ഹൈന്ദവ ആചാരങ്ങളിലും പൂജാകർമങ്ങളിലും ഒഴിച്ചുകൂടാനാകാത്ത ഒന്നാണ് നിലവിളക്ക്. വെളിച്ചം ഐശ്വര്യത്തെയും അറിവിനെയും പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നുവെന്നാണ് വിശ്വാസം. അതേസമയം നിറപറയിലെ അരി സമൃദ്ധിയുടെയും പോഷണത്തിന്റെയും പ്രതീകമായാണ് കരുതപ്പെടുന്നത്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ നിലവിളക്കും നിറപറയും ചേർന്നാൽ മനസ്സിനും ശരീരത്തിനും സംതൃപ്തി നൽകുമെന്ന വിശ്വാസവും നിലനിൽക്കുന്നു.
കേരളത്തിലെ വീടുകളിൽ പണ്ടുമുതൽ തന്നെ പ്രഭാതത്തിലും സന്ധ്യാസമയത്തും നിലവിളക്ക് കത്തിക്കുന്ന പതിവുണ്ട്. എണ്ണയൊഴിച്ച് തിരിയിട്ട് കത്തിക്കുന്നതിനായി ഉയർന്നുനിൽക്കുന്ന, ഒന്നോ അതിലധികമോ നിലകളുള്ള വിളക്കിനെയാണ് നിലവിളക്ക് എന്നു പറയുന്നത്. വിശ്വാസപ്രകാരം സൂര്യോദയത്തിന് അരമണിക്കൂർ മുമ്പും അസ്തമയത്തിന് അരമണിക്കൂർ മുമ്പുമാണ് വിളക്ക് തെളിയിക്കേണ്ടത്.
കേരളത്തിൽ നിലവിളക്കിന്റെ ഉപയോഗത്തിന് ഏറെ പഴക്കമുണ്ട്. ആദ്യകാലത്ത് ഓടിലും പിന്നീട് വിവിധ ലോഹങ്ങളിലും വിളക്കുകൾ നിർമിച്ചിരുന്നു. ക്ഷേത്രങ്ങളിലെ പൂജാകർമങ്ങളുടെയും മറ്റ് ആചാരങ്ങളുടെയും പ്രധാന ഭാഗമായും നിലവിളക്ക് മാറി. പുരാതനകാലത്ത് കൽവിളക്കുകളും മൺവിളക്കുകളും ഉപയോഗിച്ചിരുന്നതായും പറയപ്പെടുന്നു.
പൂജാകർമങ്ങൾക്ക് ലോഹമിശ്രിതമായ ഓടുകൊണ്ട് നിർമിച്ച നിലവിളക്കാണ് ഉപയോഗിക്കേണ്ടതെന്നാണ് ആചാരവിശ്വാസം. എള്ളെണ്ണയാണ് സാധാരണയായി വിളക്ക് കത്തിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്നത്. നെയ്യും ഉപയോഗിക്കാം.
നിലവിളക്കിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങൾക്കും പ്രത്യേക സങ്കൽപ്പങ്ങളുണ്ട്. താഴത്തെ ഭാഗത്ത് ബ്രഹ്മാവും മധ്യഭാഗത്ത് വിഷ്ണുവും മുകൾഭാഗത്ത് ശിവനും സ്ഥിതിചെയ്യുന്നതായാണ് വിശ്വാസം. വിളക്കിൽനിന്നുള്ള പ്രകാശം പരബ്രഹ്മത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നതായും കരുതുന്നു.
നിലവിളക്കിൽ തിരിയിടുന്നതിനും പ്രത്യേക രീതികളുണ്ടെന്നാണ് ആചാരപ്രകാരം പറയുന്നത്. ആദ്യ തിരി കിഴക്കുവശത്ത് തെളിച്ച് തുടർന്ന് പ്രദക്ഷിണക്രമത്തിൽ മറ്റ് തിരികൾ തെളിയിക്കണം. പ്രഭാതത്തിൽ കിഴക്കോട്ടും സന്ധ്യാസമയത്ത് കിഴക്കും പടിഞ്ഞാറും തിരിയിടുന്നതാണ് പതിവ്. ഒന്നോ രണ്ടോ അഞ്ചോ ഏഴോ തിരികൾ ഉപയോഗിക്കാമെന്നും മംഗളാവസരങ്ങളിൽ അഞ്ചോ ഏഴോ തിരികൾ തെളിയിക്കാമെന്നും വിശ്വാസമുണ്ട്.
ഏഴുനാളങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് അമർത്യർ, പിതൃക്കൾ, ദേവന്മാർ, ഗന്ധർവന്മാർ, യക്ഷന്മാർ, രാക്ഷസന്മാർ തുടങ്ങിയ അധിദേവതാ സങ്കൽപ്പങ്ങളും ആചാരങ്ങളിൽ കാണാം. കിഴക്കുവശത്തുനിന്ന് ആരംഭിച്ച് തെക്കുകിഴക്ക്, തെക്കുപടിഞ്ഞാറ്, വടക്കുപടിഞ്ഞാറ്, വടക്ക്, വടക്കുകിഴക്ക് എന്ന ക്രമത്തിലാണ് ദീപപൂജ നടത്തേണ്ടതെന്നാണ് വിശ്വാസം.
നിലവിളക്ക് സ്ഥാപിക്കുന്നതിനും ചില ചിട്ടകൾ പറയപ്പെടുന്നു. കന്നിമൂലയിലുള്ള പൂജാമുറിയിലാണ് വിളക്ക് സ്ഥാപിക്കേണ്ടതെന്നാണ് ആചാരവിശ്വാസം. തെക്കുവടക്കായി നിലവിളക്ക് കത്തിക്കുന്നത് ദോഷകരമാണെന്നും ചിലർ വിശ്വസിക്കുന്നു.
സന്ധ്യാസമയത്ത് നിലവിളക്ക് തെളിയിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് ശരീരശുദ്ധി വരുത്തുന്നതും ശുഭവസ്ത്രം ധരിക്കുന്നതും ആചാരത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്. കുളിക്കുകയോ കാലും മുഖവും കഴുകുകയോ ചെയ്തശേഷം വൃത്തിയാക്കിയ നിലവിളക്കിൽ എള്ളെണ്ണയൊഴിച്ച് തിരി തെളിയിക്കാം. തുടർന്ന് വിളക്ക് ഉമ്മറത്ത് പീഠത്തിൽ വച്ച് ദീപപ്രകാശം വീട്ടിനകത്തും പുറത്തുമുള്ള വൃക്ഷങ്ങൾക്കും ചെടികൾക്കും പക്ഷിമൃഗാദികൾക്കും ലഭിക്കുന്ന തരത്തിൽ സ്ഥാപിക്കണമെന്നാണ് വിശ്വാസം.
വിളക്ക് തെളിയിക്കുമ്പോൾ 'ദീപം' എന്ന് മൂന്നു തവണ ഉച്ചരിക്കുന്ന പതിവുമുണ്ട്. സന്ധ്യാനാമം ജപിക്കുന്നതും കുടുംബാംഗങ്ങൾ വിളക്കിന് സമീപം ഇരിക്കുന്നതും ചില വീടുകളിലെ ആചാരമാണ്.
നിലവിളക്ക് ഊതിക്കെടുത്തരുതെന്നാണ് പ്രധാനമായും പറയുന്ന മറ്റൊരു വിശ്വാസം. കരിന്തിരി കത്തുന്നത് അശുഭസൂചനയായും കണക്കാക്കാറുണ്ട്. വിളക്ക് അണയ്ക്കേണ്ട സാഹചര്യമുണ്ടെങ്കിൽ തിരി എണ്ണയിലേക്ക് താഴ്ത്തിയാണ് കെടുത്തേണ്ടതെന്നാണ് ആചാരരീതി. വസ്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് കെടുത്തുന്നതും ചില പാരമ്പര്യങ്ങളിൽ പറയപ്പെടുന്നു.
വീട്ടിലേക്ക് മഹാലക്ഷ്മിയെ ക്ഷണിക്കുന്നതിന്റെ പ്രതീകമായാണ് നിലവിളക്കിനെ പലരും കാണുന്നത്. ഇരുട്ടിനെ അകറ്റി വെളിച്ചവും സമൃദ്ധിയും ഐശ്വര്യവും കൊണ്ടുവരുന്നതായും വിശ്വാസമുണ്ട്. സന്ധ്യാസമയത്ത് വിളക്ക് തെളിയിക്കുമ്പോൾ ചില ആചാരങ്ങളിൽ വീടിന്റെ വടക്കേ വാതിൽ അടച്ചിടാനും നിർദേശിക്കുന്നു. നിലവിളക്ക് നേരിട്ട് തറയിൽ വയ്ക്കാതെ തളികയിലോ പീഠത്തിലോ വയ്ക്കുന്നതാണ് പതിവ്.
ജ്യോതിഷത്തിലെ പ്രശ്നചിന്തയിലും നിലവിളക്കിന്റെ ജ്വാല, എണ്ണയുടെ അവസ്ഥ, എണ്ണ തുളുമ്പിപ്പോകുന്നത് തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങൾക്ക് നിമിത്തപരമായ വ്യാഖ്യാനങ്ങൾ നൽകാറുണ്ട്. ഇവയെല്ലാം പ്രധാനമായും ആചാര-വിശ്വാസങ്ങളുടെ ഭാഗമായാണ് കണക്കാക്കുന്നത്.
