പഹൽഗാമിലെ ഭീകരാക്രമണത്തിന് ശേഷം നാമെല്ലാവരും ഒരേ സ്വരത്തിൽ ആവശ്യപ്പെട്ടത് ശക്തമായ തിരിച്ചടിയും പ്രതികാരവുമായിരുന്നു. എന്നാൽ ആ ആക്രോശങ്ങൾക്കിടയിൽ "നമുക്ക് യുദ്ധം വേണ്ട, സമാധാനം മതി" എന്നൊരു നേർത്ത ശബ്ദവും ഉയർന്നിരുന്നു. ചില ടിവി ചാനലുകൾ യുദ്ധത്തെ ഒരു കൗതുകക്കാഴ്ചയായി അവതരിപ്പിക്കുന്നു. സോഷ്യൽ മീഡിയയിൽ ചിലർക്കത് ഒരു 'റിയാലിറ്റി ഷോ' പോലെയാണ്. അതിജീവനത്തിന്റെ പൊയ്മുഖം ധരിച്ച വീരകഥകൾ യുദ്ധക്കൊതിയന്മാർക്ക് ആവേശം നൽകുന്നു. എന്നാൽ യുദ്ധത്തിൽ ജീവിക്കുന്നവരുടെ വേദനയും കണ്ണീരും നഷ്ടപ്പെട്ട ജീവിതങ്ങളും നമ്മുടെ മൊബൈൽ ക്യാമറകൾ ഒപ്പിയെടുക്കുന്ന ചിത്രങ്ങൾക്കപ്പുറമാണ്.
പഹൽഗാമിൽ മനുഷ്യജീവനുകളാണ് പൊലിഞ്ഞത്. അതിനെക്കുറിച്ച് ചാനലുകളിൽ ചർച്ചകൾ നടക്കുമ്പോൾ, "ഇനി തിരിച്ചടി ഉറപ്പായും വേണം" എന്ന് അവർ വിധിയെഴുതുന്നു. എന്നാൽ അതേസമയം, കശ്മീരിന്റെ തെരുവുകളിൽ ഒരു അമ്മ തന്റെ മകനെ ചവിട്ടുന്നത് നാം കണ്ടു. ആ ദൃശ്യം ഓർക്കുമ്പോൾ, യുദ്ധം നമുക്ക് ആവശ്യമുണ്ടോ എന്ന ചോദ്യം ശക്തമായി ഉയരുന്നു. യുദ്ധം വരുമ്പോൾ ആദ്യം തകരുന്നതു സ്ത്രീകളുടെയും കുട്ടികളുടെയും ലോകമാണ്. ചരിത്രം പോലും അത് പറയുന്നു. കാലം മാറിയെങ്കിലും സത്യം മാറുന്നില്ല. യുദ്ധത്തിന്റെ കെടുതികൾ അനുഭവിക്കുന്നത് ആരാണെന്ന് പഠനങ്ങൾ തെളിയിക്കുന്നു. ഇന്ത്യയിലായാലും പാകിസ്ഥാനിലായാലും കുഞ്ഞുങ്ങളുടെയും അമ്മമാരുടെയും കണ്ണീരിന് ഒരേ ഭാഷയാണ്. അവരുടെ ഭാവി മുതിർന്നവരുടെ രാഷ്ട്രീയമായ തെറ്റായ ധാരണകൾക്ക് ആയുധമാകുമ്പോൾ, ഇത് നമുക്ക് വേണോ എന്ന് നാം ചോദിക്കേണ്ടതുണ്ട്.
സൈനിക നടപടികൾ രാജ്യത്തിന്റെ അധികാരത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്. എന്നാൽ അതിനപ്പുറം ഇന്ത്യയുടെ ഏറ്റവും വലിയ ശക്തി സമാധാനമാണ്. പഹൽഗാമിന് മറുപടിയായി ഇന്ത്യ നടത്തിയ സിന്ധൂർ ഓപ്പറേഷൻ താൽക്കാലിക പ്രതികരണം മാത്രമായിരുന്നു. എന്നാൽ അതിനുശേഷം ഉയരേണ്ടത് സമാധാനത്തിനായുള്ള ശക്തമായ പ്രതിജ്ഞയാണ്.
ഒരു രാജ്യം വളരേണ്ടത് യുദ്ധത്തിലൂടെയല്ല, ധീരമായ നയതന്ത്രത്തിലൂടെയാണ്. ഭീകരതയ്ക്ക് ശക്തമായ മറുപടി നൽകാൻ നമുക്ക് കഴിയും. അതിന് സൈനിക ശക്തിയെ മാത്രം ആശ്രയിക്കുന്നത് വികാരപരമായ ഒരു തീരുമാനമാണ്. അതിന്റെ ആഴമില്ലായ്മ ചരിത്രം നമ്മെ പഠിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്. അമേരിക്ക അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിൽ പോയതും അവിടെ നിന്ന് ഒഴിഞ്ഞ കുന്നുകളും കൂടാരങ്ങളുമായി മടങ്ങിയതും ഒരു പാഠമാണ്. ഇന്ത്യയും പാകിസ്ഥാനും തമ്മിലുള്ള പ്രശ്നങ്ങൾക്ക് - കശ്മീർ മുതൽ ജലം പങ്കിടുന്നത് വരെ - യുദ്ധമല്ല പരിഹാരം. നയതന്ത്രവും ആശയവിനിമയവും അന്താരാഷ്ട്ര ഇടപെടലുമാണ് ശരിയായ വഴി.
സമാധാനം തേടുന്നത് ബലപ്രയോഗത്തിലൂടെയല്ല. ഭരണകൂടത്തിന് അത് ഏറ്റവും ബുദ്ധിമുട്ടുള്ള വഴിയാണ്. എന്നാൽ അതാണ് ഏറ്റവും നല്ല ഫലങ്ങൾ നൽകുന്നതും. രാജ്യത്തെ ഭരണാധികാരികളും ജനങ്ങളും മാധ്യമങ്ങളും ജനാധിപത്യ സംവാദങ്ങളും ഒന്നിച്ചു ചേർന്ന് സമാധാനത്തെ ഒരു ധീരമായ കാഴ്ചപ്പാടായി ഉയർത്തുമ്പോളാണ് സ്ഥിരത ഉണ്ടാകുന്നത്.
അവസാനമായി: യുദ്ധം അതിജീവനമല്ല, അത് നഷ്ടം മാത്രമാണ് നൽകുന്നത് എന്ന് ചരിത്രം നമ്മെ പഠിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. അതുകൊണ്ട് നമുക്ക് വേണ്ടത് യുദ്ധമല്ല, സമാധാനമാണ്. കണ്ണീരിന്റെയും വെറുപ്പിന്റെയും ചാരത്തിൽ നിന്ന്, നമ്മുടെ കയ്യിലിരിക്കുന്ന വാക്കുകൾ കൊണ്ട് നമുക്ക് പ്രത്യാശയുടെ നാമ്പുകൾ ഉണ്ടാക്കാം.
നമുക്ക് സമാധാനം മതി.
