​ന്യൂഡൽഹി: ഒരു കേസിൽ സെൻട്രൽ ബ്യൂറോ ഓഫ് ഇൻവെസ്റ്റിഗേഷൻ (CBI) അന്വേഷണത്തിന് ഉത്തരവിടുന്നത് അസാധാരണമായ സാഹചര്യങ്ങളിൽ മാത്രമായിരിക്കണം എന്നും, ഇതൊരു പതിവ് നടപടിയായി കണക്കാക്കരുത് എന്നും സുപ്രീം കോടതി ആവർത്തിച്ചു വ്യക്തമാക്കി. സംസ്ഥാന പോലീസിലുള്ള സംശയമോ വിശ്വാസമില്ലായ്മയോ കാരണം മാത്രം CBI അന്വേഷണം ആവശ്യപ്പെടാൻ കഴിയില്ലെന്നും കോടതി ഊന്നിപ്പറഞ്ഞു.
​പ്രധാന നിരീക്ഷണങ്ങൾ
​അത്യപൂർവ്വമായി മാത്രം: CBI അന്വേഷണത്തിന് ഉത്തരവിടണമെങ്കിൽ, റെക്കോർഡിലുള്ള വിവരങ്ങൾ ഒരു കുറ്റകൃത്യം നടന്നതായി പ്രാഥമികമായി തെളിയിക്കുന്നതായും, നീതിയുക്തവും നിഷ്പക്ഷവുമായ അന്വേഷണത്തിന് CBI അനിവാര്യമാണെന്നും, അല്ലെങ്കിൽ ആരോപണങ്ങളുടെ സ്വഭാവവും വ്യാപ്തിയും ഒരു കേന്ദ്ര ഏജൻസിയുടെ വൈദഗ്ദ്ധ്യം ആവശ്യപ്പെടുന്നുണ്ടെന്നും കോടതിക്ക് ബോധ്യപ്പെടണം.
​അവസാന ആശ്രയം: അന്വേഷണ പ്രക്രിയയുടെ നിഷ്പക്ഷത അപകടത്തിലായി എന്ന് ഭരണഘടനാപരമായ കോടതിക്ക് ബോധ്യപ്പെടുമ്പോഴോ, കോടതിയുടെ മനസ്സാക്ഷിയെ ഉലയ്ക്കുന്നതോ നീതിന്യായ വ്യവസ്ഥയിലുള്ള പൊതുവിശ്വാസം നഷ്ടപ്പെടുത്തുന്നതോ ആയ തരത്തിൽ നിഷ്പക്ഷത നഷ്ടപ്പെടാൻ സാധ്യതയുണ്ടെന്ന് വിശ്വസിക്കാൻ കാരണങ്ങളുണ്ടെങ്കിലോ മാത്രമേ അവസാന ആശ്രയം എന്ന നിലയിൽ CBI അന്വേഷണത്തിന് ഉത്തരവിടാൻ പാടുള്ളൂ.
​നിർബന്ധിത സാഹചര്യങ്ങൾ: വ്യവസ്ഥാപിതമായ പരാജയം, ഉയർന്ന റാങ്കിലുള്ള സംസ്ഥാന ഉദ്യോഗസ്ഥർ, രാഷ്ട്രീയ സ്വാധീനമുള്ള വ്യക്തികൾ, അല്ലെങ്കിൽ പ്രാദേശിക പോലീസിന്റെ നടപടി അവരുടെ നിഷ്പക്ഷതയെക്കുറിച്ച് ന്യായമായ സംശയം സൃഷ്ടിക്കുന്ന സാഹചര്യങ്ങൾ എന്നിങ്ങനെയുള്ള നിർബന്ധിത സാഹചര്യങ്ങളിൽ മാത്രമേ CBI അന്വേഷണം പരിഗണിക്കാവൂ എന്നും കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.
​കേസിന്റെ പശ്ചാത്തലം
​ഉത്തർപ്രദേശ് നിയമസഭയിലെയും നിയമനിർമ്മാണ കൗൺസിലിലെയും വിവിധ തസ്തികകളിലേക്കുള്ള 2020-ലെ നിയമനങ്ങളിലെ ക്രമക്കേടുകൾ സംബന്ധിച്ച് അലഹബാദ് ഹൈക്കോടതിയിൽ (ലഖ്‌നൗ ബെഞ്ച്) ഫയൽ ചെയ്ത രണ്ട് റിട്ട് ഹർജികളിൽ നിന്നാണ് ഈ നിരീക്ഷണങ്ങൾ വന്നത്. നിയമനങ്ങളിലെ ക്രമക്കേടുകൾക്കെതിരെ നൽകിയ ഹർജികളിൽ, ഹൈക്കോടതിയുടെ ഡിവിഷൻ ബെഞ്ച് സ്വമേധയാ ഒരു പൊതുതാൽപ്പര്യ ഹർജി (PIL) രജിസ്റ്റർ ചെയ്യുകയും CBI പ്രാരംഭ അന്വേഷണത്തിന് ഉത്തരവിടുകയും ചെയ്തിരുന്നു.
​ഈ ഉത്തരവിനെ ചോദ്യം ചെയ്ത് നിയമനിർമ്മാണ കൗൺസിൽ സുപ്രീം കോടതിയെ സമീപിക്കുകയായിരുന്നു. നിയമനങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട തർക്കങ്ങളിൽ, ശക്തമായ തെളിവുകളില്ലെങ്കിൽ CBI അന്വേഷണം ഉചിതമല്ലെന്ന് വിലയിരുത്തിക്കൊണ്ട് ഹൈക്കോടതിയുടെ ഉത്തരവ് സുപ്രീം കോടതി റദ്ദാക്കി.

​കേസിന്റെ പേര്: Legislative Council U.P. Lucknow & Ors. vs. Sushil Kumar & Ors. (and connected matters)