ലേ: കോടതിമുറികളിലെ തിരക്കുകളിൽനിന്നും നഗരങ്ങളിലെ ബഹളങ്ങളിൽനിന്നും അകലെ, ലഡാക്കിലെ മഞ്ഞുമൂടിയ മലനിരകളിൽ ഇന്ത്യൻ നീതിന്യായ വ്യവസ്ഥയുടെ ഒരു അപൂർവ നിമിഷം വിരിഞ്ഞു. രാജ്യം കാക്കുന്ന സൈനികർക്ക് നിയമസഹായം ഉറപ്പാക്കുക എന്നത് ഒരു ഔദാര്യമല്ല, മറിച്ച് അവരുടെ ഭരണഘടനാപരമായ അവകാശമാണെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചുകൊണ്ട് സുപ്രീം കോടതി ജസ്റ്റിസ് സൂര്യകാന്ത് ലേയിലെ സൈനികരെ അഭിസംബോധന ചെയ്തു. ഒരു ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് പദവിയിലുള്ള വ്യക്തി ലേയിലെ ബേസ് ക്യാമ്പിലെത്തി സൈനികരോട് നേരിട്ട് സംസാരിക്കുന്നത് ചരിത്രത്തിലാദ്യമാണ്.
​"സൈനികന് എപ്പോഴും നിയമത്തിനരികിലേക്ക് വരാൻ കഴിയില്ല, അതുകൊണ്ട് നിയമം സൈനികനിലേക്ക് എത്തണം," എന്ന ജസ്റ്റിസ് സൂര്യകാന്തിന്റെ വാക്കുകൾ ആ സദസ്സിൽ വലിയ ചലനമുണ്ടാക്കി. അതിർത്തിയിലെ അതികഠിനമായ സാഹചര്യങ്ങളിൽ ഡ്യൂട്ടി ചെയ്യുന്ന ഒരു ജവാന്, തന്റെ നാട്ടിലെ വസ്തുതർക്കങ്ങൾക്കോ കുടുംബപരമായ നിയമപ്രശ്നങ്ങൾക്കോ വേണ്ടി കോടതികൾ തേടിപ്പോകുക എന്നത് പ്രായോഗികമല്ല. ഈ അകലം നീതി നിഷേധമാകാൻ പാടില്ലെന്ന് അദ്ദേഹം ഓർമ്മിപ്പിച്ചു.
​ഭരണഘടനയുടെ 39A അനുച്ഛേദം വിഭാവനം ചെയ്യുന്ന 'സൗജന്യ നിയമസഹായം' സൈനികർക്കും അവരുടെ കുടുംബങ്ങൾക്കും തടസ്സമില്ലാതെ ലഭ്യമാക്കണമെന്ന ദൃഢമായ സന്ദേശമാണ് അദ്ദേഹം നൽകിയത്. രാജ്യം സമാധാനമായി ഉറങ്ങുന്നത് അതിർത്തിയിൽ ഉറക്കമിളച്ച് കാവൽനിൽക്കുന്ന സൈനികർ ഉള്ളതുകൊണ്ടാണെന്നും, അവരുടെ വ്യക്തിപരമായ നിയമപോരാട്ടങ്ങളിൽ നീതിന്യായ വ്യവസ്ഥ കൂടെയുണ്ടാകുമെന്നും അദ്ദേഹം ഉറപ്പുനൽകി.
​കോടതികൾ വെറും കെട്ടിടങ്ങളല്ലെന്നും അത് ജനങ്ങളിലേക്ക് ഇറങ്ങിച്ചെല്ലേണ്ട ഒന്നാണെന്നും തെളിയിച്ച ഈ സന്ദർശനം, ഇന്ത്യൻ നിയമചരിത്രത്തിലെ സവിശേഷമായ ഒരു അധ്യായമായി മാറി. ലേയിലെ തണുത്ത കാറ്റിലും സൈനികർക്ക് ആത്മവിശ്വാസം പകർന്നുകൊണ്ട് നിയമം അവരുടെ അടുത്തേക്ക് നടന്നുചെന്ന കാഴ്ചയായിരുന്നു ആ ദിനം കണ്ടത്.