കേരളത്തിലെ സർക്കാർ ഓഫീസുകളിൽ ഭാരത് മാതാ ചിത്രം സ്ഥാപിക്കുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് പുതിയൊരു വിവാദം പൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ടിരിക്കുകയാണ്. ഇത് ഭരണഘടനാനുസൃതമായ കാര്യങ്ങളെക്കുറിച്ചും ഗവർണറുടെ അധികാര പരിധിയെക്കുറിച്ചുമുള്ള ചോദ്യങ്ങൾ ഉയർത്തുന്നു. സർക്കാർ സ്ഥാപനങ്ങളിൽ ഭാരത് മാതാ ചിത്രം വെക്കണമെന്ന് ഗവർണർ ആവശ്യപ്പെട്ടതോടെയാണ് ഈ ചർച്ചകൾക്ക് തുടക്കമായത്.
ഈ വിഷയത്തിന്റെ കാതൽ, സാംസ്കാരികപരമായ വികാരവും ഭരണഘടനയ്ക്ക് അനുസൃതമായ ഭരണവും തമ്മിലുള്ള ഒരു അടിസ്ഥാനപരമായ പിരിമുറുക്കമാണ്. ഭാരത് മാതാ എന്നത് പലർക്കും ആഴത്തിലുള്ള ദേശസ്നേഹ വികാരങ്ങൾ നൽകുന്നുണ്ടെങ്കിലും, ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടനയിലോ നിലവിലുള്ള നിയമങ്ങളിലോ അത്തരം പ്രതീകാത്മകതയ്ക്ക് ഔദ്യോഗികമായ ഒരു അംഗീകാരവുമില്ല എന്നത് ശ്രദ്ധേയമാണ്. അതിനാൽ, ഔദ്യോഗിക സ്ഥലങ്ങളിൽ ഇത് പ്രദർശിപ്പിക്കുന്നത് നിയമപരമായ പിൻബലമില്ലാത്ത കാര്യമാണ്, ഇത് ഭരണഘടനാപരമായ നിഷ്പക്ഷതയുടെ കാഴ്ചപ്പാടിലൂടെ വേണം കാണാൻ.
ഗവർണർ ഉൾപ്പെടെയുള്ള എല്ലാ ഭരണഘടനാ പദവിയിലുള്ളവരും ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടനയുടെ ചട്ടക്കൂടിന് വിധേയരാണെന്ന് നിയമ വിദഗ്ദ്ധരും രാഷ്ട്രീയ നിരീക്ഷകരും വാദിക്കുന്നു. ഗവർണറുടെ പങ്ക് പ്രധാനമായും ഔപചാരികവും ഉപദേശപരവുമാണ്. യഥാർത്ഥ എക്സിക്യൂട്ടീവ് അധികാരം തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട സർക്കാരിലാണ് നിക്ഷിപ്തമായിരിക്കുന്നത്. അതുകൊണ്ട്, ഭാരത് മാതാ ചിത്രം സ്ഥാപിക്കുന്നത് പോലുള്ള സർക്കാർ സ്ഥാപനങ്ങളിലെ പ്രതീകാത്മക അലങ്കാരങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ഏതൊരു തീരുമാനവും എക്സിക്യൂട്ടീവിന്റെ അധികാരപരിധിയിൽ വരുന്നതാണ്, അല്ലാതെ ഗവർണറുടെ ഓഫീസിന്റെ കീഴിലല്ല.
ഔദ്യോഗിക പരിപാടികളിൽ മതപരമോ പ്രത്യയശാസ്ത്രപരമോ ആയ ചിഹ്നങ്ങൾ ഏകപക്ഷീയമായി കൊണ്ടുവരുന്നത് ആശങ്കാജനകമായ ഒരു കീഴ് വഴക്കം സൃഷ്ടിക്കുമെന്ന് നിരീക്ഷകർ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നു. മതേതരത്വം ഒരു അടിസ്ഥാന തത്വമായി ഭരണഘടന ഉറപ്പുനൽകുന്നുണ്ട്. ഈ പാതയിൽ നിന്നുള്ള ഏതൊരു വ്യതിചലനവും സർക്കാർ സ്ഥാപനങ്ങളിൽ നിന്ന് പ്രതീക്ഷിക്കുന്ന നിഷ്പക്ഷതയെ ഇല്ലാതാക്കും.
ചുരുക്കത്തിൽ, ഭാരത് മാതാ പല പൗരന്മാർക്കും ദേശസ്നേഹപരമായ അഭിമാനം നൽകുന്നുണ്ടെങ്കിലും, നിയമപരമോ ഭരണഘടനാപരമോ ആയ പിൻബലമില്ലാതെ അതിന്റെ ഔദ്യോഗിക അംഗീകാരം വിവാദങ്ങൾക്ക് വഴിവെക്കുന്നു. ഇത് ഒരു ജനാധിപത്യ രാജ്യത്തിലെ ഭരണഘടനാപരമായ അധികാരങ്ങളുടെ പങ്കിനെയും പരിമിതികളെയും കുറിച്ച് ന്യായമായ ചോദ്യങ്ങൾ ഉയർത്തുന്നു.
