ന്യൂഡൽഹി: ഉദ്യോഗസ്ഥതലത്തിലെ കാലതാമസത്തിന്റെ പേരിൽ വ്യക്തിസ്വാതന്ത്ര്യം ബലികഴിക്കാനാവില്ലെന്ന് സുപ്രീം കോടതി ശക്തമായ ഭാഷയിൽ വ്യക്തമാക്കി. കോടതി ഉത്തരവുണ്ടായിട്ടും 24 ദിവസം നിയമവിരുദ്ധമായി തടങ്കലിൽ പാർപ്പിച്ച തടവുകാരന് 11 ലക്ഷം രൂപ നഷ്ടപരിഹാരം നൽകാൻ രാജസ്ഥാൻ സർക്കാരിനോട് കോടതി നിർദ്ദേശിച്ചു.
​ജസ്റ്റിസുമാരായ സഞ്ജയ് കരോൾ, അഗസ്റ്റിൻ ജോർജ് മസിഹ് എന്നിവരടങ്ങിയ ബെഞ്ചാണ് ദൗദയാൽ എന്ന ഹർജിക്കാരന്റെ കേസിൽ ഈ സുപ്രധാന വിധി പുറപ്പെടുവിച്ചത്. കൃത്യമായ മോചന ഉത്തരവുണ്ടായിട്ടും ഒരു വ്യക്തിയെ തടങ്കലിൽ തുടരുന്നത് ഭരണഘടനയുടെ 21-ാം അനുച്ഛേദം ഉറപ്പുനൽകുന്ന മൗലികാവകാശത്തിന്റെ ലംഘനമാണെന്ന് കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. അപ്പീൽ നൽകണമോ എന്ന് തീരുമാനിക്കാനുള്ള ഭരണപരമായ കാലതാമസത്തിന്റെ പേരിൽ ഒരാളുടെ സ്വാതന്ത്ര്യം ഹനിക്കാൻ സർക്കാരിന് അവകാശമില്ലെന്നും കോടതി ഓർമ്മിപ്പിച്ചു.
​കേസിന്റെ പശ്ചാത്തലം
​1967-ലെ ഒരു ക്രിമിനൽ കേസുമായി ബന്ധപ്പെട്ടാണ് ദൗദയാലിനെ നാല് വർഷത്തെ കഠിനതടവിന് ശിക്ഷിച്ചിരുന്നത്. 2021-ൽ രാജസ്ഥാൻ ഹൈക്കോടതി ഈ ശിക്ഷ ശരിവെച്ചതിനെ തുടർന്ന് ഇയാൾ അറസ്റ്റിലായി. 2024 നവംബർ 5-ന് ഹൈക്കോടതിയിലെ സിംഗിൾ ജഡ്ജ് ഇയാളെ ജാമ്യത്തിൽ വിട്ടയക്കാൻ ഉത്തരവിട്ടു. ബോണ്ടുകളും മറ്റ് വ്യവസ്ഥകളും ദൗദയാൽ പൂർത്തിയാക്കിയെങ്കിലും ജയിൽ അധികൃതർ ഇയാളെ മോചിപ്പിച്ചില്ല.
​തുടർന്ന് ഇയാൾ സമർപ്പിച്ച ഹേബിയസ് കോർപ്പസ് ഹർജി പരിഗണിച്ച് ഡിസംബർ 6-ന് ഹൈക്കോടതി ഡിവിഷൻ ബെഞ്ച് ഇയാളെ അടിയന്തിരമായി മോചിപ്പിക്കാൻ വീണ്ടും ഉത്തരവിടുകയായിരുന്നു. ജാമ്യം ലഭിച്ചിട്ടും മോചനം വൈകിയ 24 ദിവസത്തെ കാലതാമസം നിയമവിരുദ്ധ തടങ്കലാണെന്ന് ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയാണ് ദൗദയാൽ സുപ്രീം കോടതിയെ സമീപിച്ചത്.
​സുപ്രീം കോടതിയുടെ നിരീക്ഷണങ്ങൾ
​അപ്പീൽ നടപടികൾ തടസ്സമല്ല: ഹൈക്കോടതി ഉത്തരവിനെതിരെ അപ്പീൽ നൽകാൻ നിയമോപദേശം തേടുന്നതിനാലാണ് മോചനം വൈകിയതെന്ന സംസ്ഥാന സർക്കാരിന്റെ വാദം കോടതി തള്ളി. ഉയർന്ന കോടതി സ്റ്റേ നൽകാത്ത പക്ഷം മോചന ഉത്തരവ് നടപ്പിലാക്കാൻ സർക്കാർ ബാധ്യസ്ഥരാണ്.
​തടവുകാരനും അവകാശങ്ങളുണ്ട്: കുറ്റവാളിയായി ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു എന്നതുകൊണ്ട് മാത്രം ഒരാളുടെ മൗലികാവകാശങ്ങളുടെ മൂല്യം കുറയുന്നില്ല.
​പൊതുനിയമ പരിഹാരം: 'രുദുൽ സാഹ്', 'ഭീം സിംഗ്' തുടങ്ങിയ മുൻകാല സുപ്രധാന വിധികൾ ഉദ്ധരിച്ചുകൊണ്ട്, ഭരണഘടനാപരമായ മൗലികാവകാശ ലംഘനങ്ങൾക്ക് പണമായി നഷ്ടപരിഹാരം നൽകുന്നത് നിയമപരമായ പരിഹാരമാണെന്ന് കോടതി ആവർത്തിച്ചു.
​കോടതി ഉത്തരവുകളെ മറികടക്കാൻ ഉദ്യോഗസ്ഥതലത്തിലെ മെല്ലെപ്പോക്കിന് കഴിയില്ലെന്നും, പൗരന്മാരുടെ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ കാര്യത്തിൽ സർക്കാർ അടിയന്തിരമായി ഇടപെടണമെന്നുമുള്ള ശക്തമായ മുന്നറിയിപ്പാണ് ഈ വിധി നൽകുന്നത്.