഘട്ടത്തിലൂടെയാണ് കേരള രാഷ്ട്രീയം കടന്നുപോകുന്നത്.

​ചായക്കപ്പിലെ രാഷ്ട്രീയം; വെറുമൊരു യാദൃശ്ചികതയോ?

​കഴിഞ്ഞ ദിവസം തിരുവനന്തപുരം രക്തസാക്ഷി മണ്ഡപത്തിൽ നടന്ന എൽഡിഎഫ് സത്യാഗ്രഹത്തിനിടെ മുഖ്യമന്ത്രി പിണറായി വിജയൻ ചായ കുടിക്കുന്ന ഒരു ചിത്രം സോഷ്യൽ മീഡിയയിൽ വൈറലായി. ചായക്കപ്പിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയ "Love you to the Moon and Back" എന്ന വരികളായിരുന്നു ചർച്ചാവിഷയം. രാഹുൽ മാങ്കൂട്ടത്തിൽ ഉൾപ്പെട്ട കേസിലെ അതിജീവിതയുടെ പോസ്റ്റുമായി ഇതിനെ ബന്ധിപ്പിച്ച് വലിയ തോതിലുള്ള 'സിമ്പോളിക്' പ്രചാരണമാണ് നടന്നത്.

​എന്നാൽ രാഷ്ട്രീയ നിരീക്ഷകർ ചോദിക്കുന്നത് മറ്റൊന്നാണ്: ഒരു വലിയ സമരത്തിനിടയിൽ ഇത്തരമൊരു കപ്പ് മുഖ്യമന്ത്രിയുടെ കൈകളിൽ എത്തിയത് യാദൃശ്ചികമാണോ? അതോ കൃത്യമായ ടൈമിങ്ങോടെ പിആർ ടീം പ്ലാൻ ചെയ്ത ഒരു നീക്കമോ? ശത്രുപക്ഷത്തെ വൈകാരികമായി നേരിടാൻ ഇത്തരം സൂക്ഷ്മമായ അടയാളങ്ങൾ (Subtle Cues) ഉപയോഗിക്കുന്നത് ആധുനിക പൊളിറ്റിക്കൽ കൺസൾട്ടൻസികളുടെ സ്ഥിരം ശൈലിയാണ്.

​കനകോലുവും ഐ-പാക്കും;

അണിയറയിലെ സൂത്രധാരന്മാർ
​ദേശീയ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ നരേന്ദ്ര മോദിക്കായി പ്രശാന്ത് കിഷോർ ഒരുക്കിയ 'അബ്കി ബാർ മോദി സർക്കാർ' എന്ന കാമ്പെയ്ൻ മുതൽ തുടങ്ങിയതാണ് ഈ മാറ്റം. ഇന്ന് കേരളത്തിലും ചിത്രം വ്യത്യസ്തമല്ല. യുഡിഎഫിനായി സുനിൽ കനകോലുവിന്റെ ടീം സജീവമായി രംഗത്തുണ്ട്. സ്ഥാനാർത്ഥി എങ്ങനെ നടക്കണം, എന്ത് വസ്ത്രം ധരിക്കണം, സോഷ്യൽ മീഡിയയിൽ ഏത് തരം വീഡിയോകൾ വരണം എന്നത് വരെ ഈ ഏജൻസികൾ തീരുമാനിക്കുന്നു.
​പരമ്പരാഗതമായി കേഡർമാരുടെ കരുത്തിൽ വിശ്വസിച്ചിരുന്ന ഇടത് പക്ഷവും ഇന്ന് പിആർ ഏജൻസികളുടെ സഹായം തേടുന്നു എന്നത് രാഷ്ട്രീയ കേരളത്തെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം വലിയൊരു മാറ്റമാണ്. നേതാവ് ഒരു 'പ്രൊഡക്റ്റും' വോട്ടർ ഒരു 'കസ്റ്റമറുമായി' മാറുന്ന വിപണി തന്ത്രമാണ് ഇവിടെ അരങ്ങേറുന്നത്.

​നഷ്ടപ്പെടുന്ന 'അസൽ' മുഖങ്ങൾ

​പിആർ ഏജൻസികളുടെ ഈ അമിത സ്വാധീനം രാഷ്ട്രീയത്തിൽ ചില അപകടകരമായ പ്രവണതകൾക്കും വഴിവെക്കുന്നു:

​കൃത്രിമത്വം:

 നേതാക്കളുടെ സ്വാഭാവികമായ പ്രതികരണങ്ങൾ നഷ്ടപ്പെടുന്നു. എല്ലാം മുൻകൂട്ടി നിശ്ചയിച്ച സ്ക്രിപ്റ്റ് അനുസരിച്ചാകുമ്പോൾ രാഷ്ട്രീയത്തിലെ സത്യസന്ധത (Authenticity) ചോദ്യം ചെയ്യപ്പെടുന്നു.

​ആശയങ്ങളുടെ തകർച്ച:

 പാർട്ടിയുടെ പ്രത്യയശാസ്ത്രത്തേക്കാൾ വ്യക്തിയുടെ ബ്രാൻഡിംഗിന് മുൻഗണന ലഭിക്കുന്നു.

​സാമ്പത്തിക അസമത്വം:

 കോടിക്കണക്കിന് രൂപ നൽകി ഏജൻസികളെ വെക്കാൻ കഴിയുന്നവർക്ക് മാത്രം രാഷ്ട്രീയത്തിൽ നിലനിൽപ്പുള്ള സാഹചര്യം വരുന്നു. ഇത് സാധാരണക്കാരായ രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകരുടെ വളർച്ചയെ തടയുന്നു.
​ചിരിയും ദേഷ്യവും കരുണയുമെല്ലാം ക്യാമറയ്ക്ക് മുന്നിൽ അളന്നുതൂക്കി പ്രദർശിപ്പിക്കുന്ന ഒരു കാലത്താണ് നാം ജീവിക്കുന്നത്. ജനങ്ങളുടെ യഥാർത്ഥ പ്രശ്നങ്ങളേക്കാൾ കൂടുതൽ 'ട്രെൻഡിംഗ്' ആയ വിഷയങ്ങൾക്കും വിഷ്വലുകൾക്കും പിന്നാലെയാണ് പാർട്ടികൾ. പിആർ ഏജൻസികൾ എഴുതുന്ന സ്ക്രിപ്റ്റുകൾക്കപ്പുറം, ജനങ്ങളുടെ ഹൃദയം വായിക്കാൻ നേതാക്കൾക്ക് കഴിയുമോ എന്നതാണ് വരും കാലം നേരിടുന്ന വലിയ ചോദ്യം. കേരളത്തിലെ പ്രബുദ്ധരായ വോട്ടർമാർ ഈ 'പെർഫോമൻസുകളെ' തിരിച്ചറിയുമോ അതോ സ്ക്രിപ്റ്റഡ് രാഷ്ട്രീയത്തിൽ മയങ്ങിപ്പോകുമോ? കാലം സാക്ഷി.