​ന്യൂഡൽഹി: ഗാർഹിക പീഡനങ്ങളിൽ നിന്നും സ്ത്രീധനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട അതിക്രമങ്ങളിൽ നിന്നും സ്ത്രീകളെ സംരക്ഷിക്കാൻ ലക്ഷ്യമിട്ട് കൊണ്ടുവന്ന ഇന്ത്യൻ ശിക്ഷാ നിയമത്തിലെ 498A വകുപ്പും സ്ത്രീധന നിരോധന നിയമത്തിലെ 3, 4 വകുപ്പുകളും ഇപ്പോൾ വ്യാപകമായ ദുരുപയോഗം കാരണം ജുഡീഷ്യൽ, സാമൂഹിക തലങ്ങളിൽ വലിയ വിമർശനങ്ങൾക്ക് വിധേയമായിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്.
​1980-കളുടെ തുടക്കത്തിൽ പ്രതിവർഷം 400 ആയിരുന്ന സ്ത്രീധന മരണങ്ങൾ 1990-കളുടെ മധ്യത്തോടെ ഏകദേശം 5,800 ആയി കുതിച്ചുയർന്ന സാഹചര്യത്തിലാണ് ഈ കർശന നിയമങ്ങൾ കൊണ്ടുവന്നത്. വിവാഹബന്ധങ്ങളിലെ വ്യവസ്ഥാപിതമായ അതിക്രമങ്ങൾ തടയുക എന്നതായിരുന്നു ഇതിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം. എന്നാൽ, പുതിയ വിവരങ്ങളും കോടതികളുടെ നിരീക്ഷണങ്ങളും സൂചിപ്പിക്കുന്നത്, ഈ നിയമം വ്യക്തിപരമായ പ്രതികാര നടപടികൾക്കായി കൂടുതലായി ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നു എന്നാണ്.

​നാഷണൽ ക്രൈം റെക്കോർഡ്‌സ് ബ്യൂറോയുടെ (NCRB) കണക്കുകൾ പ്രകാരം, 2018-ൽ 498A വകുപ്പ് പ്രകാരമുള്ള ശിക്ഷാ നിരക്ക് 13% മാത്രമായിരുന്നു. 90% കേസുകളും കെട്ടിക്കിടക്കുകയായിരുന്നു. 2021-നും 2025-നും ഇടയിൽ ഡൽഹി ജില്ലാ കോടതി നടത്തിയ ഒരു പഠനം കൂടുതൽ ഞെട്ടിക്കുന്ന വിവരങ്ങളാണ് പുറത്തുവിട്ടത്. ഈ വകുപ്പുകൾ പ്രകാരം നടന്ന 9,950 വിചാരണകളിൽ 0.2% മാത്രമാണ് ശിക്ഷയിൽ കലാശിച്ചത്. ഏകദേശം പകുതിയോളം കേസുകൾ വിചാരണ തുടങ്ങുന്നതിന് മുൻപ് തന്നെ റദ്ദാക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു.
​വിവാഹമോചനങ്ങൾക്ക് ശേഷമോ സ്വത്ത് തർക്കങ്ങൾക്കിടയിലോ പ്രതികാര നടപടിയായി അവ്യക്തമായതോ സാമാന്യവൽക്കരിച്ചതോ ആയ ആരോപണങ്ങൾ ഉന്നയിക്കുന്ന ഒരു പ്രവണത കോടതികൾ ശ്രദ്ധിച്ചിട്ടുണ്ട്. യഥാർത്ഥ ഇരകളെ സംരക്ഷിക്കേണ്ടത് അത്യാവശ്യമാണെങ്കിലും, ക്രിമിനൽ വകുപ്പുകൾ ദാമ്പത്യ വൈരാഗ്യങ്ങൾ തീർക്കാനുള്ള ആയുധങ്ങളാകാൻ പാടില്ലെന്ന് സുപ്രീം കോടതി പലതവണ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകിയിട്ടുണ്ട്.

​സ്ത്രീകളുടെ സംരക്ഷണവും തെറ്റായ പ്രോസിക്യൂഷനിൽ നിന്നുള്ള സുരക്ഷയും തമ്മിൽ സന്തുലിതാവസ്ഥ ഉറപ്പാക്കാൻ നിയമപരിഷ്കാരങ്ങൾ അനിവാര്യമാണെന്ന ഒരു പൊതുവായ അഭിപ്രായം ഇപ്പോൾ ഉയർന്നുവരുന്നുണ്ട്.