ജുഡീഷ്യൽ മേഖലയിൽ സ്ത്രീകൾക്ക് സുരക്ഷിതമായ തൊഴിൽ സാഹചര്യമൊരുക്കുന്നതിന്റെ ഭാഗമായി സുപ്രധാന നീക്കവുമായി സുപ്രീം കോടതി. രാജ്യത്തെ എല്ലാ ഹൈക്കോടതികളോടും ജെൻഡർ സെൻസിറ്റൈസേഷൻ ആൻഡ് ഇന്റേണൽ കംപ്ലയിന്റ്സ് കമ്മിറ്റികൾ (GSICC) രൂപീകരിക്കാൻ സുപ്രീം കോടതി നിർദ്ദേശം നൽകി. ലൈംഗികാതിക്രമങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള സംരക്ഷണം (PoSH) നിയമം കോടതികൾക്കും അഭിഭാഷകർക്കും ബാധകമല്ലാത്തതിനാലാണ് ഈ പുതിയ നീക്കം.

എന്തുകൊണ്ട് GSICC?

PoSH നിയമം തൊഴിലുടമ-ജീവനക്കാരൻ എന്ന വ്യവസ്ഥയെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ്. എന്നാൽ, നിയമരംഗത്ത് ഈ നിർവചനം ഇല്ലാത്തതുകൊണ്ട് അഭിഭാഷകർക്കും കോടതികളിലെ ജീവനക്കാർക്കും PoSH നിയമത്തിന്റെ സംരക്ഷണം ലഭിച്ചിരുന്നില്ല. ഈ നിയമപരമായ വിടവ് നികത്തുന്നതിനാണ് GSICC-കൾ രൂപീകരിച്ചതെന്ന് കേരളത്തിലെ ഒരു അഭിഭാഷകൻ അഭിപ്രായപ്പെട്ടു. ലൈംഗികാതിക്രമങ്ങൾ മാത്രമല്ല, സ്ത്രീകൾക്ക് തൊഴിലിടങ്ങളിൽ നേരിടേണ്ടി വരുന്ന മറ്റ് ബുദ്ധിമുട്ടുകളും GSICC-കൾക്ക് പരിഹരിക്കാൻ സാധിക്കും.

രാജ്യവ്യാപകമായ മുന്നേറ്റം

കേരളത്തിൽ GSICC രൂപീകരിക്കണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ട് സെന്റർ ഫോർ കോൺസ്റ്റിറ്റ്യൂഷണൽ റൈറ്റ്സ്, റിസർച്ച് ആൻഡ് അഡ്വക്കസി (CCRRA) നേരത്തെ ഹൈക്കോടതിക്ക് കത്തയച്ചിരുന്നു. തമിഴ്‌നാട്, മേഘാലയ തുടങ്ങിയ സംസ്ഥാനങ്ങളിലും പുതുച്ചേരി, ഡൽഹി തുടങ്ങിയ കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങളിലും ഹൈക്കോടതികളിലും ജില്ലാ കോടതികളിലും ഇതിനോടകം GSICC-കൾ സ്ഥാപിച്ചിട്ടുണ്ട്.

കാലതാമസം നേരിട്ട കേരളം

PoSH നിയമം നിലവിൽ വന്ന് ഒരു ദശാബ്ദത്തിലേറെയായെങ്കിലും, കേരള ഹൈക്കോടതി അഡ്വക്കേറ്റ്സ് അസോസിയേഷൻ ഈ വർഷം ജനുവരിയിൽ മാത്രമാണ് ഒരു ആഭ്യന്തര സമിതി (IC) രൂപീകരിച്ചത്. തങ്ങൾ നിയമപരമായി ഒരു "തൊഴിലുടമ" അല്ലാത്തതിനാൽ IC രൂപീകരിക്കാൻ ബാധ്യസ്ഥരല്ലെങ്കിലും, വനിതാ അംഗങ്ങളുടെ സുരക്ഷ കണക്കിലെടുത്താണ് സമിതി രൂപീകരിച്ചതെന്ന് അസോസിയേഷൻ വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നു. കേരളത്തിലെ ഒരു ബാർ അസോസിയേഷനും ഇതുവരെ PoSH നിയമപ്രകാരമുള്ള IC രൂപീകരിച്ചിട്ടില്ല എന്നത് ശ്രദ്ധേയമാണ്.

