ന്യൂഡൽഹി:​ഇന്ത്യയുടെ സംവരണ നയത്തിലും നീതിന്യായ വ്യവസ്ഥയുടെ ഘടനയിലും നിർണ്ണായകമായ മാറ്റങ്ങൾ ലക്ഷ്യമിടുന്ന ഭരണഘടനാ ഭേദഗതി ബിൽ 2026 പാർലമെന്റിൽ അവതരിപ്പിച്ചു. ജാതി സെൻസസിലൂടെ വ്യക്തമാകുന്ന ജനസംഖ്യയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ സാമൂഹികമായും വിദ്യാഭ്യാസപരമായും പിന്നാക്കം നിൽക്കുന്ന വിഭാഗങ്ങൾക്കും പട്ടികജാതി-പട്ടികവർഗ വിഭാഗങ്ങൾക്കും സംവരണം നൽകാനാണ് ബില്ലിലെ പ്രധാന നിർദ്ദേശം. ഇതിനായി ഭരണഘടനയുടെ 15, 16 അനുച്ഛേദങ്ങളിൽ ഭേദഗതി വരുത്തിക്കൊണ്ട്, ജനസംഖ്യയിലെ വിഹിതത്തിന് അനുസൃതമായി പ്രത്യേക വ്യവസ്ഥകൾ രൂപീകരിക്കാൻ ബിൽ സംസ്ഥാനങ്ങൾക്ക് അധികാരം നൽകുന്നു.

​സർക്കാർ സർവീസുകളിലെ നിയമനങ്ങളിലും സ്ഥാനക്കയറ്റങ്ങളിലും അർഹമായ പ്രാതിനിധ്യമില്ലാത്ത വിഭാഗങ്ങളെ ശാക്തീകരിക്കുക എന്ന ലക്ഷ്യവും ഈ നിർദ്ദേശത്തിനുണ്ട്. രാജ്യത്തെ ഉന്നത നീതിന്യായ മേഖലയിലും വിപ്ലവകരമായ മാറ്റങ്ങളാണ് ബിൽ മുന്നോട്ടുവെക്കുന്നത്. സുപ്രീം കോടതിയിലെയും ഹൈക്കോടതികളിലെയും ജഡ്ജിമാരുടെ നിയമനത്തിൽ പട്ടികജാതി-പട്ടികവർഗക്കാർ, ഒബിസി വിഭാഗങ്ങൾ, മതന്യൂനപക്ഷങ്ങൾ, സ്ത്രീകൾ എന്നിവർക്ക് ജനസംഖ്യാനുപാതികമായ പ്രാതിനിധ്യം ഉറപ്പാക്കാൻ ബിൽ നിർദ്ദേശിക്കുന്നു.

​സുപ്രീം കോടതിയുടെ പ്രവർത്തന രീതിയിലും വലിയ പരിഷ്കാരങ്ങളാണ് ഇതിലൂടെ വരാൻ പോകുന്നത്. ന്യൂഡൽഹി, ചെന്നൈ, കൊൽക്കത്ത, മുംബൈ എന്നിവിടങ്ങളിലായി നാല് സ്ഥിരം റീജിയണൽ ബെഞ്ചുകൾ സ്ഥാപിക്കാൻ ബിൽ വിഭാവനം ചെയ്യുന്നു. ഭരണഘടനാപരമായ വിഷയങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതിനുള്ള ബെഞ്ച് ന്യൂഡൽഹിയിൽ തുടരുമ്പോൾ, മറ്റ് കേസുകൾ അതത് പ്രദേശങ്ങളിലെ ബെഞ്ചുകൾക്ക് കീഴിലാകും. കൂടാതെ, ഹൈക്കോടതി ജഡ്ജിമാരുടെ വിരമിക്കൽ പ്രായം 62-ൽ നിന്ന് 65-ലേക്ക് ഉയർത്താനും ശുപാർശയുണ്ട്.

​മറ്റൊരു പ്രധാന മാറ്റം സെൻസസുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണ്. നിലവിൽ കേന്ദ്ര പട്ടികയിലുള്ള സെൻസസ് എന്ന വിഷയം കൺകറന്റ് ലിസ്റ്റിലേക്ക് മാറ്റുന്നതോടെ കേന്ദ്രത്തിനും സംസ്ഥാനങ്ങൾക്കും ഒരുപോലെ സെൻസസ് വിഷയത്തിൽ നിയമനിർമ്മാണം നടത്താൻ സാധിക്കും. പാർലമെന്റ് ഈ ഭേദഗതി അംഗീകരിക്കുകയാണെങ്കിൽ, ഇന്ത്യയുടെ ഭരണഘടനാ ചട്ടക്കൂടിലും സാമൂഹിക നീതി ഉറപ്പാക്കുന്ന നടപടികളിലും ഇതൊരു വലിയ നാഴികക്കല്ലാകും.