ജീവിതത്തിലെ തിരക്കുകൾ അല്പം മന്ദഗതിയിലാകുമ്പോൾ, ഉള്ളിലെ സർഗാത്മകതയ്ക്ക്  ജീവൻ ലഭിക്കുമെന്നതിന്റെ ഉത്തമ ഉദാഹരണമാണ് ചിത്രകാരി ലോലിത നായർ. കേരള കാർഷിക സർവകലാശാലയിൽ നിന്ന് കാർഷിക ശാസ്ത്രത്തിൽ ബിരുദാനന്തര ബിരുദം നേടിയ അവർ, കേരള സർക്കാർ കൃഷിവകുപ്പിൽ ഡെപ്യൂട്ടി ഡയറക്ടർ ആയി സേവനം അനുഷ്ഠിച്ച ശേഷം വിരമിച്ച വ്യക്തിയാണ്. പൊതുസേവന മേഖലയിൽ നിന്നു ദൃശ്യകലയുടെ ലോകത്തേക്കുള്ള അവരുടെ യാത്ര പ്രചോദനപരവും, വളരെ ശക്തവുമാണ്.

ശാസ്ത്രം, ഭരണനിർവഹണം, ഗ്രാമീണ വികസനം എന്നിവയിലായിരുന്നു അവരുടെ ഔദ്യോഗിക ജീവിതം കേന്ദ്രീകരിച്ചിരുന്നത്. എന്നാൽ കല എന്നും ഒപ്പം തന്നെയുണ്ടായിരുന്നു. അതിന്റെ പൂർണാവിഷ്കാരത്തിനുള്ള സാവകാശത്തിനായി അവർ ക്ഷമയോടെ കാത്തുനിന്നു. “എന്റെ ജീവിതത്തിൽ നിന്ന് ചിത്രരചന ഒരിക്കലും വിട്ടുപോയിട്ടില്ല; അതിന് അതിന്റെ സമയമെത്താൻ കാത്തിരിക്കുകയായിരുന്നു,” ലോലിത പറയുന്നു. വിരമിക്കലിന് ശേഷമാണ് ആ സമയം എത്തിയത്. അന്നാണ് അവർ ദീർഘകാലമായി ഹൃദയത്തിൽ സൂക്ഷിച്ചിരുന്ന ചിത്രരചനയിലേക്കു പൂർണ്ണമായി തിരിഞ്ഞത്.

അതിനുശേഷം അവരുടെ കലായാത്ര സ്ഥിരതയോടെ മുന്നേറുകയാണ്. ഓയിൽ, അക്രിലിക്, വാട്ടർകളർ തുടങ്ങിയ വിവിധ മാധ്യമങ്ങളിൽ ചിത്രം രചിക്കുന്ന ലോലിത, സ്വാഭാവികവും വികാരാധിഷ്ഠിതവും അതീവ വ്യക്തിപരവുമായ ഒരു ദൃശ്യഭാഷ വികസിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. കർശനമായ വിഷയപരിധികളിലോ ഔപചാരിക ചട്ടങ്ങളിലോ പെട്ടുപോകാത്തതാണ് അവരുടെ ചിത്രങ്ങൾ. ചുറ്റുമുള്ള ലോകത്തോടുള്ള വികാരപ്രതികരണങ്ങളിൽ നിന്നാണ് അവ സ്വാഭാവികമായി രൂപപ്പെടുന്നത്.

കഴിഞ്ഞ വർഷങ്ങളിലായി, ഏകദേശം 25 കലാപ്രദർശനങ്ങൾ, ആർട്ട് ക്യാമ്പുകൾ, വർക്ക്‌ഷോപ്പുകൾ എന്നിവയിൽ അവർ പങ്കെടുത്തു. തിരുവനന്തപുരം, കോഴിക്കോട്, തൃശൂർ, എറണാകുളം എന്നിവിടങ്ങളിലെ ലളിത കലാ അക്കാദമി കേന്ദ്രങ്ങൾ, ഫോർട്ട് കൊച്ചി, മട്ടാഞ്ചേരി, ബംഗളൂരു തുടങ്ങിയ സ്ഥലങ്ങളിലെ ഗാലറികൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ അവരുടെ സൃഷ്ടികൾ പ്രദർശിപ്പിക്കപ്പെട്ടു. ഈ അനുഭവങ്ങൾ അവരുടെ സാങ്കേതിക മികവിനെ മാത്രമല്ല, കല ഒരു ജീവിതകാല യാത്രയാണെന്ന ബോധ്യത്തെയും കൂടുതൽ ശക്തമാക്കി—അനുഭവവും നിരീക്ഷണവും കൂടുന്തോറും സമൃദ്ധമാകുന്ന ഒരു യാത്ര.

