ന്യൂഡൽഹി: പ്രൊബേറ്റ് (വിൽപത്രത്തിന്റെ നിയമസാധുത) റദ്ദാക്കണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ടുള്ള ഹർജികൾക്ക് 1963-ലെ ലിമിറ്റേഷൻ ആക്റ്റിലെ ആർട്ടിക്കിൾ 137 ബാധകമാണെന്ന് സുപ്രീം കോടതി വ്യക്തമാക്കി. ഇന്ത്യൻ സക്സഷൻ ആക്റ്റിൽ (ഇന്ത്യൻ പിന്തുടർച്ചാവകാശ നിയമം) പ്രൊബേറ്റ് അനുവദിക്കുന്നതിനോ റദ്ദാക്കുന്നതിനോ പ്രത്യേക സമയപരിധി നിശ്ചയിച്ചിട്ടില്ലാത്തതിനാലാണ് ഇതെന്ന് കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.
​ഇത്തരം സാഹചര്യങ്ങളിൽ ലിമിറ്റേഷൻ ആക്റ്റ് അനുസരിച്ച് മൂന്ന് വർഷത്തിനുള്ളിൽ മാത്രമേ ഹർജി ഫയൽ ചെയ്യാൻ സാധിക്കൂ എന്ന് ജസ്റ്റിസ് സഞ്ജയ് കരോൾ, ജസ്റ്റിസ് വിപുൽ എം. പഞ്ചോലി എന്നിവരടങ്ങിയ ബെഞ്ച് നിരീക്ഷിച്ചു.
​കേസിലെ വസ്തുതകൾ ഇങ്ങനെ:
​ഗൗരിപ്രോവ സെൻ എന്ന സ്ത്രീ തന്റെ ഭർത്താവിൽ നിന്ന് ലഭിച്ച സ്വത്തുക്കൾക്കായി 1989 ജൂലൈ 9-ന് ഒരു വിൽപത്രം തയ്യാറാക്കിയിരുന്നു. തന്റെ അനന്തരവനായ ധീരജ് ദത്തയെയാണ് സ്വത്തുക്കളുടെ ഏക അവകാശിയായും വിൽപത്ര നടത്തിപ്പുകാരനായും (Executor) അവർ നിശ്ചയിച്ചത്. ഒക്ടോബർ 1989-ൽ ഗൗരിപ്രോവ മരണപ്പെടുകയും, 1995 സെപ്റ്റംബറിൽ ഈ വിൽപത്രത്തിന് കോടതി പ്രൊബേറ്റ് അനുവദിക്കുകയും ചെയ്തു.
​തുടർന്ന് ധീരജ് ദത്ത വസ്തുവിന്റെ മ്യൂട്ടേഷൻ (പോക്കുവരവ്) നടപടികളിലേക്ക് കടന്നു. ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് എതിർകക്ഷികൾക്ക് 2013-ൽ തന്നെ നോട്ടീസ് അയച്ചിരുന്നതായി ദത്ത വ്യക്തമാക്കി. എന്നാൽ തങ്ങൾ 2019-ലാണ് ഈ പ്രൊബേറ്റിനെക്കുറിച്ച് അറിഞ്ഞതെന്നും, അതിനാൽ 2022-ൽ സെക്ഷൻ 263 പ്രകാരം പ്രൊബേറ്റ് റദ്ദാക്കാൻ ഹർജി നൽകിയെന്നുമാണ് എതിർകക്ഷികൾ വാദിച്ചത്.
​കോടതിയുടെ നിരീക്ഷണം:
​സിംഗിൾ ബെഞ്ച് ഈ ഹർജി സമയപരിധി കഴിഞ്ഞതാണെന്ന് കാട്ടി തള്ളിയിരുന്നെങ്കിലും ഡിവിഷൻ ബെഞ്ച് ഇതിനെതിരെ വിധി പുറപ്പെടുവിച്ചിരുന്നു. തുടർന്ന് കേസ് സുപ്രീം കോടതിയിലെത്തുകയായിരുന്നു.
​സിംഗിൾ ബെഞ്ചിന്റെ ഉത്തരവ് പുനഃസ്ഥാപിച്ചുകൊണ്ട് സുപ്രീം കോടതി വ്യക്തമാക്കിയത് ഇങ്ങനെയാണ്:
​മ്യൂട്ടേഷൻ നടപടികളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് നോട്ടീസ് ലഭിച്ച സാഹചര്യത്തിൽ, പ്രൊബേറ്റിനെക്കുറിച്ച് തങ്ങൾക്ക് അറിവില്ലായിരുന്നു എന്ന് എതിർകക്ഷികൾക്ക് വാദിക്കാനാകില്ല.
​കോടതിയിൽ നിന്നോ മറ്റേതെങ്കിലും അതോറിറ്റിയിൽ നിന്നോ ലഭിക്കുന്ന നോട്ടീസുകൾ, ആ കാര്യത്തെക്കുറിച്ച് കൂടുതൽ അന്വേഷിക്കാൻ കക്ഷികൾക്ക് ബാധ്യത നൽകുന്നതാണ്.
​ഈ നോട്ടീസ് നിയമപരമായി 'കൺസ്ട്രക്റ്റീവ് നോട്ടീസ്' (Constructive Notice) ആയി കണക്കാക്കണം. അതിനാൽ, തങ്ങൾ 2019-ലാണ് വിവരം അറിഞ്ഞതെന്ന കക്ഷികളുടെ വാദം അംഗീകരിച്ച് സമയപരിധി കണക്കാക്കാനാകില്ല.
​ചുരുക്കത്തിൽ, 2013-ൽ തന്നെ നോട്ടീസ് ലഭിച്ച സാഹചര്യത്തിൽ 2022-ൽ സമർപ്പിച്ച ഈ ഹർജി കാലഹരണപ്പെട്ടതാണെന്ന് (Time-barred) കോടതി വിധി പ്രസ്താവിച്ചു. പ്രൊബേറ്റുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നടപടികളിൽ നോട്ടീസ് ലഭിച്ചവർക്ക് പിന്നീട് അറിവില്ലായ്മ നടിച്ച് റദ്ദാക്കൽ ഹർജിയുമായി വരാൻ കഴിയില്ലെന്ന് വ്യക്തമാക്കിക്കൊണ്ട് സുപ്രീം കോടതി അപ്പീൽ അനുവദിക്കുകയും ഹർജി തള്ളുകയും ചെയ്തു.

​കേസ് വിവരങ്ങൾ: ധീരജ് ദത്ത വേഴ്സസ് അനിർബൻ സെൻ & മറ്റുള്ളവർ (Dhiraj Dutta v. Anirban Sen & Ors.)