ഇസ്രയേൽ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ ബെഞ്ചമിൻ നെതന്യാഹുവിന്റെ ആധിപത്യത്തിന് വെല്ലുവിളിയുയർത്തി മുൻ സൈനിക മേധാവി ഗാഡി ഐസൻകോട്ട്. യുദ്ധവും സുരക്ഷാ പ്രതിസന്ധികളും രാഷ്ട്രീയ വിവാദങ്ങളും ജനജീവിതത്തെ ബാധിച്ച സാഹചര്യത്തിൽ, ഐസൻകോട്ടിന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള യഷാർ പാർട്ടി അഭിപ്രായ സർവേകളിൽ മുന്നേറ്റം നേടുന്നതായാണ് റിപ്പോർട്ടുകൾ. അധികാരത്തുടർച്ചയ്ക്കായി കടുത്ത നിലപാടുകൾ സ്വീകരിക്കുന്ന നെതന്യാഹുവിൽനിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി, ഉത്തരവാദിത്വമുള്ളതും നാടകീയതകൾ കുറഞ്ഞതുമായ നേതൃത്വമാണ് ഐസൻകോട്ട് മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുന്നത്.

വലിയ വാഗ്ദാനങ്ങളോ ആവേശം പകരുന്ന പ്രസംഗങ്ങളോ ഇല്ലാതെ, ചോദ്യങ്ങൾക്ക് നേരിട്ട് മറുപടി നൽകുന്ന ഐസൻകോട്ടിന്റെ ശൈലി നെതന്യാഹുവിന്റെ വാചാലമായ രാഷ്ട്രീയ സമീപനത്തിൽനിന്ന് തികച്ചും വ്യത്യസ്തമാണ്. യുദ്ധത്തിന്റെ തുടർച്ചയേക്കാൾ രാജ്യത്ത് സമാധാനവും സ്ഥിരതയും ആഗ്രഹിക്കുന്ന മധ്യവർഗ വോട്ടർമാർ ഐസൻകോട്ടിനെ പ്രതീക്ഷയോടെ കാണുന്നതായാണ് രാഷ്ട്രീയ നിരീക്ഷകരുടെ വിലയിരുത്തൽ.

'നമ്മളിലൊരാൾ' എന്ന പ്രതിച്ഛായ

മൊറോക്കൻ ജൂത കുടിയേറ്റക്കാരുടെ കുടുംബത്തിൽ ജനിച്ച ഐസൻകോട്ട് സാധാരണ സൈനികനായാണ് ഔദ്യോഗിക ജീവിതം ആരംഭിച്ചത്. ഇസ്രയേലിലെ സെഫാർഡിക്, മിസ്രാഹി ജൂത സമൂഹങ്ങൾക്കിടയിൽ അദ്ദേഹത്തിന് പ്രത്യേക സ്വീകാര്യതയുണ്ട്. രാജ്യത്തെ ജനസംഖ്യയിൽ വലിയൊരു പങ്കുള്ള ഈ വിഭാഗത്തിനിടയിൽ 'ഡിയാലിന' എന്ന വിളിപ്പേര് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജനകീയ പ്രതിച്ഛായയെ വ്യക്തമാക്കുന്നു. മൊറോക്കൻ അറബിയിൽ 'നമ്മളിലൊരാൾ' എന്നാണ് ഈ വാക്കിന്റെ അർഥം.

യൂറോപ്യൻ ജൂത പശ്ചാത്തലമുള്ള നെതന്യാഹു, അറബ്-ആഫ്രിക്കൻ രാജ്യങ്ങളിൽനിന്ന് കുടിയേറിയ ജൂതരുടെ സംരക്ഷകനെന്ന പ്രതിച്ഛായ വളർത്തിയിരുന്നു. എന്നാൽ, അതേ സമൂഹത്തിൽനിന്നുള്ള ഐസൻകോട്ടിന്റെ ഉയർച്ച നെതന്യാഹുവിന്റെ രാഷ്ട്രീയ സ്വാധീനത്തിന് വെല്ലുവിളിയാകുകയാണ്.

