​ന്യൂഡൽഹി: അംഗീകൃത തസ്തികകളിൽ (Sanctioned Posts) കൃത്യമായ നിയമന നടപടികളിലൂടെ ജോലിയിൽ പ്രവേശിച്ച ജീവനക്കാരെ, 'കരാർ ജീവനക്കാർ' എന്ന ലേബലിൽ മാത്രം സ്ഥിരപ്പെടുത്താതിരിക്കാൻ സർക്കാരിന് കഴിയില്ലെന്ന് സുപ്രീം കോടതി. ജാർഖണ്ഡിലെ ജൂനിയർ എഞ്ചിനീയർമാരുടെ കേസിൽ വിധി പ്രസ്താവിക്കവെ ജസ്റ്റിസുമാരായ വിക്രം നാഥ്, സന്ദീപ് മേത്ത എന്നിവരടങ്ങിയ ബെഞ്ചാണ് ഈ സുപ്രധാന നിരീക്ഷണം നടത്തിയത്.
​കോടതിയുടെ പ്രധാന നിരീക്ഷണങ്ങൾ

​അവകാശലംഘനം:

 ഒരു പതിറ്റാണ്ടിലേറെയായി തൃപ്തികരമായി സേവനം അനുഷ്ഠിക്കുന്നവരുടെ ജോലി പെട്ടെന്ന് അവസാനിപ്പിക്കുന്നത് ഭരണഘടനയുടെ 14-ാം അനുച്ഛേദം ഉറപ്പുനൽകുന്ന തുല്യനീതിയുടെ ലംഘനമാണ്.

​മാതൃകാ തൊഴിലുടമ:

 സർക്കാർ ഒരു 'മാതൃകാ തൊഴിലുടമ'യായിരിക്കണം. ജീവനക്കാരെ കാലാകാലങ്ങളോളം കരാർ അടിസ്ഥാനത്തിൽ നിലനിർത്തി ചൂഷണം ചെയ്യാൻ സർക്കാരിന് അധികാരമില്ല.

​നിയമന രീതി:

 പിൻവാതിൽ നിയമനങ്ങളെയല്ല, മറിച്ച് പരസ്യം നൽകി കൃത്യമായ സെലക്ഷൻ നടപടികളിലൂടെ നിയമിക്കപ്പെട്ടവരെയാണ് ഈ വിധിയിൽ പരിഗണിച്ചിരിക്കുന്നത്. ഇവർക്ക് ജോലിയിൽ തുടരാൻ നിയമപരമായ അവകാശമുണ്ടെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി.
​കേസിന്റെ പശ്ചാത്തലം
​2012-ൽ ജാർഖണ്ഡ് ലാൻഡ് കൺസർവേഷൻ ഡയറക്ടറേറ്റിൽ ജൂനിയർ എഞ്ചിനീയർമാരായി നിയമിതരായവരാണ് അപ്പീൽ നൽകിയത്. കൃത്യമായ സെലക്ഷൻ നടപടികളിലൂടെ 22 തസ്തികകളിലേക്കായിരുന്നു നിയമനം. പത്ത് വർഷത്തിലേറെയായി ഓരോ വർഷവും കാലാവധി നീട്ടി നൽകി വരികയായിരുന്നു. എന്നാൽ 2023-ൽ ഇനി കാലാവധി നീട്ടി നൽകില്ലെന്ന് വ്യക്തമാക്കി സർക്കാർ ഇവരെ പിരിച്ചുവിട്ടു. ഇതിനെതിരായ ഹർജി ഹൈക്കോടതി തള്ളിയതോടെയാണ് ഉദ്യോഗസ്ഥർ സുപ്രീം കോടതിയെ സമീപിച്ചത്.
​ഉമാദേവി കേസും പുതിയ വിധിയും
​പ്രശസ്തമായ സ്റ്റേറ്റ് ഓഫ് കർണാടക v. ഉമാദേവി (2006) കേസിലെ വിധിയിൽ നിന്നും ഈ കേസിനെ കോടതി വേർതിരിച്ചു കണ്ടു. ക്രമവിരുദ്ധമായോ പിൻവാതിലിലൂടെയോ ഉള്ള നിയമനങ്ങൾക്ക് സ്ഥിരപ്പെടുത്തലിന് അവകാശമില്ലെന്നായിരുന്നു ഉമാദേവി കേസിലെ വിധി. എന്നാൽ ഇവിടെ കൃത്യമായ സെലക്ഷൻ നടപടികൾ പാലിച്ചതിനാൽ ജീവനക്കാരുടെ 'Legitimate Expectation' (ന്യായമായ പ്രതീക്ഷ) അംഗീകരിക്കപ്പെടേണ്ടതാണെന്ന് കോടതി നിരീക്ഷിച്ചു.
​വിധി: അപ്പീൽ നൽകിയ ജൂനിയർ എഞ്ചിനീയർമാരെ അടിയന്തരമായി സ്ഥിരപ്പെടുത്താൻ സുപ്രീം കോടതി ജാർഖണ്ഡ് സർക്കാരിന് നിർദ്ദേശം നൽകി. വിധി വന്ന തീയതി മുതലുള്ള എല്ലാ സർവീസ് ആനുകൂല്യങ്ങൾക്കും ഇവർ അർഹരായിരിക്കും.

​സൈറ്റേഷൻ: LiveLaw report, January 30, 2026 (Ref: https://www.livelaw.in/supreme-court/state-cannot-deny-regularisation-of-long-serving-contract-staff-appointed-on-sanctioned-post-by-due-process-supreme-court-521273)