ന്യൂഡൽഹി: ഭാരതീയ നാഗരിക് സുരക്ഷാ സംഹിത (BNSS) നിലവിൽ വന്നതിന് ശേഷം കള്ളപ്പണം വെളുപ്പിക്കൽ നിരോധന നിയമപ്രകാരമുള്ള (PMLA) പരാതികളിൽ കോടതി തുടർനടപടികളിലേക്ക് (Cognizance) കടക്കും മുൻപ് പ്രതിഭാഗത്തിന് തങ്ങളുടെ വാദം കേൾക്കാനുള്ള അവസരം നൽകുന്നത് നിർബന്ധമാണെന്ന് സുപ്രീം കോടതി. ജസ്റ്റിസ് എം.എം. സുന്ദരേഷ്, ജസ്റ്റിസ് നോങ്മൈകാപം കോടീശ്വർ സിംഗ് എന്നിവരടങ്ങിയ ബെഞ്ചാണ് ഈ നിർണായക വിധി പ്രസ്താവിച്ചത്.
പുതിയ നിയമത്തിലെ (BNSS) സെക്ഷൻ 223(1)-ലെ ഒന്നാം വ്യവസ്ഥ പാലിക്കാതെ പ്രതിയെ കേൾക്കാതെ സ്വീകരിക്കുന്ന കോടതി നടപടികൾ നിയമപരമായി നിലനിൽക്കില്ലെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി. ഇത് ചൂണ്ടിക്കാട്ടി ഉത്തരാഖണ്ഡ് ഹൈക്കോടതി പുറപ്പെടുവിച്ച ഉത്തരവ് സുപ്രീം കോടതി റദ്ദാക്കി.
കേസിന്റെ പശ്ചാത്തലം
ജൂൺ 24, 2024: എൻഫോഴ്സ്മെന്റ് ഡയറക്ടറേറ്റ് (ED) പി.എം.എൽ.എ നിയമത്തിലെ 44, 45 വകുപ്പുകൾ പ്രകാരം പ്രത്യേക കോടതിയിൽ പരാതി നൽകി.
ജൂലൈ 1, 2024: പുതിയ ക്രിമിനൽ നിയമമായ ബി.എൻ.എസ്.എസ് (BNSS) രാജ്യത്ത് പ്രാബല്യത്തിൽ വന്നു.
ജൂലൈ 2, 2024: പ്രത്യേക കോടതി പ്രതിക്ക് നോട്ടീസ് അയക്കുകയോ കേൾക്കുകയോ ചെയ്യാതെ കേസിൽ നേരിട്ട് തുടർനടപടികളിലേക്ക് (Cognizance) കടന്നു.
പരാതി ഫയൽ ചെയ്തത് ജൂലൈ ഒന്നിന് മുൻപായതിനാൽ പഴയ ക്രിമിനൽ നടപടിക്രമം (CrPC) അനുസരിച്ചുള്ള നടപടികൾ മതിയെന്നായിരുന്നു ഇ.ഡിയുടെ വാദം. എന്നാൽ ഈ വാദം സുപ്രീം കോടതി പൂർണ്ണമായി തള്ളി. പരാതി രജിസ്റ്റർ ചെയ്യാൻ നിർദ്ദേശിക്കുന്നത് ബി.എൻ.എസ്.എസ് പ്രകാരമുള്ള ഔദ്യോഗിക 'അന്വേഷണ' (Inquiry) പരിധിയിൽ വരില്ലെന്ന് കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.
വ്യക്തിസ്വാതന്ത്ര്യവും സുതാര്യമായ വിചാരണയും പ്രധാനം
നടപടികൾ സ്വീകരിക്കുന്നതിന് മുൻപ് പ്രതിക്ക് പറയാനുള്ളത് കേൾക്കുക എന്നത് സുതാര്യമായ വിചാരണയുടെയും വ്യക്തിസ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെയും ഭാഗമാണെന്ന് സുപ്രീം കോടതി നിരീക്ഷിച്ചു.
കോടതിയുടെ നിരീക്ഷണം:
"കോടതി കേസ് പരിഗണനയ്ക്കെടുക്കുന്ന ഘട്ടത്തിൽ പ്രതിക്ക് തൻ്റെ ഭാഗം വിശദീകരിക്കാൻ അവസരം നൽകാതിരിക്കുന്നത് കേവലം ഒരു ചട്ടലംഘനമല്ല (Procedural Irregularity). മറിച്ച്, അത് ആ നടപടിയെത്തന്നെ പൂർണ്ണമായി അസാധുവാക്കുന്ന ഗുരുതരമായ നിയമവിരുദ്ധതയാണ് (Illegality)."
ഈ വിധിയിലൂടെ, 2024 ജൂലൈ 1-ന് ശേഷം പരിഗണനയ്ക്ക് വരുന്ന എല്ലാ പി.എം.എൽ.എ കേസുകളിലും ബി.എൻ.എസ്.എസ് സെക്ഷൻ 223(1) പ്രകാരമുള്ള മുൻകൂർ കേൾക്കൽ (Pre-cognizance hearing) പ്രത്യേക കോടതികൾ കർശനമായി പാലിക്കണമെന്ന് സുപ്രീം കോടതി ഉത്തരവിട്ടു.
