
തിരുവനന്തപുരം: അവയവ ദാന രംഗത്തെ പരിമിതികളെ മറികടക്കാൻ സഹായിക്കുന്ന വിപ്ലവകരമായ 'എൻ ബ്ലോക്ക്' (En bloc Kidney Transplant - EBKT) സാങ്കേതികവിദ്യ ആധുനിക വൈദ്യശാസ്ത്രത്തിൽ പുതിയ പ്രതീക്ഷയാകുന്നു. പത്തുമാസം മാത്രം പ്രായമുള്ള കുഞ്ഞിന്റെ വൃക്കകൾ പത്തു വയസ്സുകാരനിൽ വിജയകരമായി വെച്ചുപിടിപ്പിച്ച നേട്ടം, പ്രായം കുറഞ്ഞ ദാതാക്കളിൽ നിന്നുള്ള അവയവമാറ്റത്തിൽ നിലനിന്നിരുന്ന ആശങ്കകൾക്ക് അറുതി വരുത്തിയിരിക്കുകയാണ്.
എന്താണ് 'എൻ ബ്ലോക്ക്' (EBKT) രീതി?
സാധാരണയായി ഒരു ദാതാവിൽ നിന്ന് ഒരു വൃക്കയാണ് സ്വീകർത്താവിലേക്ക് മാറ്റിവെക്കാറുള്ളത്. എന്നാൽ ദാതാവ് വളരെ ചെറിയ കുഞ്ഞാണെങ്കിൽ (സാധാരണയായി 15 കിലോയിൽ താഴെ ഭാരമുള്ളവർ അല്ലെങ്കിൽ ഒരു വയസ്സിൽ താഴെയുള്ളവർ), ആ വൃക്കകൾക്ക് ഒരു മുതിർന്ന വ്യക്തിയുടെ ശരീരത്തിന് ആവശ്യമായ രക്തം ശുദ്ധീകരിക്കാനുള്ള ശേഷി ഒറ്റയ്ക്ക് ഉണ്ടാവില്ല.
ഈ സാഹചര്യത്തിലാണ് 'എൻ ബ്ലോക്ക്' രീതി പ്രസക്തമാകുന്നത്. ഇതിൽ ദാതാവിന്റെ രണ്ട് വൃക്കകളും വേർപെടുത്താതെ, അവയോടൊപ്പം പ്രധാന രക്തക്കുഴലുകളായ അയോർട്ട (Aorta), വീനക്കാവ (Vena cava) എന്നിവയും ചേർത്ത് ഒരൊറ്റ യൂണിറ്റായി സ്വീകർത്താവിന്റെ ശരീരത്തിൽ ഘടിപ്പിക്കുന്നു.
ശസ്ത്രക്രിയയുടെ പ്രത്യേകതകളും ഗുണങ്ങളും
അക്കാഡമിക് തലത്തിൽ ഈ ശസ്ത്രക്രിയയെ വേറിട്ടു നിർത്തുന്ന പ്രധാന ഘടകങ്ങൾ :
* അവയവ വളർച്ച: ശരീരത്തിൽ വെച്ചുപിടിപ്പിച്ച ശേഷം, കുഞ്ഞിന്റെ ചെറിയ വൃക്കകൾ സ്വീകർത്താവിന്റെ ശരീരത്തിലെ രക്തസമ്മർദ്ദത്തോടും ആവശ്യകതയോടും പൊരുത്തപ്പെടുകയും കാലക്രമേണ വലുതാവുകയും ചെയ്യുന്നു. മുതിർന്ന ഒരാൾക്ക് ആവശ്യമായ പ്രവർത്തനക്ഷമത ഇവ പതുക്കെ കൈവരിക്കുന്നു.
* ഉയർന്ന അതിജീവന നിരക്ക്: തുടക്കത്തിൽ ശസ്ത്രക്രിയ സങ്കീർണ്ണമാണെങ്കിലും, ദീർഘകാലാടിസ്ഥാനത്തിൽ ഈ വൃക്കകളുടെ പ്രവർത്തനം മികച്ചതാണെന്ന് പഠനങ്ങൾ തെളിയിക്കുന്നു. സാധാരണ ട്രാൻസ്പ്ലാന്റുകളെ അപേക്ഷിച്ച് അവയവം തിരസ്കരിക്കപ്പെടാനുള്ള (Acute rejection) സാധ്യത ഇതിൽ കുറവാണ്.
* അവയവ ദാനത്തിലെ കുറവ് പരിഹരിക്കുന്നു: അഞ്ച് വയസ്സിൽ താഴെയുള്ള കുട്ടികളിൽ നിന്നുള്ള അവയവങ്ങൾ പണ്ട് സ്വീകരിക്കാറില്ലായിരുന്നു. എന്നാൽ ഈ സാങ്കേതികവിദ്യ വഴി കൂടുതൽ ദാതാക്കളെ കണ്ടെത്താനും രോഗികളുടെ കാത്തിരിപ്പ് പട്ടിക കുറയ്ക്കാനും സാധിക്കും.
•
വെല്ലുവിളികൾ
നൂതനമായ ഈ രീതി ചില സാങ്കേതിക വെല്ലുവിളികളും ഉയർത്തുന്നുണ്ട്:
* സങ്കീർണ്ണമായ ശസ്ത്രക്രിയ: സൂക്ഷ്മമായ രക്തക്കുഴലുകൾ തമ്മിൽ ബന്ധിപ്പിക്കേണ്ടതിനാൽ അതീവ നൈപുണ്യമുള്ള സർജന്മാരുടെ സേവനം അത്യാവശ്യമാണ്.
* ആദ്യകാല പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ: ശസ്ത്രക്രിയയ്ക്ക് തൊട്ടുപിന്നാലെ മൂത്രവാഹിനിക്കുഴലുകളിലോ രക്തക്കുഴലുകളിലോ (Urological or Vascular complications) ചെറിയ തടസ്സങ്ങൾ ഉണ്ടാകാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. എന്നാൽ കൃത്യമായ നിരീക്ഷണത്തിലൂടെ ഇവ പരിഹരിക്കാവുന്നതാണ്.
അവയവ ദാതാക്കളുടെ കുറവ് നേരിടുന്ന ആധുനിക ലോകത്ത്, പിഞ്ചുകുഞ്ഞുങ്ങളുടെ അവയവങ്ങൾ പോലും വിലപ്പെട്ട ജീവനുകൾ രക്ഷിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കാം എന്നത് വൈദ്യശാസ്ത്രത്തിന്റെ വലിയ കുതിച്ചുചാട്ടമാണ്. എൻ ബ്ലോക്ക് രീതി കൂടുതൽ വ്യാപകമാകുന്നതോടെ വൃക്കരോഗ ചികിത്സയിൽ വലിയ മാറ്റങ്ങൾ പ്രതീക്ഷിക്കാം.