മകന്റെ മരണം മാറ്റിയ ജീവിതം

ഐസൻകോട്ടിന്റെ രാഷ്ട്രീയ നിലപാടുകൾക്ക് പിന്നിൽ വ്യക്തിപരമായ വലിയൊരു ദുരന്തവുമുണ്ട്. 2023 ഒക്ടോബർ ഏഴിന് ഹമാസ് ഇസ്രയേലിൽ നടത്തിയ ആക്രമണത്തിനുശേഷം, ബയോഇൻഫർമാറ്റിക്സ് വിദ്യാർഥിയായിരുന്ന 25കാരനായ മകൻ ഗാൽ മെയറിനെ അദ്ദേഹം സൈനിക സേവനത്തിനായി അയച്ചു. അച്ഛൻ തന്നെയാണ് മകനെ യൂണിഫോമും ആയുധങ്ങളും എടുക്കുന്നതിനായി അപ്പാർട്ട്മെന്റിലെത്തിച്ച് റിസർവ് സൈനിക ക്യാമ്പിൽ കൊണ്ടുവിട്ടത്.

ആക്രമണത്തിന് പിന്നാലെ നെതന്യാഹു രൂപീകരിച്ച അടിയന്തര യുദ്ധ മന്ത്രിസഭയിൽ ഐസൻകോട്ടും അംഗമായി. രാഷ്ട്രീയ എതിരാളിയായിരുന്നിട്ടും രാജ്യത്തിന്റെ പ്രതിസന്ധി കണക്കിലെടുത്ത് അദ്ദേഹം ഉത്തരവാദിത്വം ഏറ്റെടുത്തു. ലെബനനിലെ ഹിസ്ബുള്ളയ്ക്കെതിരെ ഉടൻതന്നെ വൻ വ്യോമാക്രമണം നടത്താനുള്ള നീക്കത്തെ സൈനിക ഇന്റലിജൻസ് വിവരങ്ങൾ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി എതിർത്തതും ഐസൻകോട്ടാണെന്നാണ് റിപ്പോർട്ടിലുള്ളത്. അത്തരമൊരു നീക്കം മേഖലയിൽ വലിയ യുദ്ധത്തിന് വഴിവെക്കുമെന്നായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ മുന്നറിയിപ്പ്.

എന്നാൽ, യുദ്ധം അദ്ദേഹത്തിന്റെ കുടുംബത്തെയും തകർത്തു. 2023 ഡിസംബറിൽ വടക്കൻ ഗാസയിലെ ജബാലിയയ്ക്ക് സമീപം സൈനിക നീക്കത്തിനിടെയുണ്ടായ സ്ഫോടനത്തിലാണ് മകൻ ഗാൽ കൊല്ലപ്പെട്ടത്. പിന്നീട് സഹോദരീപുത്രൻ മാവോർ കോഹൻ ഐസൻകോട്ടും മറ്റൊരു മരുമകനായ യോഗേവ് പാസിയും ഗാസയിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു. സ്വന്തം കുടുംബത്തിൽനിന്ന് മൂന്ന് പേരെ യുദ്ധത്തിൽ നഷ്ടപ്പെട്ട ഐസൻകോട്ടിന്റെ വേദന ഇസ്രയേലിലെ സാധാരണ കുടുംബങ്ങൾ നേരിടുന്ന നഷ്ടങ്ങളുടെ പ്രതീകമായി മാറി.

നെതന്യാഹുവിന്റെ മകനെച്ചൊല്ലി വിമർശനം

സാധാരണ ഇസ്രയേലി കുടുംബങ്ങളിലെ യുവാക്കൾ യുദ്ധമുഖത്ത് ജീവൻ നഷ്ടപ്പെടുത്തുമ്പോൾ, നെതന്യാഹുവിന്റെ മകൻ യായ്ര് നെതന്യാഹു അമേരിക്കയിലെ ഫ്ലോറിഡയിൽ കഴിയുകയാണെന്ന വിമർശനം ഉയർന്നു. യുദ്ധകാലത്ത് മിയാമി ബീച്ചിലെ ആഡംബര വസതിയിൽ താമസിച്ചിരുന്ന യായ്ര് സാമൂഹിക മാധ്യമങ്ങളിലൂടെ പ്രതിപക്ഷത്തെ വിമർശിച്ചിരുന്നുവെന്നാണ് റിപ്പോർട്ടുകൾ.

