കൊച്ചി: ഭൂമി ഏറ്റെടുക്കൽ, പുനരധിവാസം, പുനഃസ്ഥാപനം എന്നിവയ്ക്കുള്ള ന്യായമായ നഷ്ടപരിഹാരത്തിനും സുതാര്യതയ്ക്കും വേണ്ടിയുള്ള 2013-ലെ നിയമപ്രകാരമുള്ള നഷ്ടപരിഹാര കണക്കുകൂട്ടലുമായി ബന്ധപ്പെട്ട തർക്ക വിഷയത്തിൽ കേരള ഹൈക്കോടതി സുപ്രധാന വിധി പുറപ്പെടുവിച്ചു.
സംസ്ഥാന സർക്കാർ v/s പത്മകുമാരി (2025 KLT OnLine 2269) കേസിൽ വിധി പ്രസ്താവിക്കവെ, ജസ്റ്റിസ് എം.എ. അബ്ദുൾ ഹക്കീം, ജില്ലാതല പർച്ചേസ് കമ്മിറ്റി (DLPC) നിശ്ചയിച്ച അടിസ്ഥാന ഭൂമിയുടെ മൂല്യം 2013 ലെ നിയമത്തിലെ സെക്ഷൻ 26 പ്രകാരം 200% വർദ്ധിപ്പിക്കാൻ കഴിയുമോ എന്ന് പരിഗണിച്ചു.

സെക്ഷൻ 26 ന്റെ വ്യാപ്തി പരിശോധിച്ച കോടതി, DLPC നിർണ്ണയിക്കുന്ന കമ്പോള മൂല്യം, താരതമ്യപ്പെടുത്താവുന്ന വിൽപ്പന രേഖകളോ രേഖപ്പെടുത്തിയ ഭൂമിയുടെ മൂല്യങ്ങളോ പോലുള്ള നിയമപരമായ മാനദണ്ഡങ്ങളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതല്ലെങ്കിൽ, നിയമപരമായ മൾട്ടിപ്ലയർ പ്രയോഗിക്കുന്നതിനുള്ള "കമ്പോള മൂല്യമായി" സ്വയമേവ കണക്കാക്കാനാവില്ലെന്ന് വ്യക്തമാക്കി. നിയമപരമായ വർദ്ധനവ് പ്രയോഗിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് DLPC യുടെ മൂല്യനിർണ്ണയം തെളിവ് അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതും സെക്ഷൻ 26 ലെ മാനദണ്ഡങ്ങൾ പാലിക്കുന്നതുമായിരിക്കണമെന്ന് വിധി ഊന്നിപ്പറഞ്ഞു.

സംസ്ഥാനത്തിന് വേണ്ടി സീനിയർ ഗവൺമെന്റ് പ്ലീഡർ അഡ്വ. രേഖ സി. നായർ ഹാജരായി. അഡ്വ. എസ്. സനൽ കുമാർ, ഡെപ്യൂട്ടി സോളിസിറ്റർ ജനറൽ ഒ.എം. ഷാലിന എന്നിവരുൾപ്പെടെയുള്ള മുതിർന്ന അഭിഭാഷകരുടെ ഒരു വലിയ സംഘം എതിർകക്ഷികൾക്ക് വേണ്ടി ഹാജരായി.
സംസ്ഥാനത്തുടനീളമുള്ള നിലവിലുള്ളതും ഭാവിയിലുള്ളതുമായ ഭൂമി ഏറ്റെടുക്കൽ കേസുകളിൽ, പ്രത്യേകിച്ച് DLPC പോലുള്ള ചർച്ചകളിലൂടെയുള്ള വാങ്ങൽ സംവിധാനങ്ങളിലൂടെ ഏറ്റെടുക്കുന്നിടത്ത്, ഈ വിധിക്ക് വലിയ സ്വാധീനം ചെലുത്താൻ സാധ്യതയുണ്ട്.
2013 ലെ നിയമത്തിൽ ഉൾച്ചേർത്ത സുതാര്യതയുടെയും നിഷ്പക്ഷതയുടെയും തത്വങ്ങളെ വിധി ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നു എന്ന് നിയമ വിദഗ്ദ്ധർ പ്രശംസിച്ചു.