നിയമവിദ്യാർത്ഥിനിയായ ശർമ്മിഷ്ഠ പനോളിയെ കൊൽക്കത്ത പോലീസ് അറസ്റ്റ് ചെയ്ത നടപടിയെ ശക്തമായി അപലപിച്ച് ബാർ കൗൺസിൽ ഓഫ് ഇന്ത്യ (ബിസിഐ) ചെയർപേഴ്സണും ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി (ബിജെപി) രാജ്യസഭാ എംപിയുമായ സീനിയർ അഭിഭാഷകൻ മനൻ കുമാർ മിശ്ര രംഗത്ത്. മതവികാരം വ്രണപ്പെടുത്തുന്ന തരത്തിലുള്ള സോഷ്യൽ മീഡിയ പോസ്റ്റ് ഇട്ടുവെന്നാരോപിച്ചാണ് പനോളിയെ അറസ്റ്റ് ചെയ്തത്. ഈ നടപടിക്ക് നിയമപരമോ ധാർമ്മികമോ ആയ യാതൊരു ന്യായീകരണവുമില്ലെന്ന് മിശ്ര പ്രസ്താവിച്ചു.

മതപരമായ കുറ്റകൃത്യങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വകുപ്പുകൾ ചുമത്തിയാണ് യുവ നിയമവിദ്യാർത്ഥിനിയായ പനോളിയെ കസ്റ്റഡിയിലെടുത്തത്. ഇത് അഭിപ്രായസ്വാതന്ത്ര്യം, തിരഞ്ഞെടുത്ത് കേസെടുക്കൽ, സെൻസിറ്റീവ് വിഷയങ്ങളിൽ ശിക്ഷാ നിയമങ്ങൾ ദുരുപയോഗം ചെയ്യൽ എന്നിവയെക്കുറിച്ചുള്ള വലിയൊരു സംവാദത്തിന് തുടക്കമിട്ടിരിക്കുകയാണ്. ഭരണകൂട അധികാരവും പൗരാവകാശങ്ങളും തമ്മിലുള്ള വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന സംഘർഷത്തിന്റെ പ്രതീകമായി ഈ കേസ് രാജ്യവ്യാപക ശ്രദ്ധ നേടിയിട്ടുണ്ട്.

അറസ്റ്റിനെ നിയമപരമായ അധികാരത്തിന്റെ ദുരുപയോഗവും ഏകപക്ഷീയമായ നടപടിയുമാണെന്ന് മിശ്ര തന്റെ ഔദ്യോഗിക പ്രസ്താവനയിൽ പറഞ്ഞു:

> “വാക്കുകളുടെ ഒരു തെരഞ്ഞെടുപ്പ് മാത്രം മതിയാകില്ല മതനിന്ദയായി കണക്കാക്കാൻ. ഒരു യുവ നിയമവിദ്യാർത്ഥിയെ ബലിയാടാക്കുകയും കടുത്ത നിയമനടപടികൾക്ക് വിധേയയാക്കുകയും ചെയ്യുമ്പോൾ, സർക്കാർ സ്പോൺസർ ചെയ്യുന്ന വ്യക്തികളും സ്ഥാപനങ്ങളും പ്രത്യേക സമുദായങ്ങൾക്കെതിരെ നടത്തിയ മുൻകാല അതിക്രമങ്ങൾ പരിഹരിക്കപ്പെടാതെ പോകുന്നത് അചിന്തനീയമാണ്.”

നിയമത്തിന്റെ വിവേചനപരമായ പ്രയോഗം - പ്രബലമായ ആഖ്യാനങ്ങളെ വിമർശിക്കുന്നവരെ ശിക്ഷിക്കുകയും എന്നാൽ ശിക്ഷിക്കപ്പെടാതെ മറ്റുള്ളവർക്ക് പ്രവർത്തിക്കാൻ കഴിയുകയും ചെയ്യുന്നത് - ജനാധിപത്യ സ്ഥാപനങ്ങളിലുള്ള പൊതുജനവിശ്വാസം ഇല്ലാതാക്കുമെന്നും അദ്ദേഹം ഊന്നിപ്പറഞ്ഞു.

> “യഥാർത്ഥ ജനാധിപത്യം നിഷ്പക്ഷതയും സംയമനവും അവകാശങ്ങളുടെ തുല്യമായ സംരക്ഷണവും ആവശ്യപ്പെടുന്നു, അല്ലാതെ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട രോഷവും പ്രതികാരവുമല്ല,” മിശ്ര കൂട്ടിച്ചേർത്തു.