സുപ്രീം കോടതിയുടെ മുൻ നിലപാടുകൾ

നിയമരംഗത്തെ ലൈംഗികാതിക്രമങ്ങൾക്കെതിരെ പരാതി പരിഹാര സംവിധാനങ്ങൾ ആവശ്യമാണെന്ന് സുപ്രീം കോടതി മുമ്പും വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. 2012-ലെ മേധ കോട്‌വാൾ ലേലെ വി. യൂണിയൻ ഓഫ് ഇന്ത്യ കേസിൽ, 1997-ലെ വിശാഖാ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശങ്ങൾ പാലിക്കാൻ സുപ്രീം കോടതി ബാർ അസോസിയേഷനുകളോട് നിർദ്ദേശിച്ചിരുന്നു. അന്നും ബാർ അസോസിയേഷനുകളിൽ പരാതി പരിഹാര സംവിധാനങ്ങളുടെ അഭാവം കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയിരുന്നുവെന്ന് സീനിയർ അഭിഭാഷക സന്ധ്യാ ജനാർദ്ദനൻ ഓർമ്മിപ്പിച്ചു.

കരട് നയം ഒരുങ്ങുന്നു

കേരള ഫെഡറേഷൻ ഓഫ് വിമൻ ലോയേഴ്‌സ് (KFWL) പ്രസിഡന്റ് പി.കെ. ശാന്തമ്മയുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ, ഒരു സമഗ്രമായ കരട് നയം മാസങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് തന്നെ തയ്യാറാക്കിയിരുന്നു. ഹൈക്കോടതിയും അഡ്വക്കേറ്റ് ജനറലിന്റെ ഓഫീസും ഉൾപ്പെടെയുള്ളവരുമായി ചർച്ച ചെയ്ത ശേഷമാണ് ഇത് തയ്യാറാക്കിയത്. നിലവിൽ, ഒരു കൂട്ടം ജഡ്ജിമാർ ഈ കരട് നയം അവലോകനം ചെയ്യുകയാണ്, ഉടൻ തന്നെ തീരുമാനമുണ്ടാകുമെന്നാണ് പ്രതീക്ഷ.

നിലവിലെ പരിഹാരങ്ങൾ

ഇതിനിടെ, KFWL 2021-ൽ സ്ഥാപിച്ച വിക്ടിം റൈറ്റ്സ് സെന്റർ വനിതാ അഭിഭാഷകരിൽ നിന്ന് തൊഴിലിടങ്ങളിലെ പീഡനങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള പരാതികൾ സ്വീകരിക്കുന്നുണ്ട്. ഈ കേന്ദ്രം ഇപ്പോൾ കേരള സംസ്ഥാന ലീഗൽ സർവീസസ് അതോറിറ്റിയുടെ കീഴിലാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. പത്തിൽ താഴെ ജീവനക്കാരുള്ള സ്ഥാപനങ്ങളിലും തൊഴിലുടമകളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കേസുകളിലും സ്ത്രീകൾക്ക് PoSH നിയമപ്രകാരം ജില്ലാ തലത്തിൽ സ്ഥാപിച്ചിട്ടുള്ള ലോക്കൽ കമ്മിറ്റികളെയും സമീപിക്കാവുന്നതാണ്.

നിയമവ്യവസ്ഥയ്ക്കുള്ളിൽ ലിംഗഭേദപരമായ സംവേദനക്ഷമതയും ഉത്തരവാദിത്തവും സ്ഥാപനവൽക്കരിക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു സുപ്രധാന ചുവടുവെപ്പാണ് ഈ നീക്കങ്ങൾ. രാജ്യത്തെ ഏറ്റവും ശക്തമായ സ്ഥാപനങ്ങളിലൊന്നിൽ സ്ത്രീകൾക്ക് സുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കാൻ ഇത് സഹായിക്കും.