കൊച്ചി: ഓര്‍മ്മകളെയും നഗരങ്ങളെയും ഒരേ സമയം പുനര്‍സൃഷ്ടിക്കുന്ന അപൂര്‍വമായ ഒരു സാഹിത്യാനുഭവമാണ് സ്ലോവാക്യന്‍ എഴുത്തുകാരന്‍ ലുകാസ് കബാലയുടെ ''സ്‌പോമെനീഷ് സി നാ ട്രെന്‍ചിന്‍?'' (ട്രെന്‍ചിന്‍ ഓര്‍മ്മയുണ്ടോ?). 2023ല്‍ പുറത്തിറങ്ങിയ ഈ നോവല്‍ 2025ലെ യൂറോപ്യന്‍ യൂണിയന്‍ പ്രൈസ് ഫോര്‍ ലിറ്ററേച്ചര്‍ നോമിനേഷന്‍ നേടിയതോടെ അന്താരാഷ്ട്ര ശ്രദ്ധ നേടുകയും ചെയ്തു. ഇപ്പോള്‍ ഈ കൃതിയുടെ ഇംഗ്ലീഷ് പരിഭാഷയും പുറത്തിറങ്ങുകയാണ്.
മാജിക്കല്‍ റിയലിസത്തിന്റെ സൗന്ദര്യത്തിലൂടെ ട്രെന്‍ചിന്‍ നഗരത്തെയും അതിന്റെ കലാപാരമ്പര്യത്തെയും കബാല തന്റെ നോവലില്‍ പുനര്‍വായിക്കുന്നു. ഇന്നലെയും ഇന്നും നാളെയും, ഇവിടെയും അവിടെയും എന്ന കര്‍ശനമായ അതിരുകള്‍ ഇവിടെ ഇല്ല. ചരിത്രത്തിന്റെ ചെറിയ ഖണ്ഡങ്ങളും വ്യക്തിജീവിതങ്ങളുടെ നിസ്സാര നിമിഷങ്ങളും ചേര്‍ന്ന് നഗരത്തിന്റെ ആത്മാവിനെ അവതരിപ്പിക്കുന്ന ഒരു സാഹിത്യ മൊസൈക്കാണ് ഈ കൃതി.
വാക്കുകള്‍ക്കൊപ്പം സഞ്ചരിക്കുന്ന ദൃശ്യങ്ങളാണ് പ്രശസ്ത ചിത്രകാരന്‍ യുറായ് തമൗവിന്റെ പെയിന്റിങ്ങുകള്‍. അവ വെറും അനുബന്ധങ്ങളല്ല; മറിച്ച് എഴുത്തിനൊപ്പം തന്നെ പുസ്തകത്തിന്റെ അന്തരീക്ഷം രൂപപ്പെടുത്തുന്ന സ്വതന്ത്ര കലാസൃഷ്ടികളാണ്. ചിത്രങ്ങളും വാചകവും തമ്മിലുള്ള ഈ സംഭാഷണം വായനയെ കൂടുതല്‍ ആഴത്തിലാക്കുന്നു.
സാഹിത്യസംവാദങ്ങളുടെ ഭാഗമായി ലുകാസ് കബാല കഴിഞ്ഞവാരം കേരളം സന്ദര്‍ശിച്ചിരുന്നു. യൂറോപ്യന്‍ നഗരത്തിന്റെ ഓര്‍മ്മകള്‍ മലയാളി വായനക്കാരനുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ഈ സന്ദര്‍ശനം കൃതിക്ക് പുതിയ വായനാസന്ദര്‍ഭവും നല്‍കുന്നു.
ഓര്‍മ്മയും സ്ഥലവും സമയവും തമ്മില്‍ ലയിക്കുന്ന ''ട്രെന്‍ചിന്‍ ഓര്‍മ്മയുണ്ടോ?'' ആഗോള സാഹിത്യഭൂപടത്തില്‍ ശ്രദ്ധേയമായ ഒരു ചേര്‍ക്കലായി മാറുകയാണ്.
Photo Courtesy - Google