ഒരു ടെലിവിഷൻ അഭിമുഖത്തിൽ യായ്രിന്റെ ചിത്രം കാണിച്ചപ്പോൾ, രാജ്യത്തോട് സ്നേഹമുണ്ടായിരുന്നെങ്കിൽ അയാൾ ഇസ്രയേലിൽ ഉണ്ടാകുമായിരുന്നുവെന്നായിരുന്നു ഐസൻകോട്ടിന്റെ പ്രതികരണം. യുദ്ധത്തിന്റെ വില സാധാരണ കുടുംബങ്ങൾ നൽകുമ്പോൾ ഭരണനേതൃത്വത്തിന്റെ കുടുംബം അതിൽനിന്ന് അകന്നുനിൽക്കുന്നതായുള്ള വിമർശനത്തിന് ഈ പരാമർശം കൂടുതൽ ശക്തി നൽകി.

2026 ജൂലൈയിൽ നെതന്യാഹുവിന്റെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രചാരണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് പുറത്തുവിട്ട എഐ വീഡിയോയും വിവാദമായി. ഗാസയിൽ കൊല്ലപ്പെട്ട ഐസൻകോട്ടിന്റെ മകൻ ഗാലിനെ ഓർമിപ്പിക്കുന്ന രൂപമുള്ള യുവാവിനെ അവഗണിച്ച്, ഐസൻകോട്ട് അറബ് പാർട്ടി നേതാവ് മൻസൂർ അബ്ബാസിനെ ആലിംഗനം ചെയ്യുന്നതായി ചിത്രീകരിക്കുന്നതായിരുന്നു വീഡിയോ. അറബ് പാർട്ടികളുടെ പിന്തുണ തേടുന്നു എന്ന ആരോപണം ഉന്നയിക്കാനായിരുന്നു ഈ പ്രചാരണമെന്നാണ് വിലയിരുത്തൽ. വീഡിയോയ്‌ക്കെതിരെ വിമർശനം ഉയർന്നതോടെ അത് ഇസ്രയേലിൽ രാഷ്ട്രീയ വിവാദമായി.

ഒക്ടോബർ ഏഴിന്റെ ഉത്തരവാദിത്വം ആർക്കാണ്?

ഹമാസ് ആക്രമണത്തിന് മുമ്പുള്ള സുരക്ഷാ വീഴ്ചകളെക്കുറിച്ചുള്ള ചോദ്യങ്ങൾക്കും നെതന്യാഹുവിന് മറുപടി നൽകേണ്ടിവരുന്നുണ്ട്. ആക്രമണത്തെക്കുറിച്ച് സൈനിക മേധാവികൾ തന്നെ സമയത്ത് അറിയിച്ചില്ലെന്നായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിശദീകരണം. എന്നാൽ, ആരാണ് ആരെ ഉണർത്തുന്നതിൽ പരാജയപ്പെട്ടതെന്ന ഐസൻകോട്ടിന്റെ മറുചോദ്യം സർക്കാരിന്റെ ഉത്തരവാദിത്വത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ച ശക്തമാക്കി.