മതവികാരങ്ങളെ വ്രണപ്പെടുത്തുന്നതായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്ന സംസാരത്തെ ക്രിമിനൽ കുറ്റമാക്കുന്ന ഇന്ത്യൻ ശിക്ഷാ നിയമത്തിലെ 295A, 153A വകുപ്പുകൾ പോലുള്ള കൊളോണിയൽ കാലഘട്ടത്തിലെ നിയമങ്ങളുടെ തുടർച്ചയായ ഉപയോഗത്തെക്കുറിച്ചുള്ള പൊതുചർച്ചയ്ക്കും ഈ സംഭവം വീണ്ടും തിരികൊളുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഈ വ്യവസ്ഥകൾ പലപ്പോഴും വിയോജിപ്പുകളെ അടിച്ചമർത്താനും രാഷ്ട്രീയ താൽപ്പര്യങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് തിരഞ്ഞെടുത്ത് നടപ്പിലാക്കാനും ദുരുപയോഗം ചെയ്യപ്പെടുന്നുവെന്ന് വിമർശകർ വാദിക്കുന്നു.

പനോളിയുടെ അറസ്റ്റ് വിദ്യാർത്ഥികൾക്കും അക്കാദമിഷ്യൻമാർക്കും സാമൂഹിക പ്രവർത്തകർക്കും അഭിപ്രായങ്ങൾ പ്രകടിപ്പിക്കുന്നതിന് ശിക്ഷാ നടപടികൾ ഭയക്കേണ്ടിവരുന്ന ഒരു അപകടകരമായ കീഴ് വഴ ക്കം സൃഷ്ടിക്കുമെന്ന് നിയമ നിരീക്ഷകരും പൗരാവകാശ പ്രവർത്തകരും ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. ഇതിന്റെ വിശാലമായ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ ഒരു കേസിന്റെ അതിരുകൾക്കപ്പുറമാണെന്നും സമകാലീന ഇന്ത്യയിൽ ജനാധിപത്യപരമായ വിയോജിപ്പുകൾക്കുള്ള ഇടം ചുരുങ്ങുന്നതിനെ ഇത് സൂചിപ്പിക്കുന്നുവെന്നും അവർ വാദിക്കുന്നു.

നിയമവിദ്യാഭ്യാസവും തൊഴിൽപരമായ ധാർമ്മികതയും നിയന്ത്രിക്കുന്ന ബാർ കൗൺസിൽ ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെ തലപ്പത്തുള്ള മിശ്രയുടെ സ്ഥാനം മാത്രമല്ല, ഭരണകക്ഷിയുടെ സിറ്റിംഗ് പാർലമെന്റ് അംഗമെന്ന നിലയിലുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ പങ്ക് കൂടിയാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഇടപെടലിന് വലിയ പ്രാധാന്യം നൽകുന്നത്. അറസ്റ്റിനെതിരായ അദ്ദേഹത്തിന്റെ വ്യക്തമായ നിലപാട്, അഭിപ്രായസ്വാതന്ത്ര്യത്തെയും ഭരണകൂട അതിരുകടക്കലിനെയും സംബന്ധിച്ച് രാഷ്ട്രീയ സ്ഥാപനത്തിനുള്ളിൽ തന്നെയുള്ള വൈരുദ്ധ്യങ്ങളെയും വ്യത്യസ്ത കാഴ്ചപ്പാടുകളെയും എടുത്തു കാണിക്കുന്നു.

പനോളിയെ ഉടൻ വിട്ടയക്കണമെന്നും തടങ്കലിലെ സാഹചര്യങ്ങളെക്കുറിച്ച് ജുഡീഷ്യൽ അവലോകനം നടത്തണമെന്നും ഇപ്പോൾ ആവശ്യമുയർന്നിട്ടുണ്ട്. നിയമസഹായ സംഘടനകളും വിദ്യാർത്ഥി ഗ്രൂപ്പുകളും പനോളിക്ക് പിന്തുണയുമായി റാലി നടത്തുകയും അന്വേഷണ പ്രക്രിയയിൽ ഉത്തരവാദിത്തവും സുതാര്യതയും ആവശ്യപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു.

ഇന്ത്യയുടെ ഭരണഘടനാ മൂല്യങ്ങൾ, പ്രത്യേകിച്ച് ആർട്ടിക്കിൾ 19(1)(a) പ്രകാരമുള്ള അഭിപ്രായസ്വാതന്ത്ര്യം, ന്യായമായ വിചാരണയുടെയും വിവേചനമില്ലായ്മയുടെയും തത്വങ്ങൾ എന്നിവയുടെ ഒരു ലിറ്റ്മസ് പരീക്ഷണമായി നിയമ പണ്ഡിതരും രാഷ്ട്രീയ നിരീക്ഷകരും പൗരസമൂഹ പ്രവർത്തകരും ഈ സംഭവത്തെ സൂക്ഷ്മമായി നിരീക്ഷിച്ചുവരികയാണ്.