ന്യൂഡൽഹി: ഇന്ത്യയിലെ കൽക്കരി വ്യവസായത്തിൽ അദാനി ​ഗ്രൂപ്പ് വൻ ശക്തിയായി ഉയർന്നുവരുന്നു എന്ന് റിപ്പോർട്ടുകൾ. 2024 മുതൽ കേന്ദ്ര സർക്കാർ ദീർഘകാല കൽക്കരി വൈദ്യുതി വാങ്ങൽ കരാറുകൾ വീണ്ടും ആരംഭിച്ചതിന് ശേഷം, അദാനി ഗ്രൂപ്പ് സ്വന്തമാക്കിയ സർക്കാർ കരാറുകളിൽ നിന്ന് അടുത്ത 25 വർഷത്തിനുള്ളിൽ 13.27 ലക്ഷം കോടിയിലധികം വരുമാനം ലഭിക്കുമെന്നാണ് റിപ്പോർട്ടുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. ഈ കരാറുകളിൽ ഭൂരിഭാഗവും ബിജെപി ഭരിക്കുന്ന സംസ്ഥാനങ്ങളിലാണ് അദാനി ഗ്രൂപ്പ് നേടിയത്. ദി റിപ്പോർട്ടേഴ്സ് കളക്ടീവ് ആണ് ഇതുസംബന്ധിച്ച റിപ്പോർട്ട് പുറത്തുവിട്ടത്. 

2024 മാർച്ച് മുതൽ 2026 ജനുവരി വരെ ദീർഘകാല വൈദ്യുതി വാങ്ങലിനായി 12 ടെൻഡറുകളാണ് വിളിച്ചത്. ഇതിൽ എട്ട് ടെൻഡറുകൾ ബിജെപി ഭരണത്തിലുള്ള സംസ്ഥാനങ്ങളുടേതായിരുന്നു. അവയിൽ എല്ലാം അദാനി ഗ്രൂപ്പ് നേരിട്ടോ മറ്റ് വിജയികളോടൊപ്പമോ കരാർ സ്വന്തമാക്കി. അതേസമയം, പ്രതിപക്ഷം ഭരിച്ച നാല് സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ സമാന വലുപ്പത്തിലും കാലാവധിയിലുമുള്ള ടെൻഡറുകൾ വന്നപ്പോൾ അദാനിക്ക് ഒരു കരാർ മാത്രമാണ് ലഭിച്ചത്. പശ്ചിമ ബംഗാളിൽ തൃണമൂൽ കോൺഗ്രസ് ഭരണത്തിലിരിക്കെ, യോഗ്യത നേടിയിട്ടും അദാനി ഗ്രൂപ്പ് പിന്നീട് മത്സരത്തിൽ നിന്ന് പിന്മാറിയതായും റിപ്പോർട്ടിൽ പറയുന്നു.

ചില ബിജെപി ഭരണ സംസ്ഥാനങ്ങൾ ടെൻഡർ വ്യവസ്ഥകളിൽ മാറ്റം വരുത്തി അദാനിക്ക് അനുകൂല സാഹചര്യം സൃഷ്ടിച്ച സംഭവങ്ങൾ മുമ്പും റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തിട്ടുണ്ടെന്നും റിപ്പോർട്ടേഴ്സ് കളക്ടീവ് ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. 

ദീർഘകാല കരാറുകളുടെ സാമ്പത്തിക പ്രാധാന്യം

ഈ കരാറുകൾ സംസ്ഥാനങ്ങളെ 20–25 വർഷത്തേക്കോ അതിലധികമോ സ്വകാര്യ കമ്പനികളിൽ നിന്ന് കൽക്കരി അധിഷ്ഠിത വൈദ്യുതി വാങ്ങാൻ ബാധ്യസ്ഥരാക്കുന്നു. ചില കരാറുകളിൽ കൽക്കരി വൈദ്യുതിയോടൊപ്പം നവീന ഊർജവും നൽകേണ്ടതുണ്ട്. സ്വകാര്യ കമ്പനികൾക്ക് ഇത്തരം കരാറുകൾ ആയിരക്കണക്കിന് കോടികളുടെ ഉറപ്പുള്ള വരുമാനം ഉറപ്പാക്കുന്നു. കരാറുകളുടെ നിരക്കും കാലാവധിയും അടിസ്ഥാനമാക്കി കണക്കാക്കുമ്പോഴാണ് അദാനിക്ക് 13.27 ലക്ഷം കോടി രൂപയിലധികം വരുമാനം ലഭിക്കുമെന്ന് വിലയിരുത്തുന്നത്.

