​തിരുവനന്തപുരം: സംസ്ഥാനത്തിന്റെ പേര് ഔദ്യോഗികമായി ‘കേരളം’ എന്ന് മാറ്റുന്നതിനുള്ള നടപടികൾ അവസാന ഘട്ടത്തിലേക്ക് കടക്കുമ്പോഴും, ഭരണഘടനാപരമായ ഒരു വലിയ ചോദ്യം ഉയരുന്നു: സംസ്ഥാനത്തിന്റെ പരമോന്നത നീതിപീഠമായ കേരള ഹൈക്കോടതിയുടെ പേരും ഇതിനൊപ്പം മാറുമോ?
​കേന്ദ്ര മന്ത്രിസഭയുടെ അംഗീകാരത്തിന് ശേഷം, ഭരണഘടനയുടെ ആർട്ടിക്കിൾ 3 പ്രകാരം രാഷ്ട്രപതി അയച്ച കരട് നിയമനിർമ്മാണ നിർദ്ദേശം 2024 ജൂലൈയിൽ കേരള നിയമസഭ ഐക്യകണ്ഠേന പാസാക്കിയിരുന്നു. ഇനി പാർലമെന്റിന്റെ അംഗീകാരവും രാഷ്ട്രപതിയുടെ അനുമതിയും മാത്രമാണ് ബാക്കിയുള്ളത്. എന്നാൽ, സംസ്ഥാനത്തിന്റെ പേര് മാറുന്നത് കൊണ്ട് മാത്രം ഹൈക്കോടതിയുടെ പേരിൽ സ്വയം മാറ്റം വരില്ലെന്നാണ് നിയമ വിദഗ്ദ്ധർ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നത്.
​പാർലമെന്റിന്റെ അധികാരം
​ഭരണഘടനയുടെ ഏഴാം ഷെഡ്യൂളിലെ യൂണിയൻ ലിസ്റ്റ് 78 പ്രകാരം ഹൈക്കോടതികളുടെ രൂപീകരണവും ഘടനയും പാർലമെന്റിന്റെ മാത്രം നിയമനിർമ്മാണ പരിധിയിൽ വരുന്ന വിഷയമാണ്. അതിനാൽ, ഒരു സംസ്ഥാനത്തിന് അതിന്റെ പേരോ മറ്റ് സ്ഥാപനങ്ങളുടെ പേരോ മാറ്റാൻ നിർദ്ദേശം നൽകാനാവുമെങ്കിലും, ഹൈക്കോടതിയുടെ പേര് ഔദ്യോഗികമായി മാറ്റണമെങ്കിൽ കേന്ദ്ര പാർലമെന്റിന്റെ പ്രത്യേക ഇടപെടൽ അനിവാര്യമാണ്.
​മുൻ അനുഭവങ്ങൾ പറയുന്നത്
​ഇന്ത്യയിലെ മറ്റ് പല പ്രധാന ഹൈക്കോടതികളുടെ ചരിത്രവും ഇത് തന്നെയാണ് വ്യക്തമാക്കുന്നത്:
​ബോംബെ: 1995-ൽ നഗരത്തിന്റെ പേര് ‘മുംബൈ’ എന്നാക്കിയെങ്കിലും കോടതി ഇപ്പോഴും ‘ബോംബെ ഹൈക്കോടതി’ എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.
​മദ്രാസ്: 1996-ൽ ചെന്നൈ എന്ന് മാറ്റിയെങ്കിലും ‘മദ്രാസ് ഹൈക്കോടതി’ എന്ന പേര് തുടർന്നു.
​കൽക്കട്ട: 2001-ൽ ‘കൊൽക്കത്ത’യായെങ്കിലും നീതിപീഠം ഇന്നും ‘കൽക്കട്ട ഹൈക്കോടതി’യാണ്.
​ഒഡീഷ: 2011-ൽ ‘ഒറിസ്സ’ എന്നത് ‘ഒഡീഷ’ എന്ന് ഔദ്യോഗികമായി മാറിയെങ്കിലും കോടതിയുടെ പേര് ഇപ്പോഴും ‘ഒറിസ്സ ഹൈക്കോടതി’ എന്നാണ്.
​2016-ൽ ബോംബെ, മദ്രാസ്, കൽക്കട്ട ഹൈക്കോടതികളുടെ പേര് മാറ്റുന്നതിനായി പാർലമെന്റിൽ ‘ഹൈക്കോടതികൾ (പേര് മാറ്റൽ) ബിൽ’ കൊണ്ടുവന്നെങ്കിലും അത് പാസാകാതെ അസാധുവാവുകയായിരുന്നു.
​ഉത്തരാഖണ്ഡിലെ അപവാദം
​എന്നാൽ ഇതിൽ നിന്നും വേറിട്ടൊരു മാതൃക ഉത്തരാഖണ്ഡിന്റേതാണ്. 2000-ൽ ‘ഉത്തരാഞ്ചൽ’ എന്ന പേരിൽ സംസ്ഥാനവും ഹൈക്കോടതിയും രൂപീകരിച്ചു. 2006-ൽ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ പേര് ‘ഉത്തരാഖണ്ഡ്’ എന്നാക്കി മാറ്റിയപ്പോൾ, നിയമപരമായ ചില സാങ്കേതികത്വങ്ങൾ നിലനിൽക്കെത്തന്നെ കോടതി ‘ഹൈക്കോടതി ഓഫ് ഉത്തരാഖണ്ഡ്’ എന്ന് അറിയപ്പെടാൻ തുടങ്ങി.
​കേരളത്തിന്റെ ഭാവി
​പാർലമെന്റ് പ്രത്യേകം നിയമ നിർമ്മാണം വഴി പേര് മാറ്റത്തിന് തയ്യാറായില്ലെങ്കിൽ, സംസ്ഥാനത്തിന്റെ പേര് ഔദ്യോഗികമായി ‘കേരളം’ എന്നാകുമ്പോഴും നീതിപീഠം ‘കേരള ഹൈക്കോടതി’ എന്ന പേരിൽ തന്നെ തുടരാനാണ് സാധ്യത. ഹൈക്കോടതികളുടെ പേരുകൾ കേവലം പ്രാദേശിക താല്പര്യങ്ങൾക്കോ ഭാഷാപരമായ മാറ്റങ്ങൾക്കോ വിധേയമല്ലെന്നും, അത് പാർലമെന്റിന്റെ ഭരണഘടനാപരമായ അധികാരവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നുവെന്നുമാണ് ഈ വിഷയം വ്യക്തമാക്കുന്നത്.