ഹമാസ് വലിയ ഭീഷണിയല്ലെന്ന വിലയിരുത്തൽ സുരക്ഷാ സംവിധാനങ്ങളെ ബാധിച്ചെന്ന വിമർശനവും ഉയർന്നു. എന്നാൽ, ഒക്ടോബർ ഏഴിലെ പരാജയത്തെക്കുറിച്ച് സ്വതന്ത്ര അന്വേഷണ കമ്മീഷൻ രൂപീകരിക്കാൻ നെതന്യാഹു തയ്യാറായില്ലെന്നതാണ് ഐസൻകോട്ടിന്റെ പ്രധാന വിമർശനങ്ങളിലൊന്ന്. ബന്ദികളെ തിരിച്ചെത്തിക്കാനുള്ള ശ്രമങ്ങൾ വേണ്ടത്ര മുന്നോട്ടുപോകുന്നില്ലെന്ന നിലപാടിനെത്തുടർന്ന് 2024 ജൂണിൽ അദ്ദേഹം യുദ്ധ മന്ത്രിസഭയിൽനിന്ന് രാജിവെച്ചു.

യുദ്ധം നീണ്ടുപോകുന്നത് രാഷ്ട്രീയമായി നെതന്യാഹുവിന് ഗുണകരമാകുന്നുവെന്നും അഴിമതിക്കേസുകളും ജനരോഷവും മറികടക്കാനുള്ള ശ്രമത്തിന്റെ ഭാഗമാണിതെന്നും വിമർശകർ ആരോപിക്കുന്നു. അതേസമയം, ഈ ആരോപണങ്ങൾക്കപ്പുറം യുദ്ധത്തിന്റെ സുരക്ഷാ, രാഷ്ട്രീയ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ ഇസ്രയേലിൽ വലിയ ചർച്ചയായി തുടരുകയാണ്.

സമാധാനത്തിന്റെ വക്താവോ, കടുത്ത സൈനിക നിലപാടുകാരനോ?

ഐസൻകോട്ടിനെ യുദ്ധവിരുദ്ധനായ നേതാവായി മാത്രം ചിത്രീകരിക്കാനാവില്ല. ദീർഘകാലം സൈനിക രംഗത്ത് പ്രവർത്തിച്ച അദ്ദേഹം കടുത്ത സയണിസ്റ്റ് നിലപാടുള്ളയാളാണ്. 2006ലെ ലെബനൻ യുദ്ധകാലത്ത് സാധാരണ ജനങ്ങൾക്കും നാശനഷ്ടമുണ്ടാക്കാവുന്ന സൈനിക നടപടികളെ പിന്തുണച്ചിട്ടുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ മുൻ നിലപാടുകൾ വിമർശനവിധേയമായിട്ടുണ്ട്. പൂർണ സ്വതന്ത്ര ഫലസ്തീൻ രാഷ്ട്രം എന്ന ആശയത്തോടും അദ്ദേഹം അനുകൂല നിലപാട് സ്വീകരിക്കുന്നില്ല.

എന്നാൽ, നെതന്യാഹുവിൽനിന്നുള്ള പ്രധാന വ്യത്യാസം രാജ്യത്തിന്റെ സുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കുന്നതിനൊപ്പം ജനാധിപത്യ മൂല്യങ്ങളും അന്താരാഷ്ട്ര ബന്ധങ്ങളും സംരക്ഷിക്കണമെന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ നിലപാടിലാണ്. ഇസ്രയേലിനെ അയൽരാജ്യങ്ങൾ ഭയപ്പെടുന്ന 'സൂപ്പർ-സ്പാർട്ട' ആക്കി മാറ്റണമെന്ന നെതന്യാഹുവിന്റെ ആശയത്തെ ഐസൻകോട്ട് വിമർശിക്കുന്നു.

നെതന്യാഹു സർക്കാരിനെ പിന്തുണയ്ക്കുന്ന തീവ്ര വലതുപക്ഷ നേതാക്കളോടുള്ള സമീപനത്തിലും ഇരുവരും വ്യത്യസ്തരാണ്. വെസ്റ്റ് ബാങ്കിലെ ഫലസ്തീനികൾക്കെതിരെ ജൂത കുടിയേറ്റക്കാർ നടത്തുന്ന ആക്രമണങ്ങളെ ഐസൻകോട്ട് തുറന്നടിക്കുകയും അത്തരം അക്രമങ്ങൾ തടയണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെടുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.