അദാനിയുടെ മറുപടി

എല്ലാ കരാറുകളും സുതാര്യവും മത്സരാധിഷ്ഠിതവുമായ ടെൻഡർ നടപടികളിലൂടെയാണ് നേടിയതെന്നാണ് അദാനി പവർ പ്രതികരിച്ചത്.  ബന്ധപ്പെട്ട വൈദ്യുതി നിയന്ത്രണ കമ്മിഷനുകൾ നിരക്കുകൾ അംഗീകരിച്ചിട്ടുണ്ടെന്നും അദാനി പവർ വ്യക്തമാക്കുന്നു. സംസ്ഥാന സർക്കാരുകളുടെ രാഷ്ട്രീയ ബന്ധം അദാനി പവറിന്റെ പങ്കാളിത്തത്തെ സ്വാധീനിച്ചിട്ടില്ലെന്നും, ബിജെപി ഭരിക്കാത്ത സംസ്ഥാനങ്ങളിലും തങ്ങൾ കരാറുകൾ നേടിയിട്ടുണ്ടെന്നും കമ്പനി വ്യക്തമാക്കി.

2024-ൽ മാറിയ വൈദ്യുതി നയം

മോദി സർക്കാരിന്റെ ആദ്യ രണ്ട് കാലയളവുകളിലായി ദീർഘകാല കൽക്കരി വൈദ്യുതി കരാറുകൾ കുറഞ്ഞിരുന്നു. സാമ്പത്തിക വളർച്ചയിലെ മന്ദഗതി, കാലാവസ്ഥാ പ്രതിബദ്ധതകളുടെ ഭാഗമായി കൽക്കരി ഉപയോഗം കുറയ്ക്കാനുള്ള ലക്ഷ്യം, സൗരോർജ ചെലവിലെ ഇടിവ് എന്നിവയാണ് പ്രധാന കാരണങ്ങൾ. എന്നാൽ 2024-ൽ ഈ പ്രവണത മാറി. സൗരോർജം പോലുള്ള നവീന ഊർജ സ്രോതസ്സുകൾ സ്ഥിരതയില്ലാത്തതിനാൽ, വൈദ്യുതി ആവശ്യകത ഉറപ്പാക്കാൻ കൽക്കരി നിലയങ്ങൾ അനിവാര്യമാണെന്ന വിലയിരുത്തലാണ് സർക്കാരിനെ വീണ്ടും കൽക്കരിയിലേക്ക് തിരികെ നയിച്ചതെന്ന് വിദഗ്ധർ പറയുന്നു.

മഹാരാഷ്ട്ര ടെൻഡറും വിവാദവും

2024-ൽ മഹാരാഷ്ട്ര സർക്കാർ ഒരേ കമ്പനി വഴി കൽക്കരി വൈദ്യുതിയും സൗരോർജവും വാങ്ങുന്നതിനുള്ള ടെൻഡർ പുറത്തിറക്കി. ഇത്തരം വലിയ പദ്ധതികൾ ഒരു കമ്പനിക്ക് മാത്രം അനുകൂലമാകുമെന്നും മത്സരം കുറയ്ക്കുമെന്നും ചില കമ്പനികൾ പരാതി ഉന്നയിച്ചു. അദാനി ഗ്രൂപ്പ് ഈ ടെൻഡർ നേടി. പിന്നീട് ബിജെപി ഭരിച്ച രാജസ്ഥാൻ സർക്കാർ സമാന രീതിയിലുള്ള ടെൻഡർ പുറത്തിറക്കിയെങ്കിലും അത് പിന്നീട് റദ്ദാക്കപ്പെട്ടു.