ലോലിതയുടെ ചിത്രങ്ങൾക്ക് പ്രചോദനം നൽകുന്നത് പ്രധാനമായും പ്രകൃതിയും ദിനചര്യയിലെ ചെറിയ നിമിഷങ്ങളുമാണ്. ഭൂപ്രകൃതികൾ, പക്ഷികൾ, മൃഗങ്ങൾ, മനുഷ്യരുടെ ക്ഷണിക വികാരങ്ങൾ—ഇവയെല്ലാം തന്നെ നിറത്തിന്റെയും രൂപത്തിന്റെയും സൂക്ഷ്മമായ വിന്യാസത്തിലൂടെ അവരുടെ ക്യാൻവാസുകളിൽ വീണ്ടും വീണ്ടും പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു. “വികാരങ്ങളെ നിറങ്ങളാക്കി മാറ്റുന്നതിൽ എനിക്ക് പ്രത്യേക സന്തോഷമുണ്ട്,” അവർ പറയുന്നു. “ചിലപ്പോൾ അത് ഒരു ഓർമ്മയായിരിക്കും, ചിലപ്പോൾ ഒരു നിമിഷത്തെ മനോഭാവം, അല്ലെങ്കിൽ പരിചിതമായ ഒരു ദൃശ്യത്തിൽ പതിയുന്ന വെളിച്ചത്തിന്റെ കളി.”

യാത്രകളും അവരുടെ കലാബോധത്തെ ഗണ്യമായി സ്വാധീനിക്കുന്നുണ്ട്. ഓരോ യാത്രയും അവരുടെ നിറപ്പാലറ്റിലേക്ക് പുതിയ ആകാശങ്ങളും, ഘടനകളും, അന്തരീക്ഷങ്ങളും കൂട്ടിച്ചേർക്കുന്നു. “ഞാൻ എവിടെയെത്തിയാലും, എന്റെ നിറങ്ങളും കൂടെ യാത്ര ചെയ്യുന്നു,” ചലനവും സ്ഥലവും അവരുടെ സൃഷ്ടിപ്രക്രിയയെ എങ്ങനെ സ്വാധീനിക്കുന്നുവെന്ന് ലോലിത ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.

ജനുവരി 10-ന് കൊച്ചിയിലെ ദർബാർ ഹാൾ ഗ്രൗണ്ടിൽ നടക്കുന്ന ‘കലാധാര 2’ എന്ന ഏകദിന ആർട്ട് ഫെയറിൽ ലോലിത നായർ തന്റെ സൃഷ്ടികൾ അവതരിപ്പിക്കാൻ ഒരുങ്ങുകയാണ്. വിവിധ പശ്ചാത്തലങ്ങളിലുള്ള കലാകാരന്മാരെ ഒരുമിപ്പിക്കുന്ന ഈ വേദി, സമകാലീന കലാഭാവങ്ങളുടെ വിപുലമായ ഒരു ദൃശ്യം സന്ദർശകർക്കു നൽകുന്നു. കൃഷി എന്ന മേഖലയിൽ നിന്നു കലയുടെ ലോകത്തേക്കുള്ള അവരുടെ മാറ്റം, സമതുലിതത്വത്തിന്റെയും ക്ഷമയുടെയും പുനർആവിഷ്കാരത്തിന്റെയും ഒരു സന്ദേശവും നൽകുന്നു. കൃഷിപോലെ തന്നെ ചിത്രരചനയ്ക്കും പരിചരണം, നിരീക്ഷണം, പ്രകൃതിയുടെ താളങ്ങളോടുള്ള ആദരം എന്നിവ അനിവാര്യമാണ്. ഇവിടെ ആകർഷിക്കാൻ ഉള്ള ആകുലതയില്ല, ചട്ടങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് മാറാനുള്ള തിടുക്കമില്ല—നിറത്തോടും വികാരത്തോടും ക്യാൻവാസിനോടുമുള്ള സത്യസന്ധമായ ഒരു സംവാദം മാത്രമേയുള്ളൂ.

കലാസാഫല്യം പലപ്പോഴും ക്ഷണികമായ ദൃശ്യപ്രാധാന്യത്തിലൂടെ അളക്കപ്പെടുന്ന ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ, ലോലിത നായരുടെ യാത്ര വ്യത്യസ്തമായി നിലകൊള്ളുന്നു. ‘കലാധാര 2’ലെ വരാനിരിക്കുന്ന പ്രദർശനത്തിനായി ഒരുങ്ങുന്നതിനിടെ, ലോലിത ചിത്രരചന തുടരുകയാണ്—പ്രഖ്യാപനങ്ങൾ നടത്താൻ അല്ല, മറിച്ച് അനുഭവങ്ങളും യാത്രകളും ശാസ്ത്രവും കലയും തമ്മിലുള്ള ജീവിതകാല സംഭാഷണവും രൂപപ്പെടുത്തിയ കഥകൾ പറയാൻ.