ന്യൂഡൽഹി: ഡൽഹിയിലും ദേശീയ തലസ്ഥാന മേഖലയിലും (എൻസിആർ) ദീപാവലി ആഘോഷത്തോടനുബന്ധിച്ച് രണ്ടുദിവസം ഹരിത പടക്കങ്ങൾ പൊട്ടിക്കാൻ സുപ്രീം കോടതി അനുമതി നൽകി. പടക്കങ്ങൾ മൂലമുള്ള മലിനീകരണം നിയന്ത്രിക്കാൻ സമ്പൂർണ വിലക്ക് ഉചിതമെന്നു തോന്നാമെങ്കിലും, അതാണ് ഏറ്റവും ഫലപ്രദമായ മാർഗമെന്ന് തീരുമാനിക്കാൻ ആവശ്യമായ കണക്കുകൾ ലഭ്യമല്ലെന്ന് കോടതി നിരീക്ഷിച്ചു.
2024-ൽ സമ്പൂർണ വിലക്ക് ഏർപ്പെടുത്തിയതിനുശേഷവും വായുഗുണനിലവാര സൂചികയിൽ (എക്യുഐ) കാര്യമായ മെച്ചം രേഖപ്പെടുത്തിയില്ലെന്ന് ജസ്റ്റിസുമാരായ എം.എം. സുന്ദരേഷും പ്രസന്ന ബി. വരാലെയും ഉൾപ്പെട്ട ബെഞ്ച് ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. വിലക്ക് ലക്ഷ്യം കൈവരിച്ചോയെന്ന് വിലയിരുത്താൻ ആവശ്യമായ വിവരങ്ങൾ കേന്ദ്രവും സംസ്ഥാനങ്ങളും കോടതിക്കു മുന്നിൽ സമർപ്പിച്ചില്ലെന്നും ബെഞ്ച് വ്യക്തമാക്കി.
ഹരിത പടക്കങ്ങൾ അനുവദിക്കുന്നതിന്റെ പാരിസ്ഥിതികവും ആരോഗ്യപരവുമായ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ പഠിക്കാൻ 2025 ഒക്ടോബറിൽ കോടതി പരീക്ഷണാടിസ്ഥാനത്തിൽ വിലക്കിൽ താൽക്കാലിക ഇളവ് നൽകിയിരുന്നു. എന്നാൽ സംസ്ഥാനങ്ങൾ ആവശ്യപ്പെട്ട പഠനവിവരങ്ങൾ സമർപ്പിച്ചില്ല. വിലക്ക് നിലനിന്നിട്ടും ഈ വർഷം ദസറ ദിവസവും തൊട്ടടുത്ത ദിവസവും എക്യുഐ കുത്തനെ ഉയർന്നതായി അമിക്കസ് ക്യൂറി സമർപ്പിച്ച കുറിപ്പിലും ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയിരുന്നു.
ഹരിത പടക്കങ്ങളെന്ന പേരിൽ സാധാരണ പടക്കങ്ങൾ അനധികൃതമായി വിൽക്കുന്നതിലും കോടതി ആശങ്ക പ്രകടിപ്പിച്ചു. സമ്പൂർണ വിലക്ക് കാരണം പരിശോധനയ്ക്ക് വിധേയമാക്കിയ ഹരിത പടക്കങ്ങൾ ഉപഭോക്താക്കൾക്ക് ലഭ്യമാകാതെ വരുമ്പോഴും അനധികൃത വിൽപ്പന തുടരുന്നതായി ബെഞ്ച് നിരീക്ഷിച്ചു.
ദീപാവലിയോടനുബന്ധിച്ച് വിളക്കുകൾ തെളിക്കുന്ന ആചാരത്തെക്കുറിച്ച് പുരാതന ഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ പരാമർശമുണ്ടെന്നും വെടിമരുന്നിന്റെ വരവിനുശേഷമാണ് പടക്കം പൊട്ടിക്കൽ വ്യാപകമായതെന്നും കോടതി പറഞ്ഞു. പടക്കങ്ങൾ വായു, ശബ്ദ മലിനീകരണത്തിനും ഖരമാലിന്യം കുമിഞ്ഞുകൂടുന്നതിനും കാരണമാകുമെന്ന് ബെഞ്ച് വ്യക്തമാക്കി. നിയന്ത്രണമില്ലാത്ത പടക്ക ഉപയോഗം കുട്ടികളെയും വയോധികരെയും ഭിന്നശേഷിക്കാരെയും പ്രത്യേകിച്ച് ബാധിക്കുന്നതായും കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.