അസം, ബിഹാർ സംസ്ഥാനങ്ങളിലെ ഇളവുകൾ

അസമിൽ അദാനിയുടെ 3,200 മെഗാവാട്ട് താപവൈദ്യുത നിലയത്തിൽ നിന്നുള്ള അധിക വൈദ്യുതി വാങ്ങാൻ സർക്കാർ സ്വന്തം ഫണ്ടുകൾ ഉപയോഗിക്കാമെന്ന് ഉറപ്പ് നൽകിയിരുന്നു. ബിഹാറിൽ അദാനി ഗ്രൂപ്പിന് താപവൈദ്യുത നിലയം സ്ഥാപിക്കാൻ 1,000 ഏക്കർ ഭൂമി വർഷം ഒരു രൂപ ലീസിന് അനുവദിച്ചതായും റിപ്പോർട്ട് പറയുന്നു.

മധ്യപ്രദേശിലെ ‘ഗ്രീൻഷൂ ഓപ്ഷൻ’

മധ്യപ്രദേശ് 4,100 മെഗാവാട്ട് വൈദ്യുതി വാങ്ങാനുള്ള ടെൻഡർ പുറപ്പെടുവിച്ചപ്പോൾ വിവിധ കമ്പനികൾ വിജയികളായി. പിന്നീട് അധിക കൽക്കരി ലഭിച്ചതിനെ തുടർന്ന് 800 മെഗാവാട്ട് കൂടി വാങ്ങാൻ സർക്കാർ ‘ഗ്രീൻഷൂ ഓപ്ഷൻ’ ഉപയോഗിച്ചു. ആദ്യം മറ്റ് വിജയികളായ കമ്പനികൾക്ക് ഓഫർ നൽകിയെങ്കിലും അവർ നിരസിച്ചതിനെ തുടർന്ന് അദാനി ഗ്രൂപ്പ് അത് സ്വീകരിച്ചു. ഇന്ത്യയിലെ താപവൈദ്യുതി ടെൻഡറുകളിൽ ആദ്യമായി ഗ്രീൻഷൂ ഓപ്ഷൻ ഉപയോഗിച്ച സംഭവമാണിതെന്ന് അദാനി പവർ പ്രഖ്യാപിച്ചു.

കൽക്കരി വൈദ്യുതിയുടെ ‘രാജാവ്’

2025-ൽ മഹാരാഷ്ട്രയിൽ 2,500 മെഗാവാട്ട് ശേഷിയുള്ള 24 മണിക്കൂറും വൈദ്യുതി നൽകുന്ന കരാറും അദാനി സ്വന്തമാക്കി. ഇതോടെ കഴിഞ്ഞ രണ്ട് വർഷത്തിനിടെ ലഭിച്ച കരാറുകളുടെ ആകെ ശേഷി 7,200 മെഗാവാട്ടായി. കമ്പനിയുടെ കണക്കുകൾ പ്രകാരം, കേന്ദ്ര സർക്കാർ 2031-32 ഓടെ 80 ഗിഗാവാട്ട് അധിക കൽക്കരി വൈദ്യുതി ശേഷി കൂട്ടാനുള്ള ലക്ഷ്യം പ്രഖ്യാപിച്ചിട്ടുണ്ട്. പിന്നീട് ഇത് 95 ഗിഗാവാട്ടായി ഉയർത്താനും ആലോചനയുണ്ട്.

ഈ സാഹചര്യത്തിൽ ഇന്ത്യയിലെ കൽക്കരി അധിഷ്ഠിത വൈദ്യുതി മേഖലയിലെ ഏറ്റവും ശക്തമായ സ്വകാര്യ ശക്തിയായി അദാനി ഗ്രൂപ്പ് ഉയർന്നുവരുകയാണെന്നാണ് റിപ്പോർട്ടിന്റെ വിലയിരുത്തൽ. “ഇന്ത്യയിലെ പുതിയ കൽക്കരി വൈദ്യുതി രാജാവ് ഉയർന്നുവന്നിരിക്കുന്നു” എന്ന വാചകത്തോടെയാണ് റിപ്പോർട്ട് അവസാനിക്കുന്നത്.