ന്യൂഡൽഹി:​വിദേശ കോടതികൾ പുറപ്പെടുവിക്കുന്ന വിധികൾ ഇന്ത്യയിൽ നടപ്പിലാക്കുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് അതീവ പ്രാധാന്യമുള്ള ഒരു നിയമനിർണ്ണയം നടത്തിയിരിക്കുകയാണ് സുപ്രീം കോടതി. സ്വാഭാവിക നീതി ഉറപ്പാക്കാതെയും, എതിർകക്ഷിക്ക് കേസ് വാദിക്കാൻ കൃത്യമായ അവസരം നൽകാതെയും പുറപ്പെടുവിക്കുന്ന വിദേശ വിധികൾക്ക് ഇന്ത്യൻ മണ്ണിൽ നിയമസാധുത ഉണ്ടായിരിക്കില്ലെന്നാണ് കോടതിയുടെ വിധി. സിവിൽ നടപടിക്രമം (CPC) സെക്ഷൻ 13-ന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് ജസ്റ്റിസ് പി.എസ്. നരസിംഹ, ജസ്റ്റിസ് അലോക് ആരാധെ എന്നിവരടങ്ങിയ ബെഞ്ച് ഈ സുപ്രധാന ഉത്തരവ് പുറപ്പെടുവിച്ചത്.
​ഒരു വശത്ത് വിദേശ കമ്പനിയായ മെസ്സർ ഗ്രീസ്ഹൈമും (എയർ ലിക്വിഡ് ഡോച്ച്‌ലാൻഡ്) മറുവശത്ത് ഇന്ത്യൻ സ്ഥാപനമായ ഗോയൽ എം.ജി. ഗ്യാസസ് പ്രൈവറ്റ് ലിമിറ്റഡും തമ്മിലുള്ള ദീർഘകാല നിയമപോരാട്ടമാണ് ഈ വിധിക്ക് ആധാരമായത്. 1995-ൽ വ്യവസായ വാതക മേഖലയിൽ സംയുക്ത സംരംഭം തുടങ്ങുന്നതിനായി ഇരു കമ്പനികളും ഒപ്പിട്ട കരാറുകളിൽ നിന്നാണ് തർക്കങ്ങളുടെ തുടക്കം. ബിസിനസ് ആവശ്യങ്ങൾക്കായി സിറ്റി ബാങ്ക് യു.കെയിൽ നിന്ന് ഇന്ത്യൻ കമ്പനി എടുത്ത വായ്പയ്ക്ക് വിദേശ കമ്പനി ഗ്യാരന്റി നിന്നിരുന്നു. വായ്പ തിരിച്ചടവിൽ ഇന്ത്യൻ കമ്പനി വീഴ്ച വരുത്തിയതോടെ ഗ്യാരന്റി നൽകിയ വിദേശ കമ്പനിക്ക് ഏകദേശം 4.78 ദശലക്ഷം ഡോളർ ബാങ്കിലേക്ക് തിരിച്ചടയ്ക്കേണ്ടി വന്നു. ഈ തുക ഇന്ത്യൻ കമ്പനിയിൽ നിന്ന് ഈടാക്കുന്നതിനായി അവർ ഇംഗ്ലീഷ് കോടതിയെ സമീപിക്കുകയും അവിടെനിന്ന് അനുകൂലമായ 'സമ്മറി ജഡ്ജ്‌മെന്റ്' (ചുരുങ്ങിയ നടപടിക്രമങ്ങളിലൂടെയുള്ള വിധി) നേടിയെടുക്കുകയും ചെയ്തു.
​ഈ ഇംഗ്ലീഷ് കോടതി വിധി ഇന്ത്യയിൽ നടപ്പിലാക്കാനായി വിദേശ കമ്പനി ഡൽഹി ഹൈക്കോടതിയെ സമീപിച്ചെങ്കിലും ഹൈക്കോടതി അത് നിരസിച്ചു. ഇതിനെതിരെ സമർപ്പിച്ച അപ്പീൽ പരിഗണിച്ചപ്പോഴാണ് സുപ്രീം കോടതി നിർണ്ണായകമായ നിരീക്ഷണങ്ങൾ നടത്തിയത്. ഇംഗ്ലീഷ് കോടതിയിലെ നടപടിക്രമങ്ങളിൽ ഇന്ത്യൻ കമ്പനിക്ക് തങ്ങളുടെ ഭാഗം കൃത്യമായി വിശദീകരിക്കാനോ പ്രതിരോധിക്കാനോ മതിയായ അവസരം ലഭിച്ചില്ലെന്ന് കോടതി കണ്ടെത്തി. ബാലൻസ് ഷീറ്റുകളും ബോർഡ് മീറ്റിംഗ് മിനിറ്റ്സുകളും ഉൾപ്പെടെയുള്ള നിർണ്ണായക രേഖകൾ ഇന്ത്യൻ കമ്പനി ഹാജരാക്കിയിട്ടും അവ ആഴത്തിൽ പരിശോധിക്കാൻ തയ്യാറാകാതെയാണ് വിദേശ കോടതി വിധി പ്രസ്താവിച്ചത്.
​രേഖാമൂലമുള്ള തെളിവുകൾ നിലനിൽക്കുന്ന ഒരു തർക്കവിഷയത്തിൽ, സംക്ഷിപ്തമായ വിചാരണയിലൂടെ വിധി പറയുന്നത് ശരിയായ നീതിനിർവ്വഹണമല്ലെന്ന് സുപ്രീം കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. ഇത്തരം സന്ദർഭങ്ങളിൽ വിശദമായ വിചാരണയും തെളിവ് ശേഖരണവും അനിവാര്യമാണ്. കേസിന്റെ ഗുണദോഷങ്ങൾ (merits) കൃത്യമായി പരിശോധിക്കാതെയും സ്വാഭാവിക നീതി ലംഘിച്ചും പുറപ്പെടുവിക്കുന്ന വിദേശ വിധികൾ ഇന്ത്യയിൽ നടപ്പാക്കുന്നത് നീതികേടാകുമെന്ന് കോടതി വിലയിരുത്തി. വിദേശ വിധികൾ ഇന്ത്യയിൽ നടപ്പിലാക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്ന ഭാവിയിലെ സമാനമായ നിരവധി കേസുകളിൽ ഈ വിധി വലിയൊരു മാർഗ്ഗരേഖയായി മാറും.