നിർബന്ധിത സൈനിക സേവനത്തിൽനിന്ന് തീവ്ര ഓർത്തഡോക്സ് ജൂത വിഭാഗങ്ങൾക്ക് ലഭിക്കുന്ന ഇളവുകൾ അവസാനിപ്പിക്കണമെന്നും എല്ലാവർക്കും ബാധകമായ ദേശീയ സേവന സംവിധാനം നടപ്പാക്കണമെന്നും അദ്ദേഹം ആവശ്യപ്പെടുന്നു. യുദ്ധത്തിൽ സാധാരണ കുടുംബങ്ങളിലെ യുവാക്കൾ ജീവൻ നഷ്ടപ്പെടുത്തുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ സൈനിക സേവനത്തിലെ അസമത്വം അവസാനിപ്പിക്കണമെന്നാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ വാദം. ഒക്ടോബർ ഏഴിലെ ആക്രമണത്തെക്കുറിച്ച് സ്വതന്ത്ര അന്വേഷണം നടത്തുമെന്ന വാഗ്ദാനവും അദ്ദേഹത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ നിലപാടിന്റെ പ്രധാന ഭാഗമാണ്.

ഇസ്രയേൽ ജനത തേടുന്നത് എന്ത്?

2025ൽ രൂപീകരിച്ച ഐസൻകോട്ടിന്റെ യഷാർ പാർട്ടിയുടെ പേരിന് ഹീബ്രുവിൽ 'നേരായത്', 'സത്യസന്ധമായത്' തുടങ്ങിയ അർഥങ്ങളുണ്ട്. രാഷ്ട്രീയത്തിൽ താരതമ്യേന പുതിയ ആളാണെങ്കിലും, ദീർഘകാല സൈനിക പരിചയവും കുടുംബം നേരിട്ട യുദ്ധനഷ്ടങ്ങളും അദ്ദേഹത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ വ്യക്തിത്വത്തെ രൂപപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.

ഹമാസ്-ഇസ്രയേൽ യുദ്ധവും ഇറാനുമായുള്ള സംഘർഷങ്ങളും ആവർത്തിച്ചുള്ള സുരക്ഷാ മുന്നറിയിപ്പുകളും ഇസ്രയേലിലെ ജനങ്ങളുടെ ദൈനംദിന ജീവിതത്തെ ബാധിച്ചിട്ടുണ്ട്. മിസൈൽ ആക്രമണ ഭീഷണിയും റിസർവ് സൈനിക സേവനത്തിനുള്ള വിളിയും പ്രതീക്ഷിച്ച് കഴിയുന്ന ജനങ്ങൾക്ക് ഇനി വേണ്ടത് നിരന്തരമായ അടിയന്തരാവസ്ഥകളല്ല, സാധാരണ ജീവിതത്തിലേക്കുള്ള തിരിച്ചുവരവാണ്.

ഒക്ടോബർ 27ന് നടക്കുമെന്ന് റിപ്പോർട്ടിൽ പറയുന്ന തിരഞ്ഞെടുപ്പ്, അതിനാൽ നെതന്യാഹുവും ഐസൻകോട്ടും തമ്മിലുള്ള അധികാരപ്പോരാട്ടം മാത്രമല്ല. യുദ്ധം തുടരണമോ, സുരക്ഷാ പരാജയങ്ങൾക്ക് ഉത്തരവാദിത്വം നിശ്ചയിക്കണമോ, രാജ്യത്തെ ഏത് ദിശയിലേക്ക് നയിക്കണമോ എന്ന ചോദ്യങ്ങൾക്കുള്ള ജനവിധി കൂടിയാണത്. ഐസൻകോട്ടിന്റെ മുന്നേറ്റം ഈ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ നിർണായകമാകുമോ എന്നത് ഇസ്രയേലിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ഭാവിക്കൊപ്പം പശ്ചിമേഷ്യയിലെ സാഹചര്യങ്ങളെയും സ്വാധീനിച്ചേക്കാം.